 |
TUAÀN THÖÙ HAI
|
|
91 LÔØI HIEÄU TRIEÄU CUÛA VUA THEÁ TUÏC giuùp chieâm ngöôõng cuoäc ñôøi cuûa vua vónh cöûu. Lôøi nguyeän chuaån bò laø lôøi nguyeän thöôøng leä.
92 Ñieåm thöù nhaát laø toâi hình dung ra [4] moät vò vua traàn gian [5] ñöôïc baøn tay Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta tuyeån choïn, maø taát caû caùc laõnh tuï vaø taát caû caùc tín ñoà Kitoâ giaùo ñeàu toân kính vaø phuïc tuøng. 93 Ñieåm thöù hai, ñeå yù coi vò vua naøy phaùn baûo nhö theá naøo taát caû thaàn daân cuûa mình, oâng phaùn : yù muoán cuûa ta laø chinh phuïc toaøn theå ñaát ñai cuûa nhöõng ngöôøi ngoaïi ñaïo ; bôûi vaäy ai muoán ñeán vôùi ta thì phaûi baèng loøng aên nhö ta, vaø uoáng vaø maëc cuõng theá v.v. ; cuõng vaäy, hoï phaûi lao ñoäng vôùi ta [6] ban ngaøy vaø thöùc vôùi ta ban ñeâm, v.v. ; ñeå, nhö theá, sau ñoù hoï döï phaàn vôùi ta trong chieán thaéng nhö ñaõ döï phaàn trong lao ñoäng. 94 Ñieåm thöù ba, suy xeùt xem nhöõng baày toâi toát phaûi taâu baøy theá naøo vôùi vò vua haøo hieäp döôøng aáy vaø nhaân aùi döôøng aáy ; vaø vì vaäy, neáu keû naøo khoâng nhaän lôøi yeâu caàu cuûa vò vua nhö theá thì hoï ñaùng bieát bao bò moïi ngöôøi cheâ traùch vaø bò coi laø hieäp só toài baïi [7] . 95 Phaàn thöù hai cuûa baøi taäp naøy coát ôû aùp duïng thí duï ñaõ noùi treân veà vua theá tuïc vaøo Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta, ñuùng theo ba ñieåm ñaõ noùi.
Vaø veà ñieåm thöù nhaát, neáu chuùng ta suy xeùt vieäc
vua theá tuïc keâu goïi caùc baày toâi nhö theá, thì coøn laø
ñieàu 96 Ñieåm thöù hai : suy xeùt raèng taát caû nhöõng ai coù phaùn ñoaùn vaø lyù trí ñeàu seõ hieán toaøn theå con ngöôøi mình cho lao ñoäng. 97 Ñieåm thöù ba : nhöõng keû muoán
nhieät tình
[9] vaø noåi baät hôn trong moïi
vieäc phuïng söï Vua vónh cöûu cuûa mình vaø Chuùa muoân vaät, khoâng
nhöõng hoï seõ hieán con ngöôøi mình cho lao ñoäng maø coøn, baèng haønh
ñoäng ngöôïc laïi nhuïc duïc
[10] cuûa rieâng mình vaø ngöôïc
laïi loøng yeâu xaùc
thòt vaø theá gian, hoï seõ daâng nhöõng leã vaät coù giaù trò lôùn hôn vaø coù taàm quan
troïng lôùn hôn [11]
, hoï noùi : 98 Laïy Chuùa vónh cöûu cuûa moïi vaät, nhôø aân hueä vaø söï phuø trôï cuûa Chuùa, con daâng mình con [12] tröôùc nhan Chuùa toát laønh voâ cuøng [13] vaø tröôùc maët meï vinh hieån cuûa Chuùa cuøng tröôùc maët toaøn theå caùc thaùnh nam nöõ cuûa trieàu ñình thieân quoác, [con] nhaän thöïc raèng [14] con muoán vaø öôùc ao, vaø ñaây laø quyeát taâm coù caân nhaéc cuûa con, mieãn sao söï phuïng söï vaø taùn döông Chuùa ñöôïc roäng lôùn [15] hôn : noi göông Chuùa chòu moïi sæ nhuïc vaø moïi cheâ traùch vaø moïi söï ngheøo khoù, hieän thöïc cuõng nhö tinh thaàn, neáu Chuùa uy linh raát thaùnh muoán choïn vaø nhaän con vaøo ñôøi soáng vaø baäc [soáng] aáy. 99 Baøi taäp naøy seõ laøm hai laàn trong ngaøy, ñoù laø vaøo buoåi saùng khi thöùc daäy, vaø vaøo moät giôø tröôùc böõa aên tröa hay toái. 100Veà Tuaàn thöù hai, vaø cuõng theá veà caùc tuaàn sau, thænh thoaûng ñoïc caùc baøi trong saùch Theo göông Ñöùc Kitoâ hoaëc Phuùc aâm vaø cuoäc ñôøi caùc thaùnh, thì ñoù laø ñieàu höõu ích nhieàu.
101 NGAØY THÖÙ NHAÁT VAØ BAØI CHIEÂM NIEÄM THÖÙ NHAÁT LAØ VEÀ SÖÏ NHAÄP THEÅ, vaø goàm lôøi nguyeän chuaån bò, ba maøo ñaàu vaø ba ñieåm vaø moät cuoäc taâm söï. Lôøi nguyeän chuaån bò thöôøng leä. 102 Maøo ñaàu thöù nhaát laø ñöa ra söû tích veà ñieàu maø toâi phaûi chieâm nieäm ; ôû ñaây laø Ba Ngoâi Thieân Chuùa nhìn xem nhö theá naøo toaøn theå dieän tích hay chu vi cuûa toaøn theå theá giôùi ñaày ngöôøi [16] , vaø khi thaáy moïi ngöôøi sa xuoáng hoûa nguïc, Ba Ngoâi quyeát ñònh nhö theá naøo töï ñôøi ñôøi [17] cho Ngoâi Hai laøm ngöôøi ñeå cöùu ñoä nhaân loaïi ; vaø nhö theá, khi thôøi gian ñeán luùc vieân maõn [18] , Ba Ngoâi sai thaùnh thieân thaàn Gabriel ñeán gaëp Ñöùc Baø [s. 262]. 103 Maøo ñaàu thöù hai, söï caáu taïo baèng vieäc xem nôi choán; ôû ñaây seõ laø xem chieàu kích [19] vaø chu vi to lôùn cuûa theá giôùi ôû ñoù coù bieát bao daân toäc vaø caùc daân toäc khaùcnhau bieát bao; roài, cuõng vaäy, xem caùch rieâng caên nhaø vaø nhöõng buoàng ôû [20] cuûa Ñöùc Baø trong thaønh Nagiareùt, trong xöù Galileâa. 104 Maøo ñaàu thöù ba, xin ñieàu toâi muoán ; ôû ñaây seõ laø xin ñöôïc caùi bieát beân trong veà Chuùa laø Ñaáng ñaõ vì toâi maø laøm ngöôøi, ñeå toâi yeâu meán vaø ñi theo Ngaøi hôn [21] . 105 ÔÛ ñaây neân chuù yù laø cuõng lôøi nguyeän chuaån bò naøy, khoâng söûa ñoåi, [nhöng giöõ] nhö noù ñaõ ñöôïc noùi ñeán ôû ñaàu, vaø vaãn ba maøo ñaàu treân, coù söûa ñoåi hình thöùc theo ñeà taøi ñöôïc ñeà ra, phaûi ñöôïc laøm trong tuaàn naøy vaø trong nhöõng tuaàn keá tieáp. 106Ñieåm thöù nhaát laø xem caùc nhaân vaät, [goàm] nhöõng nhaân vaät naøy vaø nhöõng nhaân vaät noï ; vaø thöù nhaát laø nhöõng con ngöôøi treân maët ñaát vôùi söï khaùc nhau bieát bao veà y phuïc cuõng nhö veà cöû chæ [22] ; nhöõng ngöôøi naøy traéng vaø nhöõng ngöôøi khaùc ñen, nhöõng ngöôøi naøy ôû trong caûnh thaùi bình vaø nhöõng ngöôøi khaùc ôû trong caûnh chieán tranh, nhöõng ngöôøi naøy ñang khoùc vaø nhöõng ngöôøi khaùc ñang cöôøi, nhöõng ngöôøi naøy khoûe maïnh, nhöõng ngöôøi khaùc oám ñau, nhöõng ngöôøi naøy ñang sinh ra vaø nhöõng ngöôøi khaùc ñang haáp hoái, v.v. Thöù hai, xem vaø quan saùt Ba Ngoâi Thieân Chuùa nhö ñang ngöï treân ngai vaøng hoaëc treân toøa Thieân Chuùa uy linh, ñang nhìn nhö theá naøo taát caû maët [ñaát] vaø chu vi ñòa caàu vaø moïi daân toäc ôû trong caûnh muø loøa döôøng aáy, vaø hoï cheát vaø xuoáng hoûa nguïc nhö theá naøo. Thöù ba, xem Ñöùc Baø vaø thieân thaàn chaøo ngaøi ; vaø suy nghó ñeá ruùt laáy ích lôïi töø caùi xem thaáy ñoù. 107 Ñieåm thöù hai : nghe ñieàu nhöõng con ngöôøi treân maët ñaát noùi, ñoù laø hoï noùi vôùi nhau theá naøo, nguyeàn ruûa vaø noùi phaïm thöôïng theá naøo, v.v. ; cuõng vaäy, [nghe] ñieàu caùc Ngoâi Thieân Chuùa phaùn, ñoù laø “Chuùng ta haõy cöùu chuoäc nhaân loaïi, v.v.” ; vaø sau ñoù [nghe] ñieàu thieân thaàn vaø Ñöùc Baø noùi ; vaø roài suy nghó ñeå ruùt laáy ích lôïi töø nhöõng lôøi noùi aáy. 108 Ñieåm thöù ba : sau ñoù nhìn [23] vieäc nhöõng con ngöôøi laøm treân maët ñaát, nhö ñaùnh, gieát, ñi vaøo hoûa nguïc, v.v. ; cuõng vaäy, [nhìn] vieäc caùc Ngoâi Thieân Chuùa laøm, ñoù laø thöïc hieän coâng cuoäc nhaäp theå raát thaùnh, v.v. ; vaø cuõng vaäy, [nhìn] vieäc thieân thaàn vaø Ñöùc Baø laøm, ñoù laø thieân thaàn thi haønh chöùc vuï söù giaû cuûa mình, vaø Ñöùc Baø haï mình xuoáng vaø taï ôn Thieân Chuùa uy linh ; vaø roài suy nghó [24] ñeå ruùt laáy ích lôïi naøo ñoù töø moãi vieäc aáy. 109 Sau heát, laøm moät vieäc taâm söï, nghó ñeán ñieàu toâi phaûi thöa vôùi Ba Ngoâi Thieân Chuùa [25] , hoaëc vôùi Ngoâi Lôøi vónh cöûu ñaõ nhaäp theå, hoaëc vôùi Ñöùc Meï vaø Baø chuùa cuûa chuùng ta, caàu xin theo nhö ñieàu mình caûm thaáy, ñeå [ñöôïc] ñi theo Chuùa chuùng ta hôn vaø noi göông Ngaøi hôn [26] , Ñaáng vöøa môùi nhaäp theå nhö theá ; ñoïc moät kinh Laïy Cha. 110 BAØI CHIEÂM NIEÄM THÖÙ HAI LAØ VEÀ SÖÏ GIAÙNG SINH Lôøi nguyeän chuaån bò thöôøng leä. 111Maøo ñaàu thöù nhaát laø söû tích ; vaø ôû ñaây seõ laø [caùc nhaân vaät] töø Nagiareùt traåy ñi nhö theá naøo : Ñöùc Baø coù thai gaàn chín thaùng, côõi moät con löøa caùi, nhö ngöôøi ta coù theå suy gaãm [27] theo loøng ñaïo ñöùc [28] , vaø [thaùnh] Giuse vaø moät ñaày tôù gaùi, daét moät con boø ñöïc, ñeå ñi Belem noäp thueá maø [hoaøng ñeá] Xeâgia ñaõ baét heát caùc vuøng aáy phaûi ñoùng [s.264]. 112 Maøo ñaàu thöù hai, söï caáu taïo baèng vieäc xem nôi choán; ôû ñaây seõ laø, vôùi con maét töôûng töôïng, xem con ñöôøng töø Nagiareùt ñeán Belem, quan saùt chieàu daøi, chieàu roäng, vaø con ñöôøng aáy coù baèng phaúng khoâng hay laø noù ñi qua caùc thung luõng hoaëc ñoài nuùi ; cuõng vaäy, nhìn xem nôi choán hay hang ñaù [Chuùa] sinh ra [29] , coi noù lôùn bao nhieâu, nhoû bao nhieâu, thaáp bao nhieâu, cao bao nhieâu vaø ñöôïc doïn deïp theá naøo. 113Maøo ñaàu thöù ba seõ cuõng nhö theá vaø theo cuøng moät hình thöùc nhö trong baøi chieâm nieäm tröôùc. 114Ñieåm thöù nhaát laø xem caùc nhaân vaät ; ñoù laø xem Ñöùc Baø vaø [thaùnh] Giuse vaø ñaày tôù gaùi, vaø Haøi nhi Gieâsu sau khi sinh ra, toâi töï coi mình nhö moät treû em ngheøo khoù vaø nhö moät ñöùc beù noâ leä [30] heøn maït, nhìn, chieâm ngöôõng vaø haàu haï caùc Ngaøi trong nhöõng vieäc caùc Ngaøi caàn ñeán, laøm nhö laø toâi ñang coù maët, vôùi taát caû loøng trung thuaän vaø nieàm toân kính [31] coù theå coù ; vaø sau ñoù suy nghó ôû chính nôi toâi [32] ñeå ruùt laáy ích lôïi naøo ñoù. 115Ñieåm thöù hai, nhìn, chuù yù ñeán
vaø chieâm ngöôõng ñieàu caùc Ngaøi noùi ; vaø, baèng vieäc suy nghó ôû
chính nôi toâi, ruùt laáy ích lôïi naøo ñoù. 116Ñieåm thöù ba, nhìn vaø quan saùt ñieàu caùc ngaøi laøm, nhö ñi ñöôøng xa vaø chòu cöïc nhoïc [33] ñeå Chuùa sinh ra trong caûnh ngheøo khoù toät ñoä, vaø ñeå, sau khi chòu bao nhieâu cöïc nhoïc, ñoùi, khaùt, noùng vaø laïnh, sæ nhuïc vaø laêng maï, Chuùa chòu cheát treân thaäp giaù ; vaø taát caû nhöõng söï aáy laø vì toâi ; sau ñoù, baèng vieäc suy nghó, ruùt laáy ích lôïi thieâng lieâng naøo ñoù. 117Keát thuùc baèng moät cuoäc taâm söï, nhö trong baøi chieâm nieäm tröôùc, vaø baèng moät kinh Laïy Cha. 118BAØI CHIEÂM NIEÄM THÖÙ BA seõ laø baøi laëp laïi baøi taäp thöù nhaát vaø thöù hai. Sau lôøi nguyeän chuaån bò vaø ba maøo ñaàu, seõ laëp laïi baøi taäp thöù nhaát vaø thöù hai ; luoân luoân chuù yù ñeán moät vaøi choã quan troïng hôn maø ôû ñaáy ngöôøi ta ñaõ caûm nhaän ñöôïc caùi bieát, söï yeân uûi hay söï saàu khoå naøo ñoù ;cuõng laøm moät cuoäc taâm söï ôû cuoái, vaø [ñoïc] moät kinh Laïy Cha. 119Trong baøi laëp laïi naøy vaø trong heát caùc baøi tieáp theo, seõ giöõ cuõng moät trình töï tieán haønh nhö trong caùc baøi laëp laïi cuûa tuaàn thöù nhaát [34] a , trong khi thay ñoåi ñeà taøi vaø giöõ laïi hình thöùc. 120BAØI CHIEÂM NIEÄM THÖÙ BOÁN seõ laø baøi laëp laïi baøi chieâm nieäm thöù nhaát vaø thöù hai, theo cuøng moät caùch nhö ñaõ laøm trong baøi laëp laïi noùi treân. 121BAØI CHIEÂM NIEÄM THÖÙ NAÊM seõ laø aùp duïng [35] nguõ quan vaøo baøi chieâm nieäm thöù nhaát vaø thöù hai. Sau lôøi nguyeän chuaån bò vaø ba maøo ñaàu, vieäc ñöa naêm giaùc quan cuûa töôûng töôïng vaøo baøi chieâm nieäm thöù nhaát vaø thöù hai theo caùch sau ñaây, laø ñieàu höõu ích. 122 Ñieåm thöù nhaát laø xem caùc nhaân vaät baèng con maét töôûng töôïng, suy nieäm vaø chieâm nieäm caùch rieâng nhöõng hoaøn caûnh cuûa caùc nhaân vaät aáy, vaø ruùt laáy ích lôïi naøo ñoù töø caùi xem thaáy. 123 Ñieåm thöù hai : nghe baèng thính giaùc ñieàu caùc Ngaøi noùi hoaëc coù theå noùi ; vaø, baèng vieäc suy nghó ôû chính nôi mình, ruùt ra töø ñaáy ích lôïi naøo ñoù. 124Ñieåm thöù ba : duøng khöùu giaùc vaø vò giaùc [36] maø ngöûi vaø neám söï thôm dòu vaø ngoït ngaøo voâ cuøng cuûa thaàn tính, cuûa linh hoàn vaø caùc ñöùc thuoäc veà linh hoàn, vaø cuûa taát caû nhöõng söï khaùc, tuøy theo nhaân vaät maø ngöôøi ta chieâm ngöôõng,l suy nghó ôû chính nôi mình vaø ruùt laáy ích lôïi töø vieäc aáy. 125Ñieåm thöù boán : duøng xuùc giaùc [37] maø sôø, ví duï oâm vaø hoân nhöõng nôi [38] caùc nhaân vaät aáy ñaët chaân leân vaø ngoài ; luoân tìm ruùt laáy ích lôïi töø vieäc aáy. 126 Keát thuùc baèng moät cuoäc taâm söï, nhö ôû baøi chieâm nieäm thöù nhaát vaø thöù hai, vaø baèng moät kinh Laïy Cha. 127Chuù thích thöù nhaát. Neân chuù yù raèng trong taát caû tuaàn naøy vaø nhöõng tuaàn khaùc tieáp theo, toâi chæ phaûi ñoïc maàu nhieäm cuûa baøi chieâm nieäm maø toâi phaûi laøm töùc khaéc, cho neân hieän taïi toâi khoâng ñoïc maàu nhieäm naøo maø toâi khoâng phaûi laøm trong ngaøy ñoù hay trong giôø ñoù, ñeå cho vieäc suy xeùt veà maàu nhieäm naøy khoâng laøm trôû ngaïi vieäc suy xeùt veà maàu nhieäm khaùc [39] . 128Chuù thích thöù hai. Baøi taäp thöù nhaát veà söï Nhaäp theå, seõ laøm vaøo nöûa ñeâm ; baøi thöù hai vaøo luùc raïng ñoâng ; baøi thöù ba vaøo giôø thaùnh leã ; baøi thöù boán vaøo giôø kinh [phuïng vuï] ban chieàu ; vaø baøi thöù naêm, tröôùc giôø aên toái ; trong naêm baøi taäp, laøm [40] moãi baøi taäp laâu trong khoaûng thôøi gian laø moät giôø ; vaø seõ giöõ cuõng thöù töï ñoù trong taát caû nhöõng ngaøy tieáp theo [41] . 129Chuù thích thöù ba. Neân chuù yù raèng neáu ngöôøi laøm caùc baøi taäp [laø ngöôøi]coù tuoåi hay yeáu ñuoái hay neáu,cho duø cöôøng traùng, hoï ñaõ bò yeáu ñi caùch naøo do tuaàn thöù nhaát, thì toát hôn laø, trong tuaàn thöù hai naøy, ít ra ñoâi ba laàn, khoâng thöùc daäy luùc nöûa ñeâm, laøm moät baøi chieâm nieäm vaøo ban saùng, vaø moät baøi khaùc tröôùc böõa aên tröa, vaø moät baøi laëp laïi taát caû nhöõng baøi ñoù vaøo giôø kinh chieàu, vaø sau ñoù aùp duïng nguõ quan tröôùc böõa aên toái. 130Chuù thích thöù boán. Trong tuaàn thöù hai naøy, trong taát caû möôøi ñieàu boå di ñaõ noùi ôû tuaàn thöù nhaát, phaûi söûañoåi ñieàu thöù hai, thöù saùu, thöù baûy vaø moät phaàn dieàu thöù möôøi [42] .
131Chuù thích thöù naêm. Trong taát
caû caùc baøi taäp, tröø baøi taäp nöûa ñeâm vaø baøi taäp ban saùng, seõ
laøm moät ñieàu töông ñöông vôùi ñieàu boå di thöù hai [45]
, theo caùch thöùc sau ñaây : ngay khi toâi
nhôù laø ñeán giôø toâi phaûi laøm baøi taäp, tröôùc khi toâi ñi [laøm
baøi taäp ñoù], toâi hình dung ra toâi ñi ñaâu vaø ñeán tröôùc maët ai,
toùm taét moät chuùt baøi taäp maø toâi phaûi laøm, vaø sau ñoù, laøm
ñieàu boå di thöù ba [xong], toâi seõ ñi vaøo baøi taäp. 132 NGAØY THÖÙ HAI Duøng laøm baøi chieâm nieäm thöù nhaát vaø thöù hai vieäc daâng [Chuùa] trong ñeàn thôø (s. 268) vaø vieäc chaïy troán nhö moät cuoäc ñi löu ñaøy sang Ai-caäp (s.269) ; vaø veà hai baøi chieâm nieäm naøy, seõ laøm hai baøi laëp laïi vaø [moät] baøi aùp duïng nguõ quan, theo cuøng caùch thöùc ñaõ laøm ngaøy hoâm tröôùc. 133 Cho duø ngöôøi taäp coù cöôøng traùng vaø khoeû khoaén, ñoâi khi laø ñieàu höõu ích vieäc, töø ngaøy thöù hai naøy cho ñeán heát ngaøy thöù boán, coù söï thay ñoåi [46] ñeå tìm thaáy hôn ñieàu mình öôùc ao, baèng caùch chæ laøm moät baøi chieâm nieäm luùc raïng ñoâng vaø baøi khaùc vaøo giôø thaùnh leã, vaø laëp laïi nhöõng baøi ñoù vaøo giôø kinh [phuïng vuï] ban chieàu, vaø aùp duïng caùc giaùc quan tröôùc böõa aên toái. 134 NGAØY THÖÙ BA Chuùa Haøi ñoàng Gieâsu ñaõ vaâng lôøi cha meï ôû Nagiareùt nhö theá naøo (s. 271) vaø sau ñoù caùc ngaøi ñaõ tìm thaáy Chuùa nhö theá naøo ôû ñeàn thôø (s. 272) ; vaø tieáp theo ñaáy laøm hai baøi laëp laïi, vaø aùp duïng nguõ quan. 135 MAØO ÑAÀU ÑEÅ SUY XEÙT VEÀ CAÙC BAÄC SOÁNG [47] Sau khi ñaõ suy xeùt [48] veà taám göông maø Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta ñaõ cho chuùng ta veà baäc soáng thöù nhaát, laø söï tuaân thuû caùc giôùi luaät baèng vieäc [Ngaøi] soáng trong söï vaâng lôøi cha meï Ngaøi, vaø cuõng theá veà baäc soáng thöù hai laø söï toaøn thieän theo Phuùc aâm, khi Ngaøi boû döôõng phuï cuûa Ngaøi vaø ngöôøi meï cuûa Ngaøi xeùt theo baûn tính nhaân loaïi [49] maø ôû laïi trong ñeàn thôø ñeå hieán mình cho vieäc thuaàn tuùy phuïng söï Cha vónh cöûu cuûa Ngaøi, chuùng ta seõ, cuøng vôùi vieäc chieâm nieäm cuoäc ñôøi Ngaøi, baét ñaàu tìm vaø hoûi xem Thieân Chuùa uy linh muoán duøng chuùng ta ôû trong cuoäc soáng hay baäc soáng naøo. Vaø nhö vaäy, ñeå laø nhö moät nhaäp ñeà naøo ñoù cho vieäc aáy, ôû baøi taäp thöù nhaát sau ñaây chuùng ta seõ xem yù ñònh cuûa Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta vaø, ngöôïc laïi, yù ñònh cuûa keû thuø cuûa baûn tính nhaân loaïi ; vaø chuùng ta phaûi töï chuaån bò saün saøng theá naøo ñeå ñi tôùi söï toaøn thieän trong baát cöù baäc soáng hay cuoäc soáng naøo maø Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta seõ cho chuùng ta löïa choïn. 136 NGAØY THÖÙ BOÁN, SUY NIEÄM VEÀ HAI LAÙ CÔØ HIEÄU [50] , Moät cuûa Ñöùc Kitoâ, vò thuû lónh toái cao vaø Chuùa chuùng ta, moät cuûa Luxiphe, keû töû thuø cuûa baûn tínhnhaân loaïi. Lôøi nguyeän chuaån bò thöôøng leä. 137 Maøo ñaàu thöù nhaát laø söû tích ; ôû ñaây seõ laø Ñöùc Kitoâ keâu goïi vaø muoán moïi ngöôøi ôû döôùi côø cuûa Ngaøi nhö theá naøo, vaø Luxiphe, ngöôïc laïi, ôû döôùi côø cuûa noù. 138Maøo ñaàu thöù hai, söï caáu taïo baèng vieäc xem nôi choán;ôû ñaây seõ laø xem doanh traïi roäng lôùn cuûa toaøn mieàn Gieârusalem, ôû ñoù [coù] vò toång thuû lónh toái cao cuûa nhöõng ngöôøi toát laø Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta ; doanh traïi khaùc ôû mieàn Babilon, ôû ñoù [coù] teân caàm ñaàu [51] caùc keû thuø laø Luxiphe. 139 Maøo ñaàu thöù ba, xin ñieàu toâi muoán ; ôû ñaây seõ laø xin bñöôïc bieát nhöõng löøa doái cuûa teân caàm ñaàu xaáu xa, vaø ñöôïc phuø trôï ñeå toâi giöõ mình khoûi nhöõng löøa doái ñoù ; vaø [xin ñöôïc] bieát cuoäc soáng chaân thaät maø vò thuû lónh toái cao vaø chaân thaät chæ cho, vaø [xin] ôn noi göông Ngaøi. 140 Ñieåm thöù nhaát laø töôûng töôïng teân caàm ñaàu heát moïi keû thuø nhö, ôû trong doanh traïi roäng lôùn ñoù cuûa [mieàn] Babilon, ñang ngoài trong toøa lôùn [52] baèng löûa vaø khoùi, vôùi boä maët gheâ sôï vaø khuûng khieáp. 141Ñieåm thöù hai, suy xeùt xem haén keâu goïi voâ soá quyû nhö theá naøo vaø haén raûi chuùng ñi nhö theá naøo, nhöõng ñöùa thì trong thaønh naøy, nhöõng ñöùa thì trong thaønh noï,vaø nhö theá, trong toaøn theå theá giôùi, khoâng boû soùt nhöõng tænh, nhöõng nôi, nhöõng baäc [ngöôøi] hay rieâng nhöõng con ngöôøi naøo. 142Ñieåm thöù ba, suy xeùt nhöõng lôøi haén noùi vôùi chuùng vaø haén khuyeân raên [53] chuùng nhö theá naøo ñeå chuùng quaêng löôùi vaø xieàng xích ; raèng tröôùc heát chuùng phaûi caùm doã veà söï theøm khaùt cuûa caûi, nhö [ñieàu naøy] quen xaûy ra [54] , ñeå ngöôøi ta deã daøng hôn ñi tôùi hö danh theá gian, vaø sau ñoù ñi tôùi söï kieâu ngaïo lôùn lao ; nhö theá baäc thang thöù nhaát laø baäc thang cuûa caûi, baäc thang thöù hai laø baäc thang danh voïng, baäc thang thöù ba laø baäc thang kieâu ngaïo, vaø töø ba baäc thang naøy haén loâi keùo ñeán moïi neát xaáu khaùc. 143 Cuõng theá [nhöng] ngöôïc laïi, phaûi töôûng töôïng vò thuû lónh toái cao vaø chaân thaät, Ñaáng laø Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta. 144 Ñieåm
thöù nhaát laø suy xeùt xem Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta, Ngaøi ôû trong
doanh traïi roäng lôùn cuûa mieàn Gieârusalem ñoù nhö theá naøo, ôû moät
choã taàm thöôøng, [Ngaøi] ñeïp vaø thanh nhaõ [55]
. 145 Ñieåm thöù hai, suy xeùt xem Chuùa cuûa toaøn theå theá giôùi tuyeån choïn nhö theá naøo bieát bao nhieâu nhöõng ngöôøi, nhöõng toâng ñoà, nhöõng moân ñeä, v.v., vaø sai hoï ñi khaép theá giôùi nhö theá naøo [ñeå hoï] truyeàn baù giaùo lyù thaùnh cuûa Ngaøi cho moïi baäc vaø haïng [56] ngöôøi. 146 Ñieåm thöù ba, suy xeùt nhöõng lôøi Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta noùi vôùi taát caû caùc ñaày tôù vaø baïn höõu cuûa Ngaøi maø Ngaøi sai vaøo cuoäc vieãn chinh ñoù,Ngaøi caên daën [57] haõy muoán giuùp ñôõ moïi ngöôøbaèng vieäc daãn ñöa hoï, thöù nhaát, ñeán söï ngheøo khoù tinh thaàn [58] toät baäc, vaø ñeán caû söï ngheøo khoù hieän thöïc [59] neáu [do ñoù] Chuùa uy linh ñöôïc phuïng thôø vaø neáu Ngaøi muoán choïn hoï ; thöù hai, ñeán söï öôùc ao chòu nhöõng nhuïc nhaõ vaø khinh bæ [60] , bôûi vì do hai ñieàu naøy maø coù söï khieâm nhöôøng ; nhö theá coù ba baäc thang : baäc thöù nhaát, söï ngheøo khoù ñoái laäp vôùi söï giaøu coù ; baäc thöù hai, nhöõng söï nhuïc nhaõ hoaëc khinh bæ ñoái laäp vôùi danh voïng theá gian ; baäc thöù ba, söï khieâm nhöôøng ñoái laäp vôùi söï kieâu ngaïo ; vaø töø ba baäc thang naøy, haõy daãn [61] [hoï] tôùi moïi ñöùc khaùc. 147 Moät cuoäc taâm söï vôùi Ñöùc Baø ñeå Ñöùc Baø xin ñöôïc cho toâi nôi Con vaø Chuùa cuûa mình ôn ñöôïc nhaän döôùi côø cuûa Ngaøi [62] , vaø thöù nhaát [laø] ôû trong söï ngheøo khoù tinh thaàn toät baäc vaø, neáu Chuùa uy linh ñöôïc phuïng söï vaø muoán choïn vaø nhaän toâi, thì caû ôû trong caûnh ngheøo khoù hieän thöïc nöõa ; thöù hai, chòu nhöõng nhuïc nhaõ vaø xæ vaû [63] ñeå noi göông Ngaøi hôn trong nhöõng söï ñoù, mieãn laø toâi coù theå chòu nhöõng söï ñoù maø khoâng [gaây dòp cho] moät ai phaïm toäi [64] vaø cuõng khoâng laøm maát loøng Chuùa uy linh ; vaø, cuøng vôùi ñieàu naøy, [ñoïc] moät kinh Kính möøng. Caàu xin cuõng moät söï aáy vôùi Ñöùc Chuùa Con ñeå Ngaøi xin ñöôïc noù cho toâi nôi Ñöùc Chuùa Cha ; vaø, cuøng vôùi ñieàu naøy, ñoïc kinh Laïy linh hoàn Chuùa Kitoâ [65] . Caàu xin cuõng moät söï aáy vôùi Ñöùc Chuùa Cha ñeå Ngaøi ban noù cho toâi ; vaø ñoïc moät kinh Laïy Cha [66] . 148 Baøi taäp naøy seõ laøm vaøo nöûa ñeâm vaø sau ñoù laøm moät laàn khaùc vaøo ban saùng, vaø seõ laøm hai baøi laëp laïi cuõng baøi ñoù vaøo giôø thaùnh leã vaø vaøo giôø kinh [phuïng vuï] ban chieàu; luoân luoân keát thuùc baèng ba cuoäc taâm söï vôùi Ñöùc Baø, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Cha. Vaø baøi taäp veà Ba haïng ngöôøi laø baøi taäp tieáp theo, [seõ laøm] vaøo giôø tröôùc böõa aên toái. 149 Cuõng ngaøy thöù boán haõy laøm BAØI SUY NIEÄM VEÀ BA HAÏNG NGÖÔØI [67] ñeå choïn laáy caùi toát hôn. Lôøi nguyeän chuaån bò thöôøng leä. 150 Maøo ñaàu thöù nhaát laø söû tích ; söû tích laø veà ba haïng ngöôøi ñaõ kieám ñöôïc möôøi ngaøn ñoàng ñucaño [68] nhöng khoâng thuaàn tuùy hay ñuùng theo leõ laø vì loøng yeâu meán Thieân Chuùa, vaø taát caû ñeàu muoán cöùu roãi mình vaø tìm thaáy, trong söï bình an, Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, baèng vieäc gôõ mình khoûi caùi gaùnh naëng vaø ñieàu caûn trôû maø hoï coù ñoái vôùi coâng vieäc ñoù do söï öa thích [69] b caùi ñaõ kieám ñöôïc. 151Maøo ñaàu thöù hai, söï caáu taïo baèng vieäc xem nôi choán; ôû ñaây seõ laø xem chính mình toâi ñang ôû tröôùc nhan Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø [ôû tröôùc maët] taát caû bcaùc thaùnh cuûa Ngaøi nhö theá naøo, ñeå öôùc ao vaø bieát ñieàu gì laøm cho Thieân Chuùa toát laønh haøi loøng hôn [70] . 152 Maøo ñaàu thöù ba, xin ñieàu toâi muoán ; ôû ñaây seõ laø caàu xin ôn choïn caùi giuùp hôn cho vinh quang Thieân Chuùa uy linh [71] vaø cho söï roãi linh hoàn cuûa toâi [72] . 153 Haïng ngöôøi thöù nhaát döôøng nhö cuõng muoán [73] gaït boû söï ham chuoäng cuûa caûi ñaõ kieám ñöôïc ñeå tìm thaáy trong söï bình an Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, vaø ñeå coù theå [74] cöùu roãi mình, vaø hoï khoâng duøng caùc phöông theá cho tôùi giôø cheát [75] . 154 Haïng ngöôøi thöù hai muoán gaït boû söï ham chuoäng, nhöng hoï muoán gaït boû noù maø vaãn giöõ laïi cuûa ñaõ kieám ñöôïc, cho neân Thieân Chuùa ñi tôùi choã naøo [laø tuøy nhö] hoï muoán, vaø hoï khoâng quyeát taâm töø boû cuûa aáy ñeå ñi tôùi Thieân Chuùa, maëc duø ñoù leõ ra phaûi laø baäc bsoáng toát hôn heát cho hoï. 155 Haïng ngöôøi thöù ba muoán gaït boû söï ham chuoäng, nhöng hoï muoán gaït boû noù ñeán noãi hoï khoâng öa thích giöõ hay khoâng giöõ söï vaät ñaõ kieám ñöôïc, maø hoï chæ muoán [moät ñieàu laø] muoán hay khoâng muoán [giöõ] noù tuøy theo ñieàu gì Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta seõ ñaët trong loøng muoán [cuûa hoï], vaø tuøy theo ñieàu gì xem ra toát hôn ñoái vôùi hoï cho vieäc phuïng söï vaø taùn döông Thieân Chuùa uy linh [76] ; vaø, trong khi chôø ñôïi, hoï muoán coi mình nhö töø boû taát caû, khoâng coøn ham chuoäng nöõa [77] baèng caùch coá gaéng khoâng muoán caùi naøy hay baát cöù caùi gì khaùc neáu hoï khoâng ñöôïc söï phuïng söï Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta laø ñieàu duy nhaát thuùc ñaåy hoï ; nhö theá caùi öôùc voïng coù theå hôn [78] phuïng söï Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, thuùc ñaåy hoï laáy hay laø boû noù. 156 Laøm cuõng chính ba cuoäc taâm söï ñaõ laøm ôû trong baøi chieâm nieäm tröôùc veà hai laù côø hieäu. 157Phaûi chuù thích raèng khi chuùng ta caûm thaáy coù söï ham chuoäng [79] ñi ngöôïc laïi söï ngheøo khoù hieän thöïc hoaëc coù söï gheâ tôûm ñoái vôùi noù, khi chuùng ta khoâng döûng döng ñoái vôùi caùi ngheøo hay caùi giaøu, thì, ñeå giaäp taét söï ham chuoäng leäch laïc ñoù, ñieàu raát ích lôïi laø, trong caùc cuoäc taâm söï, caàu xin (cho duø laø ngöôïc laïi xaùc thòt) Chuùa choïn mình vaøo caûnh ngheøo khoù hieän thöïc ; vaø [noùi] raèng [80] mình muoán vaø van naøi cho ñöôïc noù, mieãn laø ñeå phuïng söï vaø taùn döông Thieân Chuùa toát laønh [81] . 158NGAØY THÖÙ NAÊM Chieâm nieäm
vieäc Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta töø Nagiareùt ñi ñeán soâng Gioñan, vaø
Ngaøi ñaõ chòu pheùp röûa nhö theá naøo (s. 273) [82]
. 159 Baøi chieâm nieäm naøy seõ laøm moät laàn vaøo nöûa ñeâm, vaø laàn khaùc vaøo ban saùng, vaø hai baøi laëp laïi baøi ñoù vaøo giôø thaùnh leã vaø giôø kinh [phuïng vuï] ban chieàu, vaø tröôùc böõa aên toái [seõ] aùp duïng nguõ quan vaøo baøi ñoù ; trong naêm baøi taäp naøy, ôû moãi baøi, baét ñaàu baèng lôøi nguyeän thöôøng leä vaø ba maøo ñaàu, nhö taát caû ñieàu naøy ñaõ ñöôïc noùi roõ trong baøi chieâm nieäm veà Nhaäp theå vaø veà Giaùng sinh ; vaø keát thuùc baèng ba cuoäc taâm söï cuûa baøi Ba haïng ngöôøi, hoaëc theo chuù thích theo sau baøi Ba haïng ngöôøi. 160Vieäc
xeùt mình rieâng sau böõa aên tröa vaø sau böõa aên toái, seõ [xeùt] veà
caùc loãi laàm vaø caåu thaû lieân quan ñeán caùc baøi taäp vaø caùc ñieàu
boå di cuûa ngaøy naøy ; vaø cuõng [laøm] nhö theá trong nhöõng ngaøy
tieáp theo [83]
. 161NGAØY THÖÙ SAÙU Chieâm nieäm vieäc Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta töø soâng Gioñan maø vaøo ôû trong sa maïc nhö theá naøo ; trong moïi söï, giöõ cuøng moät theå thöùc nhö ôû ngaøy thöù naêm [84] . NGAØY THÖÙ BAÛY, Thaùnh Anreâ vaø caùc vò khaùc theo Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta nhö theá naøo (s.275). NGAØY THÖÙ TAÙM, Veà baøi giaûng treân nuùi laø baøi giaûng veà taùm phuùc (s. 278). NGAØY THÖÙ CHÍN, Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta hieän ñeán gaëp caùc moân ñeä cuûa Ngaøi treân soùng bieån hoà nhö theá naøo (s. 280). NGAØY THÖÙ MÖÔØI, Chuùa giaûng trong ñeàn thôø nhö theá naøo (s. 288). NGAØY THÖÙ MÖÔØI MOÄT, Veà vieäc oâng Lagiaroâ soáng laïi (s. 285). NGAØY THÖÙ MÖÔØI HAI, Veà ngaøy leã laù (s. 287). 162 Chuù thích thöù nhaát laø trong nhöõng baøi chieâm nieäm cuûa cuûa tuaàn thöù hai naøy, coù theå keùo daøi hay ruùt ngaén tuøy ôû thôøi giôø moãi ngöôøi muoán daønh ra hoaëc tuøy ôû ích lôïi hoï thu ñöôïc [85] . Neáu keùo daøi thì laáy nhöõng maàu nhieäm Ñöùc Baø ñi thaêm baø thaùnh Eligiabeùt, caùc muïc töû, Haøi nhi Gieâsu chòu caét bì, Ba Vua, vaø caû nhöõng maàu nhieäm khaùc nöõa ; vaø neáu ruùt ngaén thì cuõng coù theå boû bôùt nhöõng maàu nhieäm ñaõ ñöôïc ñeà ra, vì ñaây laø cho moät daãn nhaäp vaø moät caùch thöùc ñeå sau ñoù chieâm nieäm caùch toát hôn vaø hoaøn bò hôn [86] . 163Chuù thích thöù hai, vaán ñeà veà caùc söï löïa choïn seõ khôûi söï vôùi vieäc chieâm nieäm töø Nagiareùt ñeán heát soâng Gioñan, nghóa laø laø ngaøy thöù naêm, theo ñieàu ñöôïc giaûi thích sau. 164Chuù thích thöù ba, tröôùc khi böôùc vaøo nhöõng söï löïa choïn, ñeå gaén boù vôùi giaùo lyù chaân thaät cuûa Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta, ñieàu coù ích lôïi nhieàu laø suy xeùt vaø chuù yù ñeán ba kieåu khieâm nhöôøng [87] tieáp theo [ñaây], vaø suoát ngaøy thænh thoaûng suy xeùt nhöõng kieåu khieâm nhöôøng naøy, vaø, cuõng theá, laøm cuoäc taâm söï theo nhö seõ noùi sau. [BA KIEÅU KHIEÂM NHÖÔØNG] 165 Kieåu khieâm nhöôøng thöù nhaát caàn thieát cho söï cöùu roãi ñôøi ñôøi, ñoù laø toâi töï haï vaø töï khieâm heát söùc coù theå ñeå, trong moïi söï, toâi vaâng phuïc leà luaät cuûa Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, ñeán noãi duø ngöôøi ta coù ñaët toâi laøm chuùa moïi vaät thuï taïo trong theá gian naøy, hoaëc vì [ñeå baûo toaøn] söï soáng nhaát thôøi cuûa rieâng toâi [88] , thì toâi cuõng khoâng suy tính ñeán vieäc vi phaïm moät giôùi luaät naøo hoaëc thuoäc veà Thieân Chuùa hoaëc thuoäc veà loaøi ngöôøi, maø noù buoäc thaønh toäi troïng. 166 Kieåu thöù hai laø söï khieâm nhöôøng hoaøn haûo hôn kieåu thöù nhaát, ñoù laø neáu toâi tôùi ñöôïc möùc ñoä khoâng muoán vaø cuõng khoâng ham : ñöôïc caùi giaøu hôn caùi ngheøo, muoán coù danh giaù hôn söï oâ danh, öôùc ao cuoäc soáng laâu daøi hôn cuoäc soáng ngaén nguûi, khi vieäc phuïng söï Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø söï roãi linh hoàn toâi vaãn nhö theá [89] ; laïi nöõa, khoâng vì [ñeå ñöôïc] heát caùc vaät thuï taïo cuõng khoâng vì ngöôøi ta caát maïng soáng toâi ñi maø toâi suy tính ñeán vieäc phaïm moät toäi nheï. 167Kieåu thöù ba laø söï khieâm nhöôøng raát hoaøn haûo, ñoù laø khi - noù bao goàm kieåu khieâm nhöôøng thöù nhaát vaø thöù hai - neáu söï taùn döông Thieân Chuùa uy linh vaø vinh quang cuûa Ngaøi vaãn nhö theá, ñeå noi göông vaø neân gioáng [90] Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta caùch hieän thöïc hôn toâi muoán vaø choïn söï ngheøo khoù vôùi Ñöùc Kitoâ ngheøo khoù hôn laø söï giaøu coù, nhöõng söï nhuïc nhaõ vôùi Ñöùc Kitoâ chòu nhuïc nhaõ hôn laø danh giaù, vaø toâi öôùc ao bò coi nhö nhö voâ giaù trò [91] vaø ñieân daïi vì Ñöùc Kitoâ, Ñaáng ñaõ bò coi nhö theá tröôùc nhaát, hôn ñöôïc coi laø thoâng thaùi vaø khoân ngoan ôû trong theá gian naøy. 168Nhö vaäy, ñoái vôùi ai muoán ñaït tôùi söï khieâm nhöôøng thöù ba naøy, ñieàu raát höõu ích laø laøm ba cuoäc taâm söï ñaõ noùi ñeán cuûa baøi Nhöõng haïng ngöôøi [92] , caàu xin Chuùa chuùng ta muoán choïn mình vaøo söï khieâm nhöôøng thöù ba naøy [93] [laø] söï khieâm nhöôøng lôùn hôn vaø toát hôn, ñeå noi göông vaø phuïng söï Chuùa hôn [94] , neáu vieäc phuïng söï vaø taùn döông Chuùa uy linh vaãn nhö theá hoaëc lôùn hôn. 169 MAØO ÑAÀU ÑEÅ THÖÏC HIEÄN VIEÄC LÖÏA CHOÏN Trong moïi vieäc löïa choïn toát, rieâng veà phaàn chuùng ta, con maét yù höôùng cuûa chuùng ta phaûi ñôn sô, chæ nhìn vaøo ñieàu maø vì noù toâi ñöôïc döïng neân, ñoù laø ñeå taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø ñeå cöùu roãi linh hoàn toâi, vaø nhö theá, baát cöù caùi gì toâi löïa choïn ñeàu phaûi laø ñeå giuùp toâi ñi tôùi cöùu caùnh maø vì noù toâi ñöôïc döïng neân, [toâi] khoâng höôùng cuõng khoâng keùo cöùu caùnh vaøo phöông tieän, nhöng phöông tieän vaøo cöùu caùnh [95] . Chaúng haïn nhö xaûy ra [söï kieän] laø coù nhieàu ngöôøi choïn tröôùc tieân vieäc keát hoân, moät vieäc chæ laø phöông tieän, vaø thöù ñeán phuïng söï Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta trong hoân nhaân, vieäc phuïng söï Thieân Chuùa naøy laø cöùu caùnh. Cuõng theá, coù nhöõng ngöôøi khaùc tröôùc tieân muoán coù boång loäc [96] , vaø sau ñaáy phuïng söï Thieân Chuùa trong nhöõng boång loäc ñoù. Nhö vaäy nhöõng ngöôøi naøy khoâng ñi thaúng tôùi Thieân Chuùa, nhöng hoï muoán Thieân Chuùa ñeán thaúng nhöõng öa thích leäch laïc cuûa hoï, vaø do ñoù hoï duøng cöùu caùnh laøm phöông tieän vaø phöông tieän laøm cöùu caùnh ; cho neân caùi maø hoï phaûi laáy tröôùc tieân thì hoï laïi laáy sau cuøng. Bôûi vì tröôùc tieân chuùng ta phaûi ñaët laøm muïc tieâu vieäc muoán phuïng söï Thieân Chuùa, vieäc naøy laø cöùu caùnh, vaø thöù ñeán [môùi] nhaän boång loäc hay keát hoân [97] , neáu vieäc naøy thích hôïp hôn cho toâi, noù laø phöông tieän ñeå tôùi cöùu caùnh ; nhö vaäy khoâng gì ñöôïc thuùc ñaåy toâi laáy nhöõng phöông tieän aáy hay boû chuùng, neáu khoâng phaûi chæ laø vieäc phuïng söï vaø taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø söï cöùu roãi linh hoàn toâi [98] ñôøi ñôøi. 170 ÑEÅ BIEÁT PHAÛI LÖÏA CHOÏN NHÖÕNG GÌ, Vaø [ñieàu naøy] goàm boán ñieåm vaø moät chuù thích. Ñieåm thöù
nhaát. Taát caû nhöõng ñieàu maø chuùng ta löïa choïn, nhaát thieát phaûi
laø nhöõng ñieàu khoâng toát khoâng 171 Ñieåm thöù hai. Coù nhöõng ñieàu thuoäc söï löïa choïn khoâng thay ñoåi, chaúng haïn nhö chöùc linh muïc, vieäc hoân nhaân, v.v. ; coù nhöõng ñieàu khaùc thuoäc söï löïa choïn coù theå thay ñoåi, chaúng haïn nhö nhaän boång loäc hay boû, nhaän cuûa caûi traàn gian hay vaát ñi. 172 Ñieåm thöù ba. Trong söï löïa choïn khoâng thay ñoåi, khi söï löïa choïn ñaõ laøm moät laàn roài thì khoâng ñöôïc laøm laïi, bôûi leõ noù khoâng theå thaùo gôõ, chaúng haïn nhö vieäc hoân nhaân, chöùc linh muïc, v.v. Chæ coøn phaûi xem xeùt laø neáu mình ñaõ khoâng löïa choïn hôïp caùch [101] vaø ñuùng traät töï, [ñaõ löïa choïn] theo nhöõng [102] öa thích leäch laïc, thì aên naên, coá gaéng soáng ñôøi soáng toát trong caùi mình ñaõ choïn. Söï löïa choïn ñoù xem ra khoâng phaûi laø ôn thieân trieäu [103] , vì laø moät söï löïa choïn thieáu traät töï vaø nghieâng leäch, nhö nhieàu ngöôøi laàm laãn trong vieäc aáy, [laø] coi söï löïa choïn nghieâng leäch hay xaáu laø ôn thieân [104] trieäu ; vì moïi ôn thieân trieäu bao giôø cuõng trong vaø saïch [105] , khoâng pha troän xaùc thòt hay moät öa thích naøo khaùc leäch laïc. 173 Ñieåm thöù boán. Neáu ai ñaõ löïa choïn hôïp caùch vaø ñuùng traät töï nhöõng ñieàu thuoäc söï löïa choïn coù theå thay ñoåi, vaø ñaõ khoâng laøm theo xaùc thòt hay theá gian, thì hoï khoâng coù lyù do ñeå löïa choïn laàn nöõa, nhöng, tuøy söùc coù theå, töï hoaøn thieän trong ñieàu ñaõ löïa choïn ñoù. 174 Chuù thích. Neân chuù yù laø neáu söï löïa choïn coù theå thay ñoåi kia ñaõ khoâng ñöôïc laøm caùch thaønh thöïc vaø thaät ñuùng traät töï, thì luùc ñoù laøm söï löïa choïn cho hôïp caùch laø ñieàu höõu ích neáu ai öôùc ao cho nhöõng hoa traùi ñaùng keå vaø raát ñeïp loøng Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta ñöôïc troå sinh nôi mình. 175 BA THÌ ÑEÅ THÖÏC HIEÄN SÖÏ LÖÏA CHOÏN LAØNH MAÏNH VAØ TOÁT ÔÛ MOÃI THÌ Thì thöù nhaát laø khi Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta thuùc ñaåy vaø loâi keùo loøng muoán ñeán noãi, khoâng hoà nghi vaø cuõng khoâng theå hoà nghi, linh hoàn suøng ñaïo nghe theo ñieàu ñaõ ñöôïc chæ cho, nhö thaùnh Phaoloâ vaø thaùnh Mattheâu [106] ñaõ laøm trong vieäc ñi theo Ñöùc Kitoâ Chuùa chuùng ta. 176 Thì thöù hai [laø] khi nhaän ñöôïc ñuû aùnh saùng vaø caùi bieát nhôø ôû kinh nghieäm veà nhöõng yeân uûi vaø nhöõng saàu khoå [107] vaø nhôø ôû kinh nghieäm veà söï phaân bieät caùc thaàn khaùc nhau [108] . 177Thì thöù ba laø thì yeân tónh, [khi [109] ] suy xeùt tröôùc heát vieäc con ngöôøi sinh ra ñeå laøm gì, ñoù laø ñeå taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø cöùu roãi linh hoàn mình ; vaø, do öôùc ao ñieàu naøy, ngöôøi ta choïn laøm phöông tieän moät cuoäc soáng hay moät baäc soáng naèm trong nhöõng giôùi haïn cuûa Giaùo hoäi, ñeå ñöôïc giuùp ñôõ trong vieäc phuïng söï Chuùa cuûa mình vaø trong söï cöùu roãi linh hoàn mình. Toâi ñaõ noùi thì yeân tónh, [ñoù laø] khi linh hoàn khoâng bò lay ñoäng bôûi caùc thaàn khaùc nhau vaø söû duïng caùc taøi naêng [110] töï nhieân cuûa mình caùch töï do vaø thanh thaûn [111] . 178Neáu söï löïa choïn khoâng laøm ôû thì thöù nhaát hay thöù hai, thì sau ñaây laø hai caùch laøm söï löïa choïn thuoäc thì thöù ba. CAÙCH THÖÙ NHAÁT Ñeå thöïc hieän söï löïa choïn laønh maïnh vaø toát, goàm saùu ñieåm. Ñieåm thöù nhaát laø ñaët tröôùc maët ñieàu maø toâi muoán löïa choïn, chaúng haïn nhö moät chöùc vuï hay boång loäc ñeå nhaän hay boû, hoaëc baát cöù ñieàu gì khaùc thuoäc söï löïa choïn coù theå thay ñoåi. 179Ñieåm thöù hai. Caàn phaûi ñaët laøm muïc tieâu caùi cöùu caùnh maø vì noù toâi ñöôïc döïng neân, laø taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø cöùu roãi linh hoàn toâi ; ñoàng thôøi caàn phaûi thaáy mình [112] döûng döng, khoâng coù söï öa thích leäch laïc naøo, cho neân toâi khoâng nghieâng veà cuõng khoâng ham chuoäng vieäc laáy caùi ñaõ ñöôïc giôùi thieäu [113] hôn laø boû noù, hoaëc boû noù hôn laø laáy noù ; nhöng toâi thaáy mình nhö ôû ñieåm giöõa cuûa moät chieác caân [114] ñeå theo caùi maø toâi caûm thaáy [giuùp] hôn cho vinh quang cuûa Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø cho söï taùn döông Ngaøi, vaø cho söï roãi linh hoàn toâi. 180Ñieåm thöù ba. Caàu xin Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vui loøng thuùc ñaåy loøng muoán cuûa toâi, vaø ñaët vaøo linh hoàn toâi ñieàu toâi phaûi laøm lieân quan tôùi caùi ñaõ ñöôïc giôùi thieäu, maø laø ñieàu giuùp hôn cho söï taùn döông Ngaøi vaø cho vinh quang cuûa Ngaøi ; suy xeùt toát vaø trung thöïc baèng trí hieåu, vaø löïa choïn ñuùng theo yù muoán raát thaùnh vaø nhaân töø cuûa Ngaøi. 181Ñieåm thöù boán. Duøng lyù luaän ñeå suy xeùt xem vieäc coù chöùc vuï hay boång loäc ñaõ ñöôïc giôùi thieäu, ñem ñeán cho toâi ñöôïc bao nhieâu caùi thuaän tieän vaø ích lôïi ñeå chæ taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø cöùu roãi linh hoàn toâi maø thoâi ; vaø, ngöôïc laïi, cuõng theá, suy xeùt nhöõng baát tieän vaø nguy hieåm trong vieäc coù nhöõng thöù ñoù. Cuõng laøm nhö vaäy ôû phaàn thöù hai, ñoù laø xem xeùt nhöõng thuaän tieän vaø ích lôïi trong vieäc khoâng coù chuùng, vaø cuõng theá, ngöôïc laïi, nhöõng baát tieän vaø nguy hieåm trong vieäc khoâng coù chuùng. 182 Ñieåm thöù naêm. Sau khi toâi ñaõ suy nghó vaø lyù luaän nhö theá veà heát caùc khía caïnh cuûa caùi ñöôïc giôùi thieäu, [toâi] nhìn xem lyù trí nghieâng veà phía naøo hôn ; vaø nhö theá, phaûi laáy quyeát ñònh veà caùi ñöôïc giôùi thieäu, theo söï chuyeån ñoäng [115] lôùn hôn thuoäc lyù trí chöù khoâng theo söï chuyeån ñoäng naøo thuoäc giaùc quan [116] . 183 Ñieåm thöù saùu. Sau khi ñaõ laøm xong söï löïa choïn hay quyeát ñònh kia, ngöôøi ñaõ laøm vieäc ñoù phaûi raát mau maén ñi caàu nguyeän tröôùc nhan Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, vaø daâng cho Ngaøi söï löïa choïn ñoù ñeå Ngaøi, Thieân Chuùa uy linh, vui loøng nhaän vaø chuaån y noù neáu ñoù laø ñieàu phuïng söï vaø taùn döông Ngaøi hôn [117] . 184CAÙCH
THÖÙ HAI Ñeå thöïc hieän söï löïa choïn laønh maïnh vaø toát, goàm boán quy taéc [118] vaø moät chuù thích. Quy taéc thöù nhaát laø tình yeâu thuùc ñaåy toâi vaø khieán toâi löïa choïn ñieàu naøo ñoù, phaûi töø treân cao maø xuoáng, töø tình yeâu Thieân Chuùa [119] ; cho neân ngöôøi löïa choïn caûm thaáy tröôùc heát ôû nôi mình raèng ñoái vôùi ñieàu maø hoï löïa choïn, thì chæ laø vì Ñaáng Taïo hoaù vaø Chuùa cuûa hoï maø hoï yeâu noù, [yeâu] nhieàu hay ít. 185Quy taéc thöù hai, töôûng töôïng [120] moät ngöôøi maø toâi khoâng bao giôø troâng thaáy vaø cuõng chaúng heà bieát, vaø, vì öôùc ao cho hoï ñöôïc söï toaøn thieän troïn veïn, [toâi] suy xeùt ñieàu toâi seõ baûo hoï laøm vaø löïa choïn ñeå Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vinh quang hôn vaø ñeå linh hoàn hoï ñöôïc toaøn thieän hôn [121] ; vaø toâi laøm cuõng nhö theá [ñoái vôùi toâi], toâi tuaân thuû qui taéc maø toâi ñaët ra cho ngöôøi khaùc. 186Quy taéc thöù ba, coi nhö mình ñang ôû trong giôø phuùt laâm töû, [toâi] suy xeùt veà hình thöùc [122] vaø chuaån möïc [123] maø luùc ñoù toâi muoán giöõ trong caùch thöùc löïa choïn hieän taïi ; vaø, khuoân theo söï löïa choïn ñoù, toâi haõy coù quyeát ñònh veà taát caû [124] . 187Quy taéc thöù boán, baèng vieäc nhìn vaø suy xeùt xem toâi seõ ôû trong tình traïng naøo trong ngaøy phaùn xeùt, [toâi] suy nghó veà vieäc luùc ñoù toâi muoán ñaõ [125] quyeát ñònh vaán ñeà hieän taïi nhö theá naøo ; vaø quy taéc maø luùc ñoù toâi muoán giöõ, [thì] toâi nhaän noù baây giôø, ñeå luùc ñoù toâi ñöôïc haïnh phuùc vaø vui möøng troïn veïn. 188Sau khi ñaõ nhaän nhöõng quy taéc noùi treân ñeå ñöôïc söï cöùu roãi vaø söï an tónh ñôøi ñôøi, toâi seõ laøm söï löïa choïn vaø daâng hieán [noù] [126] cho Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta, theo nhö ñieåm thöù saùu cuûa caùch löïa choïn thöù nhaát [127] .
189 ÑEÅ CAÛI THIEÄN VAØ SÖÛA ÑOÅI ÑÔØI SOÁNG VAØ BAÄC SOÁNG CUÛA MÌNH Phaûi chuù yù laø, veà nhöõng ngöôøi ñaõ an vò trong giaùm chöùc Giaùo hoäi [128] hay trong baäc hoân nhaân (duø hoï coù dö daät cuûa caûi traàn theá hay khoâng), khi hoï khoâng coù cô hoäi hay yù muoán saün saøng löïa choïn nhöõng ñieàu thuoäc söï löïa choïn coù theå thay ñoåi, thì ñieàu coù ích lôïi nhieàu laø, thay vì laøm söï löïa choïn, cho [hoï] hình thöùc vaø caùch thöùc [129] caûi thieän vaø söûa ñoåi ñôøi soáng vaø baäc soáng thuoäc rieâng moãi ngöôøi ; ñoù laø ñaët mình laø loaøi thuï taïo, [ñaët] cuoäc ñôøi vaø baäc soáng mình vaøo vieäc laøm cho Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vinh quang vaø taùn döông Ngaøi, vaø [vaøo vieäc] cöùu roãi linh hoàn cuûa rieâng mình. Ñeå ñi ñeán vaø ñaït tôùi muïc ñích naøy, phaûi suy xeùt vaø nghieàn ngaãm nhieàu, baèng caùc baøi taäp vaø baèng nhöõng caùch löïa choïn theo nhö ñaõ giaûi thích [130] ,xem mình phaûi coù nhaø vaø gia ñình roäng lôùn theá naøo, phaûi ñieàu khieån vaø quaûn lyù noù laøm sao, phaûi daïy doã noù theá naøo baèng lôøi noùi vaø göông saùng ; cuõng theá veà cuûa caûi cuûa mình, phaûi laáy bao nhieâu cho gia ñình vaø nhaø cuûa mình, vaø bao nhieâu ñeå phaân phaùt cho nhöõng ngöôøi ngheøo vaø cho nhöõng vieäc thieän khaùc, khoâng muoán cuõng khoâng tìm söï gì khaùc tröø vieäc taùn döông Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta hôn vaø laøm cho Ngaøi vinh quang hôn, trong moïi söï vaø baèng moïi söï. Bôûi vì moãi ngöôøi haõy suy nghó raèng mình caøng ra khoûi loøng yeâu mình, yù muoán rieâng vaø tö lôïi bao nhieâu, thì caøng tieán boä trong moïi vieäc thieâng lieâng baáy nhieâu. [1] Hoaëc baèng caùi nhìn töôûng töôûng, baèng thò giaùc töôûng töôïng (con la vista imaginativa). Cuõng theá, soá 112,1 ; 122. ÔÛ nhöõng soá 47,3 vaø 65,3 baûn Thuû buùt vieát laø baèng con maét (caùi nhìn, thò giaùc) cuûa trí töôûng töôïng (con la vista de la imaginacion). [2] Thaùnh I-nhaõ ñaõ söûa laø caùc hoäi ñöôøng (sinagogas) thay vì caùc ñeàn thôø (templos). Ñieàu söûa naøy cuõng ñöôïc ghi trong baûn P vaø baûn Phoå thoâng. [3] Baûn P theâm : vaø nhöõng nôi choán khaùc. Baûn Phoå thoâng theâm : vaø cuõng nhö theá veà nhöõng nôi choán khaùc. [4] Dsc : ñaët ra tröôùc maët toâi (poner dedante de mi). [5] Rey humano. Töø humano coù hai nghóa : nghóa thöù nhaát laø thuoäc veà ngöôøi, thuoäc veà nhaân loaïi (ví duï noùi : baûn tính nhaân loaïi hay baûn tính ngöôøi), vaø treân kia ñaõ phoûng theo nghóa ñoù maø dòch laø vua traàn gian ; nghóa thöù hai laø nhaân aùi, nhaân haäu, nhaân ñaïo, v.v. Vì theá neáu dòch laø vua nhaân aùi thì cuõng khoâng sai. Laïi soá 94,1 cuõng cuûa baøi taäp naøy duøng laïi töø humano vôùi nghóa roõ raøng laø nhaân aùi : vò vua haøo hieäp döôøng aáy vaø nhaân aùi döôøng aáy (rey tan liberal y tan humano). Roothaan, Giuliani vaø Mullan ñeàu dòch laø humanus, humain, human, vaø nhöõng töø naøy ñeàu coù hai nghóa nhö noùi treân, vì theá khoâng roõ caùc dòch giaû muoán hieåu theo nghóa naøo. Tuy nhieân, rieâng Roothaan muoán hieåu theo nghóa thöù nhaát neáu chuùng ta caên cöù vaøo chuù thích cuûa dòch giaû : Regem hunc, humanum licet, considerare..., nhìn xem oâng vua naøy, duø laø oâng vua traàn gian (thuoäc loaøi ngöôøi) (xem Thesaurus spiritualis, tr 108, chuù thích 2). Baûn Phoå Thoâng cuõng gôïi yù laø neân hieåu theo nghóa thöù nhaát, neáu chuùng ta caên cöù vaøo soá 94,1 ôû ñoù, trong khi baûn Thuû buùt duøng cuïm töø rey tan liberal y tan humano, thì baûn Phoå Thoâng khoâng duøng töø humanus nhö ñaõ duøng ôû soá 92, maø dòch cuïm töø naøy laø Regi amantissimo et liberalissimo, oâng vua raát ñaùng yeâu meán vaø raát haøo hieäp. [6] Comigo (vôùi ta) laø töø coù leõ do chính tay thaùnh I-nhaõ ghi ñeå å thay cho töø como yo (nhö ta) bò gaïch boû. [7] Perverso. Roothaan : perversus ; Giuliani : indigne ; Mullan : mean-spirited. Baûn Phoå thoâng dòch laø heøn nhaùt (ignavus) ; laïi, cuõng nhö baûn P, baûn Phoå thoâng duøng töø ngöôøi lính hoaëc quaân nhaân (miles) thay vì hieäp só. Hình aûnh hieäp só naøy ñaõ ñöôïc nhaéc ñeán ôû s.74,2. [8] Trong baøi taäp naøy, töø trabajo (trabajar) dòch laø lao ñoäng, vaø töø pena dòch laø cöïc nhoïc (hoaëc vaát vaû). Baûn Phoå thoâng khoâng phaân bieät hai töø, vaø dòch chung laø labor (laborare), lao ñoäng. Roothaan phaân bieät hai töø : dòch laø labor (laborare) vaø å poena ; Mullan cuõng phaân bieät nhö theá : labor vaø pain. Nhöng Giuliani laïi dòch caû hai töø laø peine (peiner), cöïc nhoïc. - Vì trong cuøng moät caâu ôû soá 95,5 treân kia laàn löôït hai töø ñöôïc duøng, laø lao ñoäng (trabajo) vaø cöïc nhoïc (pena), neân coù quyeàn nghó raèng töø cöïc nhoïc ñöôïc duøng sau coù coâng duïng hay muïc ñích xaùc ñònh moät tính caùch ñaëc bieät cuûa söï lao ñoäng naøy : ñaây laø moät thöù lao ñoäng cöïc nhoïc, vaát vaû. [9] Hoaëc dòch roõ hôn : nhöõng keû muoán nhieät tình hôn vaø noåi baät hôn (los que mas se querran afectar y señalar). - Veà töø afectar(se), xin xem laïi soá 16, chuù thích a ; ôû ñaây dòch laø nhieät tình, nhöng cuõng coù theå dòch laø tha thieát vôùi, gaén boù vaøo. Roothaan dòch laø affici ; Giuliani : s'attacher ; Mullan : devoted. Baûn P khoâng dòch töø afectar(se) : nhöõng keû öôùc ao noåi baät hôn (hoaëc nhöõng keû öôùc ao hôn ñöôïc noåi baät) (hi qui magis desiderabunt insignes fieri). Baûn Phoå Thoâng : nhöõng ngöôøi cho laø mình phaûi töï hieán troïn veïn cho vieäc phuïng söï Ngaøi (ii, qui se obsequiis illius porsus duxerunt mancipandos). [10] Sensualidad, xem soá 87,2 chuù thích a. [11] Baûn P : daâng leã vaät quyù giaù hôn vaø quan troïng hôn (Facient oblationem praeciosiorem et pluris momenti). [12] Eterno Señor de todas las cosas. Baûn P2 theâm daáu phaûy sau töø Señor, neân nghóa cuûa caâu naøy ñoåi thaønh : Laïy Chuùa vónh cöûu, con daâng heát moïi söï. Baûn Phoå Thoâng : con daâng mình con caùch troïn veïn cho Chuùa, vaø con trao phoù moïi söï cuûa con cho yù muoán cuûa Chuùa. [13] Dsc : tröôùc söï toát laønh (hoaëc loøng nhaân töø) voâ bieân cuûa Chuùa (delante vuestra infinita bondad). [14] Baûn Thuû buùt chæ duøng töø que coù nghóa laø laø, raèng. Baûn P dòch laø bôûi vì. Baûn Phoå thoâng dòch laø nhaän thöïc (attestans). Roothaan cuõng dòch gioáng nhö vaäy (attestans quod), vaø treân kia ñaõ dòch theo kieåu naøy cho deã hieåu. Giuliani thay töø Taây-ban-nha que baèng hai chaám. Mullan dòch saùt chöõ : that. [15] Dsc : lôùn hôn (mayor). Töø naøy chæ chieàu kích thuoäc khoâng gian (hieåu laø caû khoái löôïng nöõa). Vì theá neáu dòch laø “phuïng söï vaø taùn döông Chuùa hôn” thì nghe xuoâi tai nhöng laïi boû maát saéc thaùi yù nghóa laø chieàu kích khoâng gian. Chính vì theá maø cuïm töø “Ad majorem Dei gloriam”, ñeå saùt nghóa, thay vì dòch laø ñeå Thieân Chuùa vinh quang hôn, leõ ra phaûi dòch laø ñeå vinh quang Thieân Chuùa ñöôïc lôùn hôn (hoaëc roäng lôùn hôn) . Veà hình aûnh chæ chieàu kích khoâng gian cuûa vinh quang Thieân Chuùa, ñaây laø moät soá caâu trong Thaùnh Kinh : “Vinh quang Thieân Chuùa traøn ngaäp traùi ñaát” (Ds 14,21) ; “Öôùc gì vinh quang Chuùa bao truøm toaøn theå ñòa caàu"(Tv 56,6.2) ; “Vinh å quang cuûa Chuùa toûa chieáu bao truøm chuùng (caùc muïc töû)” (Lc 2,9) v.v. [16] Thay vì toaøn theå dieän tích...ñaày ngöôøi. Baûn P : toaøn theå ñòa caàu ñaày ngöôøi. Baûn Phoå thoâng : toaøn theå maët ñaát ñaày ngöôøi. [17] Dsc : töï thuôû ñôøi ñôøi cuûa caùc Ngaøi (en la su eternidad). Cuïm töø naøy do thaùnh I-nhaõ ghi vaøo thay cho entre ellas (giöõa caùc Ngaøi) bò gaïch boû. [18] Toaøn theå cuïm töø vaø nhö theá...vieân maõn (y asi, venida la plenitud de los tiempos) ñöôïc thaùnh I-nhaõ ghi theâm ôû leà trang. Ñieàu theâm naøy cuøng vôùi söûa chöõa ôû chuù thích b ôû treân, ñöôïc linh muïc Broët ghi vaøo baøn P1, vaø töø ñoù, chuùng ñöôïc ñöa vaøo baûn P2 vaø baûn Phoå thoâng. [19] Dsc : dung tích, dung löôïng (capacidad). [20] Baûn P : caên nhaø vaø buoàng ôû (soá ít theo vaên phaïm). Baûn Phoå thoâng khoâng noùi ñeán buoàng, vaø dòch : caên nhaø nhoû beù cuûa thaùnh nöõ Ñoàng trinh. [21] Mas le ame y le siga. Neáu muoán roõ hôn thì dòch laø yeâu meán Ngaøi hôn vaø ñi theo Ngaøi hôn, vì theo caáu truùc cuù phaùp, töø hôn (mas) boå nghóa khoâng phaûi chæ cho ñoäng töø yeâu meán (yeâu meán hôn) maø coøn, khoâng caàn laëp laïi, boå nghóa cho ñoäng töø tieáp theo laø ñi theo (ñi theo hôn). Moät boå chöùng laø soá 109,2 ghi roõ ñi theo hôn (mas seguir). Baûn Phoå thoâng cuõng hieåu nhö treân, tuy dieãn yùcaùch khaùc: ñeå toâi yeâu meán Ngaøi caùch noàng naøn hôn vaø ñeå töø nay toâi ñi theo Ngaøi caùch nhieät tình hôn. ÔÛ ñaây baûn Phoå thoâng hieåu ñi theo hôn laø ñi theo caùch nhieät tình hôn. YÙ nieäm ñi theo Chuùa hôn coøn ñi chung vôùi yù nieäm noi göông Chuùa hôn (s. 109,2) vaø yù nieäm phuïng söï Chuùa hôn (s. 130,2). [22] Hoaëc maët (gestos). Töø gestos coù nghóa laø cöû chæ vaø cuõng coù nghóa laø maët. Baûn Phoå thoâng vaø Roothaan hieåu nghóa laø cöû chæ (gestes). Giuliani : maët (visage). Mullan : haønh ñoäng (hoaëc vieäc laøm) (actions). - Baûn P dòch caâu naøy : ...veà phong tuïc cuõng nhö veà caùch aên ôû vaø caùch maëc. Baûn Phoå thoâng : ... veà phong tuïc, veà caùc cöû chæ vaø caùc haønh ñoäng. [23] Soá 106,1 duøng ñoäng töø ver, xem ; soá 108,1 naøy duøng ñoäng töø mirar, nhìn. Ñoái töôïng rieâng cuûa nhìn ôû ñaây laø haønh ñoäng cuûa caùc chuû theå. [24] Ñeå chæ nghóa laø suy nghó ("reflexionar”, xem Dalmases, tr.203), baûn Thuû buùt khi thì duøng ñoäng töø refletir vaø refletiendo hoaëc reflitiento (s.106,4 ; 107,3 ; 115 ; 116,3 ; 123 ; 124,2 ; 194,1 ; 235,3), khi thì ñoäng töø reflectir (s.108,4 ; 114,3 ; 234,3 ; 236,2 ; 237,2). [25] Baøi Nhaäp theå nhaéc ñeán moät chaân lyù quan troïng maø ngöôøi tónh taâm khoâng neân queân khi chieâm ngöôõng cuoäc ñôøi traàn theá xöa cuûa Ñöùc Kitoâ trong suoát Tuaàn Hai, Ba vaø Boán. Ñoù laø coâng cuoäc cöùu theá laø thuoäc veà keá hoaïch tình yeâu cuûa Thieân Chuùa tam vò ; Ñöùc Kitoâ giaùng traàn ñeå thöïc hieän keá hoaïch ñoù. [26] Mas seguir y imitar. Xem laïi soá 104, chuù thích a veà vò trí cuûa töø hôn (mas) trong caâu. [27] Caâu nhö ngöôøi ta coù theå suy gaãm theo loøng ñaïo ñöùc laø caâu thaùnh I-nhaõ ghi theâm ôû leà trang vaø khoâng ñaët daáu phaåy ôû tröôùc hay sau ; vò trí ñuùng cuûa noù ôû trong baûn vaên cuõng khoâng chaéc laém. Coù theå coi nhö noù lieân heä hoaëc vôùi cuïm töø coù thai gaàn chín thaùng hoaëc vôùi cuïm töø côõi moät con löøa caùi. Xem ra ñaët noù lieân heä vôùi cuïm töø sau laø hôïp lyù hôn, bôûi leõ Ñöùc Maria, vì ñang coù thai, neân caàn ñöôïc côõi löøa. - Caâu theâm treân ñaây cuõng ñöôïc ghi trong baûn P vaø baûn Phoå thoâng : baûn P ñaët noù ôû sau cuïm töø moät con boø ñöïc ; baûn Phoå thoâng ñaët noù ôû sau cuïm töø moät con löøa caùi vaø trong ngoaëc ñôn. [28] Dsc : caùch ñaïo ñöùc (piamente) [29] Caâu nôi choán hay hang ñaù [Chuùa] sinh ra laø caâu thaùnh I-nhaõ theâm sau, thay cho quaùn troï bò gaïch boû. Ñieàu söûa naøy å ñöôïc linh muïc Broët ghi sang baûn P1, vaø roài ñöôïc ghi vaøo baûn P2 vaø baûn Phoå thoâng. [30] Baûn Phoå thoâng : toâi töôûng töôïng toâi coù maët giöõa caùc Ngaøi, nhö moät treû em ngheøo khoù. ÔÛ ñaây baûn Phoå thoâng theâm töø töôûng töôïng vaø boû ñöùa beù noâ leä. [31] Con todo acatamiento y reverencia possibile. Baûn Phoå thoâng boû töø acatamiento vaø dòch : vôùi nieàm toân kính toái ña (cum reverentia maxima). - Veà töø acatamiento, xem soá 39, chuù thích a. [32] Reflectir en mi mismo. ÔÛ nhöõng soá 106,4 ; 107,3 ; 108,4, baûn Thuû buùt chæ noùi troáng laø suy nghó (ñeå ruùt laáy ích lôïi) ; ôû ñaây vaø ôû soá tieáp theo baûn Thuû buùt theâm ôû chính nôi toâi (en mi mismo). Baûn Phoå thoâng: vaø töø ñoù toâi xem xeùt ích lôïi naøo coù theå trôû laïi nôi toâi töø caùi caûnh töôïng ñoù. Roothaan : reflectere in meipsum (töø in chæ söï chuyeån ñoäng ñeán moät vò trí naøo, thay vì chæ söï ôû nôi naøo, vì theá Roothaan muoán hieåu laø trôû laïi mình ñeå suy nghó). Giuliani : reùfleùchir ensuite en moi-meâme. Mullan : to reflect on myself. [33] Trabajar, ôû ñaây dòch laø cöïc nhoïc (hoaëc vaát vaû) ; dòch laø lao ñoäng ôû nhöõng soá 93,3.4 ; 95,5 ; 97,1 [34]
Xem s. 62. [35] Dsc : ñöa nguõ quan ñeán (traer los cincos sentidos sobre), cuõng nhö soá 50,1 noùi : ñöa trí nhôù ñeán (traer la memoria sobre). Baûn P dòch traer laø keùo (trahere), nhöng linh muïc Salmeron ñaõ söûa laïi : moät laàn dòch laø aùp duïng vaøo (applicare, ôû soá 121 naøy), nhieàu laàn laø daãn, daãn ñeán (ducere, adducere), cuõng coù khi khoâng dòch vaø chæ noùi laø taäp luyeän (nguõ quan) hoaëc baøi taäp (nguõ quan). Baûn Phoå thoâng dòch laø aùp duïng vaøo. Roothaan vaø Giuliani cuõng dòch nhö vaäy ; Mullan dòch laø ñöa ñeán (to bring...on) [36] Baûn Phoå thoâng : baèng moät thöù khöùu giaùc vaø vò giaùc beân trong. [37] Baûn Phoå thoâng : baèng xuùc giaùc beân trong. [38] Baûn P : oâm vaø hoân vaø sôø caùc nôi. Baûn Phoå thoâng : sôø vaø hoân aùo maëc, caùc nôi, caùc veát chaân vaø taát caû nhöõng caùi khaùc lieân quan ñeán caùc nhaân vaät ñoù. [39] Xem soá 11. [40] Dsc : ôû (laïi) (estando). [41] Dsc : trong taát caû caùi tieáp theo (en todo lo siguiente). [42] Xem soá 74 ;78 ; 79 ; 82. [43] Dòch roõ hôn : ñeå phuïng söï Ngaøi hôn vaø ñi theo Ngaøi hôn. Xem soá 104, chuù thích b veà vò trí cuûa töø mas (hôn). [44] Dsc : phaûi aên ôû (se debe haber) [45] Baûn P vaø baûn Phoå thoâng theâm : vaø thöù ba. - Vieäc aùp duïng ñieàu boå di thöù hai naøy coøn ñöôïc nhaéc laïi ôû muïc veà ba caùch caàu nguyeän : s. 239,1 ; 250 ; 258,2. [46] Thay vì töø ngaøy thöù hai ... söï thay ñoåi, baûn Phoå thoâng dòch: nôùi loûng ñoâi chuùt trong nhöõng baøi taäp baét buoäc cuûa tuaàn thöù hai naøy vaø cuûa hai tuaàn tieáp theo. - Soá 72,2 vieát : “Tuøy nhö tuoåi, söùc khoeû vaø khí chaát giuùp ngöôøi taäp luyeän laøm naêm baøi taäp hay ít hôn.” Vaäy ñieàu khaùc bieät cuûa soá 133 saùnh vôùi soá 72,2 laø ôû choã soá 133 noùi ñeán vieäc ngöôøi taäp ôû trong tuaàn thöù hai naøy, trong thôøi gian töø ngaøy thöù hai ñeán heát ngaøy thöù boán, coù theå ruùt bôùt caùc laàn chieâm nieäm moãi ngaøy, keå caû tröôøng hôïp hoï “cöôøng traùng vaø khoeû khoaén”, chæ vôùi ñieàu kieän laø söï ruùt bôùt giuùp hoï “tìm thaáy hôn ñieàu mình öôùc ao”. [47] Estados : ñòa vò, chöùc nghieäp. Treân kia dòch laø baäc soáng, phoûng theo yù cuûa baûn Phoå thoâng. Baûn Phoå thoâng : nhöõng baäc hay nhöõng loái soáng khaùc nhau (statuum seu generum vitae diversorum). [48] Hoaëc nhìn ngaém (considerar). Töø considerar coù nghóa laø suy xeùt, nhìn ngaém, nhìn kyõ, quan saùt. [49] Dsc : ngöôøi meï töï nhieân (madre natural). [50] Banderas, coù theå dòch laø côø soaùi ; noù laø bieåu hieäu duøng trong caùc ñoäi quaân boä binh (R. Academia. Xem Dalmases, tr. 191). Vaäy noù laø laù côø taäp hôïp caùc chieán só. Roothaan : vexilla ; Giuliani : eùtendards ; Mullan : standards. - Baøi taäp naøy vaø baøi taäp tieáp theo chuaån bò tröïc tieáp coâng vieäc löïa choïn. Vì theá neân nhôù laïi muïc ñích toång quaùt cuûa chuùng lieân quan ñeán coâng vieäc naøy maø Maøo ñaàu ñeå suy xeùt veà caùc baäc soáng ñaõ neâu roõ (s.135,5.6). [51] Hoaëc chuû töôùng, chuû soaùi (caudillo). [52] Töø lôùn (grande) laø töø theâm vaøo trong baûn Thuû buùt, coù leõ do linh muïc Broët, vaø khoâng coù trong baûn P cuõng nhö trong baûn Phoå thoâng. [53] Amonesta (bôûi ñoäng töø amonestar) coù nghóa laø caûnh caùo, khuyeán caùo, daën tröôùc. [54] Como suele, ut in pluribus (nhö quen xaûy ra), cuïm töø naøy do thaùnh I-nhaõ theâm vaøo ôû leà trang. Linh muïc Broët ñöa vaøo baûn P1. Baûn Phoå thoâng dòch : ñieàu thöôøng xaûy ra (quod fere contingit) vaø ñaët trong ngoaëc ñôn. [55] Trong baûn Thuû buùt khoâng coù daáu phaûy sau hai chöõ taàm thöôøng (humilde) : en lugar humilde hermoso y gracioso : ôû moät choã taàm thöôøng ñeïp vaø thanh nhaõ. Vì khoâng coù daáu phaûy nhö vöøa noùi, neân phaûi hieåu raèng nôi taàm thöôøng naøy laø nôi ñeïp vaø thanh nhaõ. Loái dòch treân kia laø döïa vaøo baûn Phoå thoâng ; baûn naøy dòch : nhöng raát ñeïp veà hình daïng vaø raát ñaùng yeâu veà neùt maët. Caùch hieåu naøy thích hôïp vì noù ñoái laïi “boä maët gheâ sôï vaø khuûng khieáp” cuûa Luxiphe (s.140). Roothaan, Giuliani vaø Mullan ñeàu hieåu theo baûn Phoå thoâng. [56] Hoaëc ñòa vò, thaân phaän (condiciones). Por todos estados y condiciones de personas. Roothaan : per omnes status, et conditiones personarum. Giuliani : parmi les hommes de tout eùtat et de toute condition. Mullan : through all states and conditions of persons. [57] Encomendando, do ñoäng töø encomendar. Nhö ñaõ thaáy, soá 142,1 duøng ñoäng töø amonestar ñeå chæ vieäc Luxiphe noùi vôùi caùc quyû. [58] Hoaëc thieâng lieâng (espiritual). Roothaan : paupertas spiritualis ; Giuliani : pauvreteù spirituelle ; Mullan : spritual poverty. [59] Actual. Roothaan : paupertas actualis ; Giuliani : pauvreteù effective ; Mullan : actual poverty. [60] Maáy töø Taây-ban-nha ñöôïc dòch nhö sau. Oprobrio (oprobio): nhuïc nhaõ ; menosprecio : khinh bæ ; injuria (s.147,3) : sæ nhuïc, xæ vaû ; afrentas (s.116,2) : laêng maï ; vitupero (s.98,3) : cheâ traùch. [61] Baûn Phoå thoâng dòch : söï ngheøo khoù, söï haï mình (abjectio sui) vaø söï khieâm nhöôøng /.../ daãn thaúng tôùi moïi ñöùc khaùc. [62] Baûn Phoå thoâng phaân bieät giöõa ñöôïc nhaän vaø ñöôïc ôû döôùi côø : ñeå toâi coù theå ñöôïc nhaän vaø ñöôïc ôû döôùi côø cuûa Ngaøi (ut recipi possim et manere sub vexillo ejus). [63] Hoaëc sæ nhuïc (injurias [64] Dsc : khoâng coù toäi cuûa baát cöù ai (sin pecado de ninguna). [65] Kinh Laïy linh hoàn Chuùa Kitoâ : xem ôû cuoái saùch [66] Cuoäc taâm söï naøy cuõng gioáng nhö cuoäc taâm söï cuûa baøi taäp thöù ba cuûa Tuaàn thöù nhaát (s.63) ôû choã laàn löôït caàu xin cuøng Ñöùc Baø, Ñöùc Chuùa Con vaø Ñöùc Chuùa Cha. Noù coøn ñöôïc duøng cho nhöõng baøi taäp tieáp theo trong Tuaàn naøy (s.156 ; 159 ; 168,1). Tuaàn thöù ba cuõng noùi ñeán vieäc coù theå taâm söï laàn löôït vôùi Ñöùc Maria, Chuùa Kitoâ vaø Ñöùc Chuùa Cha (s.199,4.5). [67] Tres binarios de hombres. Töø binario (soá nhieàu : binarios) möôïn ôû töø La-tinh binarius, vaø töø naøy laïi goác ôû töø binus coù nghóa laø gaáp hai, laø caëp. Hoài theá kyû 15 vaø 16, caùc nhaø thaàn hoïc luaân lyù quen duøng töø la-tinh binarius ñeå chæ troáng moät ngöôøi naøo ñoù trong moät caëp, vaø moãi ngöôøi cuûa caëp coù theå ví nhö moät con ngöôøi ñieån hình hoaëc nhö ñaïi dieän cuûa moät haïng (loaïi) ngöôøi, ví duï hai anh Tixioâ vaø Caioâ laø moät caëp trong ñoù Tixioâ laø moät binarius, Caioâ cuõng laø moät binarius (xem Dalmases, tr.191). - Baûn Phoå thoâng dòch laø haïng (loaïi) ngöôøi : de tribus hominum classibus. [68] Ñaây laø ñôn vò tieàn teä baèng vaøng. [69]
Xem s.1,4 ; 16,6. [70] Soá 23,7 : chæ choïn caùi daãn ñöa chuùng ta hôn tôùi cöùu caùnh ñôøi ngöôøi. [71] Soá 98,2.3 : quyeát taâm chòu sæ nhuïc vaø ngheøo khoù, mieãn laø Ñöùc Kitoâ ñöôïc phuïng söï vaø taùn döông hôn. [72] Thay vì choïn caùi giuùp hôn v.v., baûn Phoå thoâng dòch : choïn caùi raát ñeïp loøng Thieân Chuùa vaø raát höõu ích cho toâi [73] Querria : ñoäng töø querer (muoán) duøng ôû ñieàu kieän caùch ngoâi thöù ba soá ít, ñeå chæ nghóa laø khoâng chaéc chaén thöïc söï muoán ; vì theá ôû ñaây dòch laø döôøng nhö cuõng muoán (hoaëc xem ra coù muoán). [74] Dsc : bieát (saber). [75] Thay vì cho tôùi giôø cheát, baûn P dòch : tröôùc khi cheát ; baûn Phoå thoâng : trong suoát cuoäc ñôøi. [76] Segun que Dios nuestro Señor le pondra en voluntad, y a la tal persona le parecera mejor para servicio... Coù leõ ñeå traùnh caùch dieãn ñaït naøy trong baûn Thuû buùt xem ra luûng cuûng, baûn P dòch : Tuøy theo ñieàu naøo Thieân Chuùa seõ soi saùng hôn cho hoï hoaëc tuøy theo ñieàu naøo xem ra ñoái vôùi hoï laø giuùp hôn cho vinh quang cuûa Thieân Chuùa uy linh vaø cho vieäc phuïng söï Ngaøi. Baûn Phoå thoâng : tuøy nhö, do söï thuùc ñaåy beân trong cuûa Thieân Chuùa hoaëc do tieáng noùi cuûa lyù trí, hoï nhaän thaáy caùi gì phaûi laø thích hôïp hôn cho vieäc phuïng thôø (cultus) Thieân Chuùa. [77] Dsc : ôû trong tình caûm (en afecto). Baûn P : töø boû taát caû veà maët tình caûm (omnia relinquit affectu). Baûn Phoå thoâng boû qua yù töôûng naøy vaø dòch laø töø boû heát taát caû (omnia relinquens integra). [78] Mejor poder servir a Dios. Vì phoù töø mejor (hôn, toát hôn) ñaët lieàn tröôùc ñoäng töø poder (coù theå) neân treân kia ñaõ dòch saùt chöõ laø coù theå hôn chöù khoâng coù theå phuïng söï hôn. Roothaan vaø Mullan ñaõ dòch saùt chöõ nhö theá (ut melius possit servire ; being better able to serve). Baûn Phoå thoâng, thay vì phuïng söï, dòch laø ñeå vinh quang Thieân Chuùa ñöôïc to lôùn heát söùc coù theå. [79] Töø ham chuoäng (afecto) ôû ñaây hieåu laø khuynh höôùng (x. Dalmases, tr.189). [80] Dsc : vaø raèng (y que). Baûn P2 dòch roõ laø vaø noùi raèng. Baûn Phoå thoâng thay hai chöõ vaø raèng baèng hai chaám, roài dòch tieáp nhö sau : tuy nhieân chuùng ta seõ ñoàng thôøi giöõ söï töï do trong öôùc voïng cuûa chuùng ta, nhôø söï töï do naøy chuùng ta coù theå ñi vaøo con ñöôøng phuø hôïp hôn vôùi söï phuïng söï Thieân Chuùa. [81] Dsc : söï toát laønh thaàn linh cuûa Ngaøi (la su divina bondad). [82] Töø hoâm nay, vôùi baøi chieâm nieäm naøy, ngöôøi tónh taâm baét ñaàu coâng vieäc löïa choïn (x. s.16 [83] Xem s. 90 [84] Xem s.274. [85] Dsc : tuyø nhö moãi ngöôøi muoán daønh thôøi gian ra hoaëc tuøy nhö hoï ñöôïc ích lôïi (Segun que cada uno quiere poner tiempo o segun que se aprovechare). Veá sau cuûa caâu naøy, baûn P dòch : tuøy nhö hoï cho laø höõu ích ; baûn Phoå thoâng : tuøy theo ích lôïi cuûa ngöôøi taäp. [86] Hoaëc ñaày ñuû hôn (mas complidamente). [87] Hoaëc ba caùch, ba loái (tres maneras). Baûn Phoå thoâng dòch laø tres modi (ba caùch thöùc). [88] Dsc : cuõng khoâng vì söï soáng rieâng nhaát thôøi. Baûn P : hoaëc neáu moái nguy hieåm boû maát söï soáng nhaát thôøi ñe doïa toâi. Baûn Phoå thoâng : duø cöïc kyø nguy hieåm cho söï soáng. Roothaan : vel pro conservanda propria vita temporali ; Giuliani : ou s'il y allait de ma propre vie ; Mullan : not for my own life. [89] Hoaëc khoâng thay ñoåi, ngang nhau, baèng nhau (igual) [90] Ñaây laø laàn duy nhaát baûn Thuû buùt duøng töø neân gioáng (parecer). Rieâng yù nieäm noi göông Ñöùc Kitoâ ñöôïc noùi ñeán nhieàu laàn : s. 98,3 ; 109,2 ; 139,2 ; 147,3 ; 214,1 ; 248,1. Noi göông vaø phuïng söï Chuùa : s.168,2. Noi göông Ñöùc Maria : s. 248,2. [91] Hoaëc nhö voâ duïng (vano). Roothaan : vanus ; Giuliani : insenseù ; Mullan : worthless. [92] Ñieàu naøy coù nghóa laø duøng laïi phaàn taâm söï cuûa baøi Hai laù côø hieäu (s.147), vì baøi Ba haïng ngöôøi (s.156) möôïn phaàn taâm söï cuûa baøi Hai laù côø hieäu. [93] Thay vì noùi laø xin Chuùa choïn cho mình söï khieâm nhöôøng thöù ba, baûn Phoå thoâng dòch : chuùng ta haõy khaån khoaûn caàu xin (neáu ñoù laø ñieàu ñeïp loøng Chuùa nhaân laønh) ñöôïc daãn tôùi söï löïa choïn nhö theá. [94] Soá 130,2 : ñeå phuïng söï vaø ñi theo Ngaøi hôn. [95] Thay vì khoâng höôùng ...cöùu caùnh, baûn Phoå thoâng dòch : bôûi vì phöông tieän phaûi luoân luoân tuyø thuoäc vaøo cöùu caùnh chöù khoâng phaûi cöùu caùnh tuøy thuoäc vaøo phöông tieän. [96] Boång loäc noùi ñaây laø lôïi töùc vaät chaát daønh cho nhöõng ngöôøi giöõ chöùc vuï naøo ñoù trong Giaùo hoäi. [97] Thay vì vaø thöù ñeán [môùi] nhaän boång loäc hay keát hoân, baûn Phoå thoâng : vaø sau ñoù choïn söï keát hoân hay chöùc linh muïc vaø taát caû nhöõng söï khaùc. [98] Maøo ñaàu naøy trôû laïi vaán ñeà söï döûng döng cuûa baøi Nguyeân lyù vaø Neàn taûng (s.23), ñoàng thôøi giaûi thích roõ caùch thöùc phaûi theo khi laøm coâng vieäc löïa choïn : phaûi coù yù höôùng trong saïch ; phaûi ñaët phöông tieän leä thuoäc vaøo cöùu caùnh hay muïc ñích chöù khoâng laøm ngöôïc laïi, maø cöùu caùnh duy nhaát cuûa ñôøi ngöôøi laø taùn döông, toân kính vaø phuïng söï Thieân Chuùa vaø söï cöùu roãi linh hoàn baûn thaân. [99] Indiferentes. Baûn Phoå thoâng khoâng dòch töø naøy. [100] Dsc : vaø chuùng phaûi chieán ñaáu ôû trong meï thaùnh. Baûn P : å vaø chuùng phaûi ôû trong loøng meï chuùng ta laø Giaùo hoäi phaåm traät. Baûn Phoå thoâng, thay vì chieán ñaáu, dòch laø phuø hôïp : vaø phaûi phuø hôïp vôùi nhöõng quy luaät cuûa Meï laø Giaùo hoäi chính thoáng. ÔÛ ñaây baûn Phoå thoâng, thay vì Giaùo hoäi phaåm traät, dòch laø Giaùo hoäi chính thoáng (Ecclesia orthodoxa). ÔÛ soá 365, baûn Phoå thoâng duøng töø ngöõ Giaùo hoäi coâng giaùo thay vì Giaùo hoäi phaåm traät trong baûn Thuû buùt vaø, sau ñoù maáy chuïc chöõ, duøng töø ngöõ Giaùo hoäi chính thoáng trong khi baûn Thuû buùt chæ noùi troáng laø Giaùo hoäi. [101] Debita - Thay vì hôïp caùch vaø ñuùng traät töï, baûn Phoå thoâng dòch : thieáu thaän troïng. [102] Baûn P dòch : nghóa laø khoâng coù nhöõng... [103] Xem ra [khoâng phaûi] laø ôn thieân trieäu (parece que sea vocacion divina) laø cuïm töø thaùnh I-nhaõ ghi vaøo thay vì chuùng ta khoâng coù theå noùi laø ôn keâu goïi bò gaïch boû. Linh muïc Broët ñaõ ghi söûa chöõa naøy vaøo baûn P1, roài noù ñöôïc ghi vaøo baûn P2 vaø baûn Phoå thoâng. [104] Thieân (divina) laø töø thaùnh I-nhaõ ghi theâm. [105] Pura y limpida. [106] Baûn Phoå thoâng theâm : vaø nhieàu vò khaùc. [107]
Veà nhöõng yeân uûi
vaø saàu khoå, xem : s.6 ; 316-324 ; 330-336. [108] Veà söï phaân bieät caùc thaàn, xem : s. 313-336. [109] Baûn P vaø baûn Phoå thoâng coù töø khi (quando) khieán deã hieåu hôn. [110] Baûn Phoå thoâng dòch : nhöõng söùc löïc töï nhieân (vires naturales). Töø potencia(s) duøng trong baûn Thuû buùt dòch laø taøi naêng hay khaû naêng ñeàu ñöôïc caû. Soá 45 ñaõ noùi ñeán vieäc duøng ba taøi naêng (potencias) vaøo vieäc suy nieäm laø trí nhôù, trí hieåu vaø loøng muoán ; vaäy coù lyù ñeå hieåu raèng soá 177 naøy cuõng coù yù noùi ñeán vieäc söû duïng ba taøi naêng taâm lyù ñoù chöù khoâng phaûi “caùc söùc löïc” (hay caùc khaû naêng) töï nhieân khaùc ; vaø ñieàu naøy phuø hôïp vôùi noäi dung caùc soá 180-182. [111] Hoaëc yeân tónh (tranquilamente). [112] Baøi Nguyeân lyù vaø Neàn taûng vieát : Chuùng ta caàn phaûi laøm cho mình trôû neân döûng döng (s.23,5), trong khi ôû ñaây, trong chính luùc löïa choïn, baûn vaên baûo laø caàn phaûi thaáy mình döûng döng (hallarme indiferente [113] Cosa propuesta. Roothaan : rem propositam ; Giuliani : la chose envisageùe ; Mullan : the thing proposed. [114] Como en medio de un peso, yù noùi laø nhö caùn caân ñang ôû vò trí thaêng baèng. Chuù daãn 15 khi noùi veà thaùi ñoä trung laäp maø höôùng daãn vieân phaûi coù, ñaõ vieát : ôû giöõa, gioáng nhö moät caùi caân (s.15,5). Baûn P khoâng noùi ñeán chieác caân : nhöng toâi chæ ôû theá thaêng baèng. Baûn Phoå thoâng : toâi giöõ mình nhö ôû moät vò trí giöõa naøo ñoù vaø ôû theá [115] Mocion. Theo Dalmases, töø naøy ôû ñaây khoâng coù nghóa laø söï thuùc ñaåy, nhöng laø söï chuyeån ñoäng (nhö ñaõ dòch nhö theá), töùc linh hoàn chuyeån ñoäng höôùng tôùi caùi gì hay veà phía naøo. Caùch hieåu naøy phuø hôïp vôùi yù töôûng cuûa caâu tröôùc ñoù : nhìn xem lyù trí nghieâng veà phía naøo. Tuy nhieân, theo thieån yù, dòch laø thuùc ñaåy cuõng coù theå ñöôïc. [116] Thay vì chöù khoâng theo söï chuyeån ñoäng thuoäc giaùc quan, baûn P dòch : vaø khoâng pha troän nhuïc duïc. Baûn Phoå thoâng : gaït boû moïi theøm muoán cuûa xaùc thòt. [117] Dsc : neáu söï phuïng söï vaø taùn döông Ngaøi lôùn lao hôn (hoaëc roäng lôùn hôn) (siendo su mayor servicio y alabanza) - Moät chi tieát : ôû ñaây noùi ñeán phuïng söï vaø taùn döông hôn, trong khi ôû soá 179,3 laø giuùp hôn cho vinh quang cuûa Thieân Chuùa vaø cho söï taùn döông Ngaøi (mas en gloria y alabanza). [118] Boán quy taéc seõ ñöôïc nhaéc laïi ôû muïc veà vieäc phaân phaùt cuûa boá thí (s.338-341). [119] Del amor de Dios. Cuïm töø naøy cho pheùp coù hai caùch hieåu. Theo caùch hieåu thöù nhaát, ñoù laø tình yeâu cuûa toâi ñoái vôùi Thieân Chuùa ; theo caùch hieåu thöù hai, ngöôïc laïi, ñoù laø tìnhå yeâu cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi toâi, yù noùi : tình yeâu thuùc ñaåy toâi löïa choïn laø do tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ban cho (hoaëc do Thieân Chuùa yeâu thöông ban cho), töùc noù coù nguoàn goác sieâu nhieân. Baûn Phoå thoâng hieåu theo caùch naøy, vaø theâm töø phuù ban (phuù baåm) cho roõ yù hôn : söï löïa choïn phaûi ñöôïc thöïc hieän bôûi loøng ham chuoäng phuù ban töø treân trôøi, töø tình yeâu cuûa Thieân Chuùa. - Vaäy noùi toâi yeâu caùc vaät thuï taïo vì Thieân Chuùa laø yù noùi tình yeâu cuûa toâi trôû veà nguoàn (x. s.237,1 ; 316,2 ; 338,2.3). [120] Mirar. Töø naøy coù nhieàu nghóa : nhìn, quan saùt, chuù yù ñeán, v.v. ; rieâng ôû ñaây noù coù nghóa laø töôûng töôïng (xem Dalmases, tr. 200). Giuliani dòch theo nghóa naøy (imaginer) ; Roothaan : spectare ; Mullan : to set before (me). [121] Dsc : vì vinh quang to lôùn hôn cuûa Thieân Chuùa Chuùa chuùng ta vaø vì söï toaøn thieän to lôùn hôn cuûa linh hoàn hoï. [122] Forma. Giuliani dòch laø caùch thöùc tieán haønh (la façon de proceùder), trong khi Roothaan vaø Mullan dòch laø hình thöùc (forma, form). [123] Medida : thöôùc ño, kích thöôùc. [124] En todo coù nghóa laø trong taát caû, trong moïi söï, coù leõ hieåu laø quyeát ñònh veà toaøn theå vaán ñeà (hago en todo la mi determinacion). Baûn Phoå thoâng khoâng dòch töø en todo. Roothaan hieåu laø quyeát ñònh moät caùch ñaày ñuû, troïn veïn (facio omnino meam determinationem) ; Giuliani hieåu laø söï quyeát ñònh coù tính caùch chung cuïc (prendre deùfinitivement ma deùcision) ; Mullan : trong moïi söï (in everything). [125] Haber (haber deliberado, ñaõ quyeát ñònh) laø töø maø thaùnh I-nhaõ ghi theâm. [126] Baûn Phoå thoâng : vaø daâng söï löïa choïn ñoù cho Thieân Chuùa ñeå noù ñöôïc chuaån y. Baûn P hieåu laø daâng hieán baûn thaân : toâi seõ [laøm söï] daâng hieán con ngöôøi toâi cho Thieân Chuùa. [127] Xem soá 183.bb [128] Prelatura (proelatura ; preùlature ; prelacy). [129] Forma y modo. Roothaan dòch hai töø naøy laø forma vaø methodus ; Giuliani : une manieøre et une façon ; Mullan : a form and way. [130] Xem s.175-188.
|
