O Antiphons: Ñieäp ca daøi (caùc ñieäp ca baét ñaàu baèng chöõ O: 17-23 thaùng 12)
Oath: Lôøi theà, theä öôùc; tuyeân theä (ñk 1199)
o. of fidelity: tuyeân theä trung thaønh
promisory o.: lôøi theà höùa
Obadiah: OÂ-va-ñia, OÂv
Obdurate(-cy): Cöùng coûi, saét ñaù; ngoan coá, chai ñaù, cöùng loøng
Obedience: Vaâng lôøi, vaâng phuïc, phuïc tuøng
o. of faith: v.ph. ñöùc tin (Rm 1:5)
o. of the pope: khu vöïc thuoäc quyeàn giaùo hoaøng
Obediential potency: Thuï naêng thaàn hoùa tuøy phuïc (nhaân tính [taïo vaät] nhôø ôn suûng maø ñöôïc "thaàn hoùa")
Obedientiary: Vieân chöùc tu vieän (do beà treân boå nhieäm)
Obeisance: Toân kính/suøng; cuùi ñaàu/mình, phuïc baùi
Obiter dicta: Nhaân tieän ngoân (lôøi noùi leân vì nhaân tieän)
Obituary: Lôøi caùo phoù, ai tín; soå töû/tang; thuoäc ng. cheát
Object: Ñoà vaät; khaùch theå; ñoái töôïng, muïc tieâu; boå ngöõ
formal o.: ñoái töôïng moâ thöùc
material o.: ñoái t. chaát theå
Object(-ion): Khaùng baùc, baùc beû, phaûn/choáng ñoái; (ñaët) vaán naïn; caùo tò (ñk 1450)
consciencious objection (objector): (ng.) töø choái vì löông taâm (khoâng cho pheùp: quaân dòch)
Objectify(-ivation): Ñoái töôïng hoùa; khaùch theå hoùa; khaùch quan hoùa
Objective: Khaùch quan; khaùch theå; muïc ñích/tieâu
o. morality: luaân lyù khaùch quan
o. report: baùo caùo khaùch quan
Objectivism: Chuû nghóa khaùch quan
Objectivity: Khaùch quan tính; thaùi ñoä: khaùch quan, voâ tö
Oblates: Hieán só (tu só thuoäc moät soá Doøng tu nam nöõ khoâng coù lôøi khaán long troïng, nhö Doøng O.M.I, Doøng Phanxicoâ ñeä Saleâ, v.v...); giaùo daân töï hieán cho TC ñeå phuïc vuï tu vieän; giaùo daân doøng ba
Oblation: Daâng hieán, teá leã; teá phaåm, leã vaät
o. theory: hoïc thuyeát daâng hieán (Thaùnh Theå)
Oblative: Thuoäc daâng hieán
o. love: tình yeâu daâng hieán
Obligation: Boån phaän, traùch vuï, nghóa vuï
moral o.: boån phaän luaân lyù
Obnubilation: YÙ thöùc u aùm, taâm trí lu môø
Obreption: Noùi ñieàu giaû doái, gian doái (ñk 63 §2)
Obscene(-ity): Tuïc tóu, taø daâm, khieâu daâm
Obscurantism: Chính saùch ngu daân
Obscure: Toái taêm; toái nghóa
Observance: Tuaân thuû; quy luaätû
Observant: Coù oùc quan saùt, tinh yù; tuaân thuû; nghieâm thuû
Observants (-tines): Tu só Doøng Phanxicoâ nghieâm thuû (OFM)
Observation: Tuaân thuû; quan saùt, theo doõi; nhaän xeùt, pheâ bình; khieån traùch
Observe: Tuaân giöõ; quan saùt
o. a festivity: möøng: moät dòp, moät ngaøy leã
Obsession: AÙm aûnh; say meâ
diabolical o.: quyû aùm
Obstacle: Chöôùng ngaïi
Obstinacy: Böôùng bænh, öông ngaïnh, ngoan coá; dai daúng
Occamism: Hoïc thuyeát Occam (Ockham † 1347)
Occasion: Dòp, cô hoäi
o. of sin: dòp toäi
Occasionalism: Thuyeát duy cô; hoïc thuyeát cô hoäi (1. phuû nhaän moïi thöù nguyeân nhaân thuï taïo, vaø chuû tröông TC laø nguyeân nhaân duy nhaát hoaït ñoäng nôi moïi thuï taïo; caùc thuï taïo chæ laø nhöõng cô hoäi; 2. moät daïng thöùc thaàn hoïc cuûa chuû thuyeát cô hoäi: khoâng phaûi laø nguyeân nhaân phuï tuøy hay duïng cuï, caùc bí tích chæ laø nhöõng cô hoäi cho haønh ñoäng cuûa TC)
Occidentalism: Chuû nghóa phöông Taây
Occult: Bí aån, che giaáu, kín ñaùo; saâu kín, huyeàn bí
o. compensation: ñeàn buø (buø chì) kín ñaùo
Occultism: Huyeàn bí hoïc
Occupational: Thuoäc: ngheà nghieäp, coâng vieäc
o. disease: beänh ngheà nghieäp
o. hazard: nguy cô ngheà nghieäp
o. therapy: chöõa trò baèng coâng vieäc (trao vieäc cho laøm)
Occurrence: Bieán coá, cô hoäi, vaän hoäi, tröôøng hôïp; truøng ngoä, leã truøng (hai dòp leã ñeán cuøng moät ngaøy)
Ockhamism: Thuyeát Ockham (x. Occamism)
Octatheuch: Baùt kinh (8 cuoán ñaàu cuûa Kinh Thaùnh)
Octave: Tuaàn baùt nhaät; ngaøy thöù taùm; quaõng taùm (nhaïc)
Ocular communion: Röôùc Leã baèng maét (Chaàu Mình Thaùnh)
Ode: Thô ca ngôïi; (Ñoâng phöông) moät phaàn cuûa Leã quy
Odes of Solomon: Thaùnh vònh Sa-loâ-moân (nguïy thö)
Odious law: Luaät ñaïi tröøng («ñaùng gheùt»: caàn phaûi ñöôïc giaûi thích theo nghóa heïp)
Odium theologicum: Yeám khí thaàn hoïc (noåi giaän khi tranh luaän veà thaàn hoïc)
Odo(u)r: Muøi, hôi xoâng, höông thôm; tieáng taêm (toát hay xaáu)
o. of sanctity: danh thôm ñöùc haïnh, coù tieáng laø thaùnh thieän
Oecumenical: Ñaïi keát; toaøn theá giôùi, toaøn vuõ
o. council: cñ chung, cñ hoaøn vuõ (ñk 749 §2)
o. movement: phong traøo ñaïi keát
o. patriarch: thöôïng phuï Constantinoáp
o. theology: thaàn hoïc ñaïi keát (sieâu giaùo phaùi)
Oecumenism: Phong traøo/ tinh thaàn ñaïi keát
Oedipus complex: Maëc caûm Ôñíp
Offend(-ence, -ense): Xuùc phaïm, laøm maát loøng, phaïm toäi, vi phaïm; chöôùng ngaïi; thöông toån; taán coâng
Offer: Daâng hieán; daâng tieán; ban taëng
Offerings: Leã phaåm, leã vaät; taëng phaåm; khoaûn daâng cuùng
Offertory: Phaàn daâng leã
o. collection: laïc quyeân (luùc daâng leã)
o. song: ca tieán leã
Office: Söï vuï, giaùo vuï, chöùc vuï, taùc vuï; nhieäm vuï (ñk 747tt); cô quan; nghi thöùc
divine o.: kinh nhaät tuïng, thaàn vuï
ecclesiastical o.: giaùo vuï
Holy O.: [Thaùnh] Boä [giaùo lyù] ñöùc tin
o. of the dead: giôø kinh caàu cho tín höõu quaù coá
o. of readings: kinh saùch
Offices of Christ: Caùc chöùc naêng ÑK (vua, tieân tri, tö teá)
Official: Uyû vieân taøi phaùn, thaåm phaùn; chính thöùc
Officiant: Chuû söï; chuû teá
Officiate: Cöû haønh leã; thi haønh chöùc vuï
Officious: Khoâng/baùn chính thöùc; aân caàn, soát saéng (giuùp ñôõ)
Oikonomia: Keá hoaïch TC
principle of o.: nguyeân taéc khoan dung
Oikoumene: "Theá giôùi coù ngöôøi ôû," hoaøn caàu
Oil: Daàu
o. of catechumens: d. döï toøng
o. of the sick: daàu beänh nhaân
o. stocks: bình daàu thaùnh
Ointment: Xöùc daàu
Old: Giaø, laõo; cuõ, cöïu, coå, xöa
o. believers: tín höõu coå (Nga)
o. Catholics: coâng giaùo coå (ly khai sau cñ Vaticanoâ I)
O. Testament: Cöïu Öôùc
Oligarchy: Chính theå phieät toäc, cheá ñoä ñaàu soû
Ombrellino: Taøn/loïng che
Omega: Chöõ W (omega: cuoái cuøng)
o. point: ñích ñieåm cuoái cuøng (Teilhard de Chardin)
Omen: Ñieàm baùo, trieäu chöùng
Omission: Boû soùt, boû queân, thieáu soùt
sin of o.: loãi thieáu soùt
Omnipotence: Toaøn naêng
Omnipresence: Hieän dieän khaép moïi nôi, toaøn taïi
Omniscience: Toaøn tri
Onanism: Hö daâm (giao hôïp giaùn tinh/nöûa chöøng: chöõ laáy töø teân cuûa Onan trong KT: St 38:8-10); thuû daâm
One: Moät
The Evil O.: quyû söù
The Holy O. of God: Ñaáng Thaùnh cuûa TC (Mc 1:24)
Oneirism: Chöùng moäng thöùc (thaáy aán töôïng, hình aûnh... nhö trong moäng)
Oneness: Duy ñoäc/nhaát tính, ñoäc nhaát
Only-Begoten One: Ngöôøi Con Moät (Ga 3:16)
Onomatopoeia: Töø töôïng thanh; taïo töø töôïng thanh
Ontic: Thuoäc höõu theå hieän thöïc, toàn höõu
Ontogenesis or ontogeny: Phaùt sinh/trieån caù theå (quaù trình phaùt sinh caù theå; ñoái laïi vôùi phylogenesis)
Ontological: Thuoäc: baûn theå hoïc, höõu theå hoïc
o. argument: lyù chöùng höõu theå hoïc (th. Anselmoâ: khaùi nieäm "TC" ñoøi hoûi "phaûi coù TC"; baèng chöùng tieân thieân)
Ontologism: Thuyeát baûn theå, duy höõu theå; tröïc theå luaän (chuû tröông cho raèng trí oùc con ngöôøi coù theå tröïc tieáp thaáu hieåu ñöôïc baûn chaát Chuû theå, laø chính Thieân Chuùa; xoùa boû hoaëc laøm lu môø ñi söï khaùc bieät chuû yeáu giöõa laõnh vöïc töï nhieân vaø phaïm vi sieâu nhieâu)
Ontology: Baûn/höõu theå hoïc
relational o.: höõu theå hoïc quan heä
Ontotheology: Thaàn-höõu theå hoïc
Onus: Nhieäm/traùch vuï; gaùnh naëng
honor o.: thuyeàn to, soùng caû
o. of proof: [coù] traùch nhieäm [phaûi] chöùng minh
Open(-ness): Môû, boû ngoû, môû roäng; côûi môû, coâng khai; khoâng giôùi haïn
o.-ended (contract, discussion...): (hôïp ñoàng, thaûo luaän...) boû ngoû
o.-handed: roäng raõi, haøo phoùng, quaûng ñaïi
o.-hearted: thaät loøng; toát buïng, nhaân haäu
o.-minded: ñaàu oùc: phoùng khoaùng, côûi môû
o.-question: vaán ñeà ñeå ngoû
Opera (soá nhieàu cuûa opus): Nhöõng vieäc laøm, coâng trình, taùc phaåm
Operari sequitur esse: Haønh ñoäng thì gioùng theo baûn chaát cuûa taùc nhaân; taùc nhaân [nhö theá] naøo thì haønh ñoäng [nhö theå aáy] naáy
Operation: Hoaït ñoäng, taùc ñoäng, thao taùc; giaûi phaãu; haønh quaân, chieán dòch; pheùp tính
Ophites: Xaø giaùo (moät nhaùnh ngoä giaùo)
Opiate: Y döôïc (thuoác) coù chaát nha phieán
Opinion: YÙ kieán, quan ñieåm; dö luaän
common o.: coâng luaän, yù kieán chung
more probable o.: yù kieán: caùi nhieân hôn, coù xaùc suaát cao hôn (coù khaû naêng ñuùng hôn)
o. poll: thaêm doø dö luaän
pious o.: yù kieán ñaïo ñöùc
probable o.: yù kieán caùi nhieân (coù khaû naêng ñuùng)
theologically certain o.: yù kieán xaùc ñaùng veà maët thaàn hoïc
well founded o.: yù kieán coù caên cöù
Opium: Thuoác phieän, nha phieán
Opportunism: Chuû nghóa cô hoäi
Opportunity: Cô hoäi, thôøi cô, dòp toát
Opposition: Ñoái laäp, phaûn ñoái, ñoái khaùng, choáng cöï
contradictory o.: ñoái laäp maâu thuaãn
contrary o.: ñ. l. töông phaûn
subalterne o.: ñ. l. haï ñaúng
subcontrary o.: ñ. l. phaân ñoä
Oppress(-ion): AÙp böùc, aùp cheá, öùc hieáp; boùp ngheït, ñeø neùn, ñaøn aùp; ngoät ngaït
Optative: Öôùc mong; theå nguyeän voïng (ngoân ngöõ)
Optimism: Laïc quan chuû nghóa, thaùi ñoä/taâm traïng laïc quan
Optimist: Ng. laïc quan
Optimistic: Laïc quan
Opt(-ion): Löïa choïn
preferential o. for the poor: [laäp tröôøng] quyeát taâm phuïc vuï ngöôøi ngheøo, ñaëc ñaõi ngöôøi ngheøo
Optional: Tuøy yù, tuøy thích, nhieäm yù, khoâng baét buoäc
Opus: Coâng vieäc; coâng trình, taùc phaåm; nhaïc phaåm
O. Dei: Hoäi Opus Dei; Hoäi Linh Muïc Thaùnh Giaù (Societas Sacerdotalis Sanctae Crucis); (Doøng Bieån ñöùc) thaàn vuï
o. operantis: vieäc laøm cuûa taùc nhaân
o. operatum: chính söï vieäc ñaõ laøm
Oracle: Lôøi saám, lôøi tieân tri
Oral: Baèng lôøi noùi; thuoäc veà mieäng
o. erotism: kích duïc mieäng, khaåu daâm
o. tradition: truyeàn thoáng: khaåu thuï, töông truyeàn, truyeàn khaåu; khaåu truyeàn
Orange council: Coâng ñoàng Orange (Phaùp, n 441 vaø 529)
Orans or orante: Nguyeän nhaân (daùng ñieäu [hình ngöôøi] dang tay caàu nguyeän)
Orate, Fratres: Lôøi môøi "Anh chò em haõy caàu nguyeän"
Oration: Dieãn/thuyeát vaên; ñieáu vaên; lôøi daãn
Oratorians: Tu só Doøng Oratoârioâ, Doøng giaûng thuyeát (th. Philíp Neâri laäp n. 1564)
Oratorio: Nhaïc phaåm Oratoâ
Oratory: Nhaø nguyeän (ñk 1223), nguyeän ñöôøng
Ordeals: Thieân/thaàn ñoaùn (xöa); thöû thaùch
Ordain: Phong chöùc; xeáp ñaët; ra leänh; chæ ñònh; quy ñònh
Order: Traät/thöù töï; haøng, loaïi; caáp baäc, giai caáp; cheá ñoä; leänh truyeàn;huaân chöông
o. of charity: traät töï baùc aùi
o. of Christian Funerals: nghi thöùc tang cheá
o. of creation: traät töïï taïo döïng (töï nhieân)
o. of execution: bình dieän thöïc haønh
o. of intention: laõnh vöïc yù höôùng
o. of knowledge: laõnh vöïc nhaän thöùc
o. of salvation: traät töï cöùu ñoä (sieâu nhieân)
o. of the Mass: nghi thöùc Thaùnh Leã
o. of temporal affairs: laõnh vöïc theá vuï
Order: Doøng tu, hoäi doøng
mendicant o.: doøng khaát thöïc
religious o.: doøng tu
Order(s): Chöùc [thaùnh]
Holy O.: chöùc thaùnh, bí tích truyeàn chöùc (ñk 1008tt)
major O.: chöùc lôùn
minor O.: chöùc nhoû
Ordinal: Saùch nghi thöùc phong chöùc (Anh giaùo)
Ordinance: Saéc leänh; phaùp leänh, quy ñònh; leã nghi
Ordinand: Ngöôøi thuï chöùc
Ordinant: Ng. truyeàn/phong chöùc
Ordinariate: Chöùc vuï/laõnh haït baûn quyeàn toøng nhaân
Ordinary: Ñaáng baûn quyeàn (ñk 134); thöôøng
local o.: ñaáng baûn quyeàn: sôû taïi, ñòa phöông
o. jurisdiction: thaåm quyeàn toøng vuï
o. of the Mass: phaàn chung Thaùnh Leã
o. minister: thöøa taùc vieân thöôøng vuï (thöøa haønh taùc vuï theo chöùc naêng ñaõ ñöôïc trao phoù, chöù khoâng phaûi vì ñöôïc bieät phaùi hay uûy quyeàn)
o. time: thöôøng nieân
Ordination: Phong chöùc, truyeàn chöùc
absolute o.: truyeàn chöùc toøng nhaân (LM, GM khoâng thuoäc veà moät ñòa phaän)
relative o.: tr. chöùc toøng sôû
Ordo: Giaùo lòch; saùch nghi thöùc
Organ: Giaøn ñaøn oáng, phong caàm
Organ transplant(-ation): Gheùp/caáy cô quan, boä phaän cô theå
Organic Articles: Phuï khoaûn hieán phaùp (do Napoâleâoân ban haønh n. 1802)
Organicism: Thuyeát duy cô
Organigram: Bieåu ñoà toå chöùc
Organism: Cô theå, sinh vaät; cô quan, toå chöùc
Organist: Ngöôøi söû duïng phong caàm, ñaøn oáng
Organon: Phöông tieän tö duy; heä thoáng loâgíc; saùch Organon cuûa Aristoát
Orgasm: Cöïc khoaùi (nhuïc duïc)
Orient: Phöông ñoâng; veà phía ñoâng; ñònh höôùng
Oriental Churches: Caùc GH Ñoâng phöông
O. Orthodox: GH Chính thoáng (Ñoâng phöông: khoâng chaáp nhaän cñ Calceâñoânia)
Orientalism: Ñoâng phöông hoïc
Orientalist: Nhaø Ñoâng phöông hoïc
Orientation: Ñònh phöông höôùng, ñònh vò; chæ höôùng, höôùng daãn; phöông höôùng; khuynh höôùng
Origenism: Hoïc thuyeát Origen († 187)
Origin: Nguoàn goác, caên coäi/ nguyeân; khôûi nguyeân; doøng doõi
Original: Thuoäc: goác, nguoàn; nguyeân thuûy; nguyeân baûn; ñoäc ñaùo; kyø quaëc
o. justice/righteousness: aân traïng nguyeân thuûy (tröôùc nguyeân toäi)
o. sin: nguyeân toäi
Ornament: Ñoà trang trí
Orphan: Moà coâi
Orphic: Thuoäc Orpheâoâ; thaàn bí
Orphism: Traøo löu tu ñöùc chòu aûnh höôûng Orpheâoâ (Apoâlloâ giaùo; thaàn bí); xu höôùng maøu saéc vaø tröõ tình
Orphrey: Daûi theâu vaøng (vieàn aùo leã)
Orthodox: Chính thoáng
O. Churches: Caùc GH Chính thoáng Ñoâng phöông (khoâng hieäp thoâng vôùi GH Coâng giaùo)
Orthodoxy: Chính thoáng tính; chính truyeàn; Kitoâ Giaùo Bizantinoâ
O., Feast of: Ngaøy möøng Chính truyeàn (Chuùa nhaät I Muøa Chay)
Orthogenesis: Tröïc sinh/ bieán, tröïc ñaéc phaùt sinh
Orthopraxy: Chính haønh, haønh ñoäng ñuùng
Osiandrian controversy: Cuoäc tranh luaän Andreas Osiander (n. 1550: choáng laïi Luther veà söï coâng chính hoùa)
Osmosis: Thaám loïc; thaåm thaáu; thaâm nhaäp; töông nhaäp
Ostensory(-ium): Maët nhaät, haøo quang (Mình Thaùnh Chuùa)
Ostiariate: Chöùc giöõ cöûa
Ostracism: Löu ñaøy, phaùt löu; truaát quyeàn
Other world: Theá giôùi beân kia, kieáp sau
Otherworldliness: Kieáp sau; khaùc laï, khoâng thöïc teá
Our Father: Kinh Laïy Cha
Our Lady: Ñöùc Baø
Our Lord: Chuùa chuùng ta (ÑK)
Ousia: Baûn theå; baûn tính
Outcast: Bò ruoàng boû, bô vô
Outcaste: Ng. bò khai tröø khoûi ñaúng caáp (AÁn ñoä)
Outcome: Haäu quaû; keát luaän
Outlaw: Soáng ngoaøi voøng phaùp luaät; ñaët ra ngoaøi voøng phaùp luaät
Ovariotomy: Thuû thuaät caét boû buoàng tröùng
Overage: Quaù tuoåi
Overhead: Toång phí; phía beân treân (treân: ñaàu, trôøi,...)
Overlord: Laõnh chuùa, chuùa teå
Overpopulation: Tình traïng /naïn nhaân maõn
Overseer: Giaùm thò, giaùm ñoác, ñoác coâng
Ovule: Noaõn, teá baøo tröùng
Ownership: Quyeàn sôû höõu
Oxford movement: Phong traøo Oxford (Anh giaùo, tk 19)
Oxymoron: Pheùp nghòch duï, ñieàu nghòch lyù
Oxonian: Thuoäc Ñaïi hoïc Oxford