PHAÀN III

Phuï Tröông IV: Phaân Bieät Thaàn Loaïi [1]

ð Vaán ñeà thieân coå:

X        trong Cöïc Öôùc: chaúng haïn

             - St 2:17-18; 3:1-5.9tt; 4:6tt: tieáng Chuùa, tieáng Xatan;

             - Ds 22:20—24:24: taùc ñoäng cuûa Chuùa treân Bilôam;

             - 1Sm 16:14: “Thaàn khí Ñöùc Chuùa rôøi khoûi vua Sa-un vaø moät thaàn khí xaáu... ñeán aùm vua;”

             - 1Sm 19:9-10: “... thaàn khí xaáu... xuoáng treân vua Sa-un...”

             - linh öùng nôi caùc ngoân söù, v.v...

X       trong Taân Öôùc:

   - Mt 4:1-11; Mc 1:12-13; Lc 4:1-13: caùm doã trong sa maïc;

   - Mt 7:15-16: coi chöøng caùc tieân tri giaû... soùi ñoäi loát chieân...

   - Lc 12:54-56: nhaän ñònh daáu chæ thôøi ñaïi;

   - 1Cr 12:10: “...keû thì ñöôïc ôn phaân ñònh thaàn khí”;

   - 1Cr 14:29: vai troø “phaân ñònh”;

   - 2Cr 11:13-15: “Xatan cuõng ñoäi loát thieân thaàn saùng laùng!”

   - Cl 1:9: “Thaàn Khí” ban cho “hieåu bieát vaø khoân ngoan”;

   - 1Tx 5:19-21: “Ñöøng daäp taét Thaàn Khí... Haõy caân nhaéc moïi söï”;

   - 1Ga 4:1-3: “Ñöøng cöù thaàn khí naøo cuõng tin, nhöng haõy caân nhaéc caùc thaàn khí xem coù phaûi bôûi Thieân Chuùa hay khoâng.”

X        trong Giaùo söû: thuaät phaân ñònh nôi caùc thaùnh “tu röøng.”

ð Thaàn:

X       töø ngöõ: spiritus, spirit, esprit, v.v...

- töø nguyeân chæ veà: hôi thoåi, hôi thôû, laøn gioù, hôi boác [röôïu maïnh], khí theá, söùc doàn eùp, söùc thuùc ñaåy,...

- chuyeån töø: thaàn khí, thaàn linh...

X       ôû ñaây: Thieân Chuùa, thieân thaàn – Xatan vaø boä haï (thaàn döõ) – khuynh höôùng, chieàu höôùng, aûnh höôûng (töø ngöôøi hay vaät)... doàn thuùc veà moät phía, moät quyeát ñònh, moät choïn löïa, moät haønh ñoäng, moät ngöôøi moät vaät naøo ñoù... qua yeáu toá thuùc ñaåy:

  - töø trong: yù thöùc hay voâ thöùc;

  - töø ngoaøi: moâi tröôøng, hoaøn caûnh,...

  - töï nhieân hay sieâu nhieân (ôn thaùnh);

X       phaân loaïi:

                        - laønh, toát, ñuùng: Thieân Chuùa, thieân thaàn, ngöôøi/ñieàu laønh;

                        - döõ, xaáu, sai: Xatan, quyû döõ, ngöôøi/ñieàu xaáu;

X       ñònh tính:

                        - thaàn khí cuûa hay töø Thieân Chuùa:

. luoân luoân: ñuùng ñaén, laønh thaùnh, choáng laïi sai laïc, xaáu xa... “toát töø ñaàu ñeán cuoái”;

. caùch ñoái xöû, haønh ñoäng: ngöôïc vôùi thaàn döõ;

                        - thaàn khí cuûa hay töø Xatan:

. luoân luoân: xaáu xa, sai laïc, loâi keùo veà sai laïc... “coù theå baét ñaàu töø toát ñeå cuoái cuøng daãn ñeán xaáu”;

. giaùn tieáp aûnh höôûng ñeán lyù trí vaø yù chí con ngöôøi, töùc laø qua aûnh höôûng... ngöôøi khaùc, hoïc thuyeát, saùch baùo, v.v.

                        - thaàn khí loaøi ngöôøi: tuøy baûn theå (sa ngaõ) cuûa con ngöôøi

. coù theå toát hay xaáu;

X       yù nghóa vieäc phaân ñònh thaàn loaïi:

                        - nhôø:   . ôn Chuùa

                 . kinh nghieäm, khoân ngoan [2]

                        - ñeå:     . hoaëc: tìm hieåu, phaân ñònh taâm tö vaø caùc khuynh höôùng aûnh höôûng treân yù chí;

                . hoaëc: phaân ñònh taâm ñeå xem töø ñaâu ñeán... töø laønh, döõ...

ð Thöïc traïng giaèng co giöõa hai phía trong theá giôùi:

                        - laønh: toå chöùc, coâng taùc baùc aùi, thieän chí, nhaân ñaïo, hy sinh, voâ vò lôïi...

                        - döõ: lyù thuyeát, yù thöùc heä sai traùi, baát coâng, baïo löïc, ñaøn aùp, ích kyû, löông gaït, truïc lôïi, [3] ...

ð Chieán thuaät traän ñaùnh: caùch chung, duøng

                        - an uûi: [4] ñoái vôùi moâi tröôøng gioáng mình (toát-xaáu)

       . thaät hay giaû taïo

                                     . khoâng nguyeân do Ø chæ moät mình Thieân Chuùa [5]

        . coù nguyeân do             Ø caû hai loaïi thaàn vôùi muïc ñích toát, xaáu khaùc nhau [6] ...

                        - saàu khoå: ñoái vôùi moâi tröôøng khaùc mình (toát-xaáu) [7]        

 

Xin xem bieåu ñoà I vaø II sau ñaây:

( footnote trong bieåu ñoà I : [8] , [9] , [10] , [11] , [12] , [13] )

Bieåu Ñ  I

BIEÅU ÑOÀ II

( footnote trong bieåu ñoà I : [14] )

 

ð Quy taéc thöïc tieãn:

X       khoâng quyeát ñònh hoaëc thay ñoåi quyeát ñònh luùc xao xuyeán, boái roái, maát bình an; vaø giöõ nguyeân nhöõng gì ñaõ quyeát ñònh; [15]

X       gaëp lo aâu, saàu khoå:

- thay ñoåi chính mình, nhö caàu nguyeän nhieàu hôn, xeùt mình, haõm mình, soáng tin töôûng, lôïi duïng khoù khaên gaëp phaûi; [16]

- coá chòu ñöïng, nghó laø an uûi seõ ñeán, Chuùa cho ñuû söùc; [17]

- xeùt mình veà lyù do saàu khoå: [18]

      . cheång maûng? bieáng nhaùc?

      . thöû söùc?

      . taäp khieâm nhöôøng? caäy vaøo ôn Chuùa...

X       ñöôïc an uûi: [19]

   - nghó ñeán luùc saàu khoå;

   - laáy söùc ñeå ñöông ñaàu vôùi saàu khoå;

   - khieâm nhöôøng;

X       moät vaøi ‘phöông saùch’ cuûa thaàn döõ: [20]

- nhö phuï nöõ: phaûn öùng maïnh thì chaïy... thaáy hôi nhöôïng boä thì ‘laøm tôùi’; thaàn döõ cuõng theá...

- nhö teân “si tình laúng lô”: quyeán ruõ... nhöng giöõ kín, sôï coù ngöôøi khaùc bieát vaø coá vaán thì hoûng vieäc... thaàn döõ xuùi kheùp kín, ñöøng côûi môû taâm hoàn, trong vieäc thieâng lieâng ...

- nhö moät oâng töôùng: ñaùnh vaøo ñieåm yeáu nhaát...

X       Nhaän ñònh: Thaùnh Inhaõ chæ ñöa ra quy taéc phaân ñònh cho Tuaàn I [caùc ngöôøi ôû trong caùc möùc A - B], vaø cho Tuaàn II [caùc ngöôøi ôû trong möùc C] maø khoâng noùi chi ñeán caùc ngöôøi tieán cao hôn nöõa... Xem ra thaùnh nhaân cho laø caùc ngöôøi ôû möùc cao hôn (nhö trong baäc thaàn nghieäm chaúng haïn, thì caùch caûm nhaän theo “tröïc giaùc thieâng lieâng” ñeå nhaän ra ngay taùc ñoäng cuûa caùc loaïi thaàn.

ð Yeáu toá giuùp ñaït tôùi vieäc phaân ñònh saùng suoát:

- caàu nguyeän

- hoïc hoûi Kinh Thaùnh, giaùo lyù

- taäp nhaân ñöùc

- kinh nghieäm

- linh höôùng

- khoân ngoan

- traùnh gaây trôû ngaïi cho lyù trí vaø taâm loøng…


[1] Xem Lt 313-336: goàm hai loaït Quy taéc: 1- “ñeå caûm bieát vaø nhaän ra phaàn naøo nhöõng thuùc ñaåy khaùc nhau trong linh hoàn: ñieàu toát ñeå ñoùn nhaän, vaø ñieàu xaáu ñeå loaïi boû - thích hôïp hôn cho Tuaàn I” (Lt 313); 2 - “ñeå phaân bieät caùc thaàn cho roõ hôn - thích hôïp hôn cho Tuaàn II” (Lt 328). Trong phaàn ghi chuù toùm löôïc naøy, caû hai loaït quy taéc ñöôïc ñeå vaøo moät tieâu ñeà: Phaân bieät thaàn loaïi (ñeå bieát nhaän ñònh thieâng lieâng), bôûi cuoán Linh Thao cuõng ñeå hai loaït quy taéc tieáp nhau, vaø chæ roõ veà loaït thöù hai laø: “Quy taéc veà cuøng moät vaán ñeà.” Chuû ñeà phaân bieät thaàn loaïi ñeå giuùp nhaän ñònh thieâng lieâng laø moät vaán ñeà raát phöùc taïp, khoâng theå trình baøy trong moät vaøi trang vieát. ÔÛ ñaây chæ muoán gôïi laïi moät vaøi khaùi nieäm vaø ñöôøng neùt toång quaùt veà chuû ñeà.

[2] Töùc laø lyù trí döïa theo Lôøi Chuùa, giaùo lyù, giaùo huaán Giaùo Hoäi, tu ñöùc...

[3] Vg. 2Pr 2:13tt.

[4] Xem Lt 316.

[5] Xem ibid. 336: caàn suy xeùt, nhaän ñònh.

[6] Xem ibid. 331.

[7] Xem ibid. 317, 335: moâi tröôøng khaùc, laï thì gaây oàn aøo, xao ñoäng; moäi tröôøng quen bieát, thaân höõu thì eâm aùi, nheï nhaøng. 

[8] A = Tieán ñöùc khaù, coù kinh nghieäm (x. Lt 335). B = Baét ñaàu böôùc vaøo ñôøi noäi taâm [+] (x. Lt 315). C =  Soáng beâ tha trong toäi loãi [] (x. Lt 314).

[9] Xem Lt 316, 336.

[10] Mt 6:34: “Anh em ñöøng lo laéng veà ngaøy mai: ngaøy mai cöù ñeå ngaøy mai lo. Ngaøy naøo coù caùi khoå cuûa ngaøy aáy.”

[11] Xem Lt 335.

[12] Caàn xem xeùt töø ñaàu ñeán cuoái (Lt 333) : dieãn tieán ñaàu ñuoâi ñeàu toát, töùc do thaàn laønh; ñaàu xem ra toát, nhöng töø töø loøi ñuoâi xaáu... 

[13] Xem Lt 317.

[14] Xem chuù thích 35 tröôùc ñaây.

[15] Xem Lt 318.

[16] Xem ibid. 319.

[17] Xem ibid. 320-321.

[18] Xem ibid. 322.

[19] Xem ibid. 323-324.

[20] Xem ibid. 325-327.