Rabat: Mieáng vaûi ngöïc (thoøng xuoáng töø coå aùo giaùo só, quan toøa, luaät sö, giaùo sö)
Rabbi: Thaày, toân sö; giaùo só Do thaùi
Race: Chuûng toäc, gioáng noøi, doøng doõi
human r.: loaøi ngöôøi, nhaân loaïi
r. of Abraham: doøng doõi Abraham
Raci(ali)sm: Chuû nghóa chuûng toäc; chuû nghóa phaân bieät chuûng toäc
Radical: Taän goác, taän caên; nguoàn goác; trieät ñeå; caáp tieán; töø caên; caên thöùc
r. sanation: ñieàu trò taän caên
Radicalism: Chuû thuyeát caáp tieán; laäp tröôøng cöïc ñoan
Ramadan: Thaùng giöõ chay (thaùng 9 Hoài giaùo)
Ransom: Giaù chuoäc, tieàn ch.
Rape: Hieáp/cöôõng daâm, haõm hieáp; cöôõng ñoaït, baét coùc
Rapine: Cöôùp boùc, cöôõng ñoaït
Raptor: Ng.: cöôõng ñoaït, ñoaït daâm, duï doã
Rapture: Nhaéc boång leân (1Ts 4:17); hoan hæ, saûng khoaùi; xuaát thaàn (x. ecstasy)
Rash judgment: Voõ ñoaùn, phaùn ñoaùn lieàu lónh; xeùt ñoaùn (Mt 7:1-2)
Ratio: Lyù trí
Ratio: Tyû leä; tyû giaù; heä soá
Ratio Studiorum: Giaùo trình khoa muïc
Ratiocinate: Lyù luaän, suy luaän/lyù
Rational: Coù lyù trí; hôïp lyù, phaûi leõ; lyù tính, thuaàn lyù
anti-r.: nghòch lyù tính
r. animal: con vaät coù lyù tính/trí (con ngöôøi)
r. psychology: taâm lyù hoïc duy lyù
Rationale: Lyù luaän; luaän trình coù cô sôû; lyù do caên baûn; boá töû teá phuïc (aùp ngöïc thöôïng teá Do thaùi giaùo); aùo leã (GM Ñöùc)
Rationalism: Chuû nghóa duy lyù
Rationality: Lyù tính; hôïp lyù, hôïp leõ
technocratic r.: lyù tính kyõ trò
Rationalization: Lyù tính hoùa; hôïp lyù hoùa; vieän lyù
Ratum et consummatum: (hoân phoái) chuaån nhaän vaø hoaøn hôïp
RCIA (Rite of Chritian Initiation of Adults): Nghi thöùc khai taâm kitoâ ng. lôùn
Reader: Thaày (ng.) ñoïc saùch
Readings, Cycle of: Chu kyø caùc baøi ñoïc (phuïng vuï)
Real: Coù thöïc, thöïc teá, thaät
r. presence: söï hieän dieän thöïc söï (Thaùnh Theå)
r. privilege: ñaëc aân ñoái vaät (ñk 78 §3)
r. vow: lôøi khaán toøng vaät (ñk 1192 §3)
Realism: Thuyeát duy thöïc; chuû nghóa hieän thöïc; oùc thöïc teá
Reality: Hieän thöïc, thöïc taïi; thöïc teá; hieän thöïc tính
Realization: Hieän thöïc hoùa; thöïc hieän/haønh; nhaän thöùc
Realm: Vöông quoác; ñòa haït; laõnh vöïc
Rearmament, Moral: Phong traøo chaán höng ñaïo ñöùc
Reason: Lyù trí, lyù tính; lyù luaän; lyù do; lyù leõ
age of r.: tuoåi khoân
Reasonable: Hôïp lyù; höõu lyù, phaûi leõ; bieát ñieàu; phaûi chaêng
Reatus: Can traïng, tình traïng can phaïm
Rebaptisers: Ng. theo phaùi taùi thanh taåy
Rebaptism: Röûa toäi laïi
Rebirth: Sinh laïi, taùi sinh; ñoåi môùi hoaøn toaøn
Rebuke: Khieån traùch (ñk 1339)
Recapitulate: Thu toùm veà moät moái; toång keát, toång löôïc, toång hôïp
r. all things in Christ: thaâu hoïp vaïn vaät döôùi moät ñaàu laø ÑK (Ep 1:10)
Recapitulation theory: Thuyeát ñoàng quy (quy taäp toaøn boä maïc khaûi vaøo ÑK)
Receive: Nhaän, lónh, thu; tieáp ñoùn
r. Holy Communion: röôùc leã
r. Sacraments: laõnh bí tích
Recension: Thö ñieåm (khaûo saùt, pheâ bình vaø ñoái chieáu moät vaên baûn vôùi caùc thuû baûn hay vaên baûn coå); ñieåm saùch (giôùi thieäu vaø pheâ bình saùch môùi)
Reception: Chaáp/thu nhaän; [tieán trình] tieáp nhaän (giaùo ñieàu, giaùo huaán, v.v)
R.into the Full Communion: Nghi thöùc ñoùn nhaän vaøo trong GH cg (cho caùc kitoâ höõu khoâng cg gia nhaäp GH cg)
Receptionism: Thuyeát tieáp nhaän (duø baùnh röôïu khoâng bieán ñoåi, ai röôùc Leã thì thaät tieáp nhaän Chuùa)
Recessional hymn: Tieãn ca, baøi haùt keát leã
Recidivism(-ist): Taùi phaïm; taùi nhieãm, taùi phaùt (beänh)
Reciprocity: Hoã töông tính, töông quan
Recisory action: Toá quyeán baõi tieâu
Recitative: Ñoaïn/khuùc haùt noùi
Recited mass: Leã ñoïc
Recluse: AÅn cö; tu kín
Recollection: Hoài taâm, maëc töôûng, truy hoaøi, tónh taâm, nhaäp ñònh
Recollects: Tu só Doøng caûi toå (thaùnh AÂugutinoâ, thaùnh Phanxicoâ)
Recommend(-ation): Giôùi thieäu; khuyeân nhuû; phoù thaùc
r. of the soul: phoù linh hoàn
Recompense: Thöôûng höôûng; ñeàn buø, boài thöôøng; baùo daùp, thuø lao
Reconcile: Hoøa giaûi, giaûng hoøa; ñieàu hoøa
r. a church: taùi cung hieán thaùnh ñöôøng
Reconciliation: Hoøa giaûi, giao hoøa, giaûng hoøa
r. room: phoøng hoøa giaûi (giaûi toäi)
Sacrament/rite of r.: Bí tích/nghi thöùc hoøa giaûi
Reconstruction: Taùi thieát; hoaøn nguyeân
Reconventio: Phaûn toá (ñk 1463)
Record: Soå boä; hoà sô, bieân baûn; ghi cheùp
Sacramental r.(s): soå boä bí tích
Recourse: Thöôïng caàu/toá (ñk 1734); choáng aùn, khaùng caùo; caàu vieäïn
Recreate: Taïo/laøm laïi, taùi taïo; caûi taïo, laøm thaønh moät taïo vaät môùi
Rectitude: Ñuùng ñaén, ngay thaúng, chính/trung tröïc
Rector: Vieän/hieäu tröôûng, giaùm ñoác, giaùm sôû
r. of the church: LM giaùm sôû (coù traùch nhieäm veà moät thaùnh ñöôøng khoâng phaûi laø nhaø thôø xöù ñaïo)
Rectory: Nhaø xöù; truï sôû/ vaên phoøng vieän tröôûng
Recurrence: Xaûy ra laïi, taùi dieãn, taùi hieän, taùi xuaát
eternal r.: thuyeát muoân kieáp taùi dieãn (Nietzsche)
Recusants(-sancy): Ng. coâng giaùo Anh, (laäp tröôøng) cöï tuyeät Anh giaùo (tk 16-18)
Red: Ñoû
r. hat: muõ ñoû, Hoàng y
r. letter day: ngaøy leã lôùn (lòch ghi baèng chöõ ñoû)
r. Mass: Leã kính Chuùa Thaùnh Thaàn (leã phuïc maøu ñoû, vaø daønh cho luaät sö vaø thaåm phaùn cuõng maëc saéc phuïc maøu ñoû)
r. Sea: Bieån Ñoû
Redaction criticism: Bieân soaïn lòch söû; phöông phaùp taàm nguyeân yù nghóa vaên baûn
Redaktionsgeschichte: X. redaction criticism
Redditio of creed: Tuyeân xöng ñöùc tin (trong nghi thöùc röûa toäi)
Redeem: Cöùu chuoäc; chuoäc laïi
Redeemer: Ñaáng Cöùu chuoäc; ng. chuoäc laïi, ñeàn buø
Redemption: X. redeem; maàu nhieäm/coâng trình/ôn cöùu chuoäc
objective r.: coâng trình cöùu chuoäc khaùch quan (ÑK thöïc hieän)
subjective r.: ôn c. ch. chuû quan/caù nhaân (nôi con ng. ñoùn nhaän ôn aáy vaø hôïp taùc)
Redemptorists: Tu só Doøng Chuùa Cöùu Theá, CSsR
Reductio ad absurdum: Phaûn chöùng phaùp, boäi lyù luaän phaùp (laøm cho ñoái phöông nhaän ra laø loái lyù luaän cuûa mình daãn tôùi nhöõng keát luaän nghòch lyù)
Reduction: Thu nhoû, giaûm bôùt/tröø; giaùng caáp; tan bieán; laøng aáp (cuûa ngöôøi baûn xöù Nam Myõ do Doøng Teân saùng laäp hoài tk 17-18)
Reductionism: Chuû nghóa giaûn löôïc, chuû höôùng ruùt goïn
Refectory: Phoøng aên
Refer(-ence): Quy chieáu; tham chieáu/khaûo, tra cöùu, tröng/vieän daãn; nguoàn lieäu tham khaûo; chöùng thö; aùm chæ; lieân quan; chuyeån tôùi
Referent: Ñieàu nhaéc ñeán, ñieàu aùm chæ
Referral: Vieäc nhaéc ñeán hay ñöôïc nhaéc ñeán; ng. ñöôïc giôùi thieäu (tôùi moät ngöôøi khaùc)
Reflect(-ion, -ive): Hoài nieäm, suy tö, phaûn tænh; phaûn chieáu
non-reflective: phi phaûn tænh
Reform(-ation): Caûi caùch/toå
Reformed Churches: Caùc GH caûi caùch (phaùi Calvin)
Reformers: Nhaø caûi caùch (Tin laønh)
Reformulate: Soaïn laïi, trình baøy laïi, taùi caáu/bieân
Refreshment Sunday: Chuùa Nhaät 4 Muøa Chay
Refuge: Nôi aån naùu, truù aån, nöông töïa/naùu
Refuse(-al): Töø choái, khöôùc töø, cöï tuyeät
Refute: Phi baùc, baùc luaän, baùc nghò, baùc boû
Regeneration: Taùi sinh (Tt 3:5); phuïc hoài/höng, taân taïo
Regina coeli: Kinh Laïy Nöõ Vöông thieân ñaøng
Region: Mieàn, vuøng
ecclesiastical r.: giaùo mieàn (ñk 433)
Register: Soå boä (ñk 535)
Regnum: Vöông quoác; vöông quyeàn
Regret: Thöông tieác; hoái tieác, aân haän, hoái haän
Regula fidei: Quy phaïm ñöùc tin
r. f. proxima: q. ph. tieáp caän (gaàn: giaùo huaán GH)
r. f. remota: q. ph. vieãn cöï (xa: Kinh Thaùnh)
Regulae juris: Quy taéc phaùp luaät (goàm 99 khoaûn hay caùch ngoân laøm nguyeân taéc ñeå giuùp hieåu, giaûi thích vaø aùp duïng giaùo luaät cho hôïp lyù hôïp tình)
Regular: Thuoäc: quy phaùp, quy luaät (doøng tu); [giaùo só] doøng (ñoái laïi laø secular: [giaùo só] trieàu)
Regulation of births: Ñieàu hoøa sinh saûn
Reification: Söï vaät hoùa
Reign of God: Vöông quyeàn/trieàu cuûa TC
Reincarnation: Luaân hoài, taùi nhaäp theå, ñaàu thai laïi; x. metempsychosis
Reinstatement: Phuïc hoài nguyeân traïng (ñk 1645)
Reinterpretation: Giaûi thích laïi, taân chuù
Reiterate(-ion): Laøm laïi; laëp laïi, taùi haønh; ban laïi
Reject(-ion): Baùc boû; loaïi boû; haét huûi, ruoàng boû; töø choái, cöï tuyeät
Rejoice: Hoan hæ, vui thích; laøm cho vui möøng
Relapse: Sa ngaõ laïi, taùi phaïm
Relation: Lieân/quan heä; giao teá; heä toäc, thaân toäc, hoï haøng; keå laïi, trình thuaät, töôøng thuaät
causal r.: quan heä nhaân quaû
diplomatic r.(s): quan heä ngoaïi giao
divine r.: töông quan trong TC (phuï tính, töû heä, chuû xuy, thuï xuy)
logical r.: quan heä luaän lyù
transcendental r.: quan heä sieâu nghieäm
public r.(s): giao teá xaõ hoäi, ngoaïi vuï
Relationship: Quan heä; thaân thuoäc/tình, hoï haøng
Relative: Coù: lieân quan, quan heä, hoï haøng; töông ñoái
Relatives: Baø con, thaân quyeán
Relativism: Thuyeát töông ñoái
Relativity: Töông ñoái tính
principle of r.: nguyeân lyù töông ñoái
theory of r.: thuyeát töông ñoái, cô hoïc töông ñoái
(th. of r.) general: cô hoïc töông ñoái môû roäng
(th.of r.) special: cô hoïc töông ñoái chuyeân bieät
Relator: Phuùc trình vieân (ñk 1429)
Relegate to profane use: Cho xöû duïng vaøo vieäc phaøm tuïc (ñk 1222)
Relevance(-cy): Thích ñaùng/ hôïp, xaùc ñaùng; quan heä/lieân; coù: yù nghóa, taàm troïng yeáu; boå ích
Relic: Haøi coát thaùnh, thaùnh tích; di tích, di haøi
Religion: Toân giaùo, ñaïo; doøng tu, ñôøi tu
natural r.: ñaïo töï nhieân
non-christian r.: toân giaùo khoâng kitoâ
non-theist r.: phi thaàn giaùo
popular r.: toân giaùo bình daân
primitive r.: toân giaùo sô thuûy
r. of the book: ñaïo saùch thaùnh
virtue of r.: ñöùc thôø phöôïng
world r.: toân giaùo quoác teá
Religionism: Suøng baùi chuû nghóa, si tín
Religionist: Ngöôøi coù ñaïo, tín ñoà; ng. si tín
Religionsgeschichte Schule: Hoïc phaùi giaùo söû
Religiosity: Toân giaùo tính; loøng ñaïo ñöùc
popular r.: loøng ñaïo ñöùc bình daân
Religious: Thuoäc toân giaùo, ñôøi tu; tu só; caån thaän
r. belief: nieàm tin toân giaùo, tín ngöôõng
r. discourse: ngoân ngöõ toân giaùo, luaän phaùp toân giaùo [veà caùc vaán ñeà toân giaùo]
r. freedom: töï do: toân giaùo, tín ngöôõng
r. indifference: thaùi ñoä: 1. ñoàng loaït hoùa caùc toân giaùo (coi ñaïo naøo cuõng nhö ñaïo naøo) 2. döûng döng ñoái vôùi toân giaùo; x. indifferentism
r. instinct: baûn naêng toân giaùo
r. institute: tu hoäi, doøng tu (ñk 607tt)
r. life: ñôøi soáng tu trì; ñôøi soáng toân giaùo
r. order: doøng tu
r. profession: tuyeân khaán (ñk 654)
r. respect of intellect and will: suy phuïc veà lyù trí vaø yù chí (ñk 752)
r. rule: luaät doøng
r. sense: caûm thöùc toân giaùo
r. tolerance: dung nhaãn toân giaùo
r. vows: lôøi khaán tu trì
Religiousness: Tinh thaàn toân giaùo, loøng tín ngöôõng
Reliquary: Hoøm thaùnh tích
Remanence theory: Thuyeát chaát theå nguyeân toàn (trong Thaùnh Theå, baûn chaát cuûa baùnh vaø röôïu vaãn coøn nguyeân, khoâng bieán ñoåi: Wycliff)
Remarriage: Tuïc hoân; tuïc huyeàn (nam: sau khi vôï qua ñôøi), taùi giaù (nöõ: sau khi choàng qua ñôøi)
Remedial penalty: Hình phaït boài toån
Remedium concupiscentiae: Phöông döôïc trò duïc
Remedy: Phöông thöùc/döôïc; bieän phaùp: boå tuùc, chöõa trò, khaéc phuïc
Remembrance: Kyù öùc, hoài töôûng, töôûng nieäm
Reminiscence: Hoài töôûng, kyû nieäm
Remission: Xaù toäi, xaù mieãn, tha thöù; thuyeân giaûm
r. of sins: tha toäi
Remnant: Soá soáng soùt, phaàn daân coøn laïi (cuûa daân Ítraen)
Remonstrants: X. recusants
Remorse: AÂn haän, hoái haän, aên naên
Remote: Xa, xa xoâi, vieãn cöï; giaùn caùch; heûo laùnh
r. occasion: dòp xa (phaïm toäi)
Removable: Coù theå bò caùch chöùc, chuyeån dôøi, thaùo rôøi, taùch rôøi
Removal: Baõi chöùc (ñk 192)
Renaissance: Phuïc höng
Renegade: Ng. phaûn boäi, phaûn ñaïo, boû ñaïo
Renew(-al): Ñoåi môùi, canh taân; taùi taïo, laøm laïi; taùi tuïïc
Renounce: Töø boû
r. the world: ñi tu
Renovation: Canh taân, ñoåi môùi, caûi tieán; hoài phuïc
Renunciation: Töø boû; töï boû, boû mình
r. of Satan: nghi thöùc töø boû Satan
Reordination: Phong chöùc laïi
Reparation: Ñeàn buø, phaït taï; chuoäc/ñeàn toäi; söûa chöõa, tu söûa, phuïc hoài; khoâi phuïc
Repent(-ance): Hoái haän, aên naên, thoáng hoái
Repetition: Laëp laïi, nhaéc laïi; taùi dieãn; phuïc nieäm; sao cheùp, moâ phoûng
Repose, altar of: Baøn thôø taïm (giöõ Mình Thaùnh Chuùa caùc ngaøy thöù 5 vaø 6 Tuaàn Thaùnh); baøn höông aùn
Repository: Kho/choã chöùa; nôi choân caát; ng./vaät caát giöõ nhöõng ñieàu bí maät
Represent(-ation): Ñaïi dieän, thay maët; töôïng tröng, tieâu bieåu; mieâu taû, trình taû; hieän taïi hoùa
esentative: Ñaïi bieåu/ dieän; tieâu bieåu, ñieån hình
Repristination: Laáy laïi/trôû laïi vôùi nhöõng gì coå xöa, phuïc coå; baét ñaàu laïi; laøm laïi
Reproaches: Thaùn ca "Daân ta hôõi" (thöù 6 Tuaàn Thaùnh)
Reprobation: Baøi xích; khieån traùch, leân aùn; hình phaït ñôøi ñôøi (hoûa nguïc)
Reproduction: Taùi taùc; taùi dieãn, taùi trình; phoùng taùc, sao phoùng, moâ phoûng; sinh saûn, naåy nôû
r. theory: hoïc thuyeát taùi taùc sinh (veà Thaùnh Theå)
Reproductive: Thuoäc cô/khaû naêng sinh saûn
r. engineering/technologies: kyõ thuaät trôï truyeàn sinh
r. organs: cô quan sinh saûn
Repudiate(-ion): Boû vôï; baùc boû, choái/khöôùc töø, cöï tuyeät
Reputation: Tieáng taêm (toát hoaëc xaáu); tieáng toát, danh tieáng, thanh danh
Requiem: Leã caàu hoàn
Requisite: Caàn thieát, tieân quyeát; ñieàu kieän/vaät lieäu caàn thieát
Reredos: Haäu ñaøn bình (bình phong, tranh tröôùng hay böùc chaïm döïng ngay phía sau baøn thôø)
Res: Ñieàu, söï vaät, söï vieäc
r. et sacramentum: thöïc theå vaø daáu chæ (aân suûng vaø bí tích)
r. et verbum: vaät theå vaø ngoân töø
r. judicata: vaán ñeà quyeát tuïng (ñk 1641)
r. sacramenti: aân suûng bí tích
r. tantum: aân suûng ñôn thuaàn, chæ aân suûng khoâng thoâi
Rescind: Baõi/huûy boû; thuû tieâu
Rescript: Phuùc nghò (ñk 59)
Reservation: Löu giöõ; deø daët; daønh rieâng; bieät cheá, bieät haïn
r. of the Eucharist: löu giöõ Mình Thaùnh
mental r.: tieàm cheá yù nghóa
Reserved censure: Vaï bieät cheá/haïn (hình phaït chöõa trò daønh cho thaåm quyeàn cao hôn hoaëc laø ñaëc bieät)
Residence: Truù sôû; cö truù; dinh thöï
Resignation: Nhaãn nhuïc; cam chòu/phaän; töø chöùc
Resipiscence: Nhìn nhaän loãi laàm, hoái ngoä/loãi; chaáp nhaän leõ phaûi
Resolution: Quyeát ñònh/ taâm; nghò quyeát; giaûi quyeát; giaûi caáu/phaân; dung giaûi
r. of amendment: quyeát taâm caûi thieän
Risorgimento: Phong traøo thoáng nhaát Nöôùc YÙ
Resource: Phöông phaùp; phöông saùch; thuû ñoaïn; taøi öùng phoù
man of resource: ng. taøi xoay xôû (nhieàu thuû ñoaïn)
Resources: Taøi nguyeân, nguoàn voán; tieàm naêng, tö löïc, khaû naêng
Respectability: Ñaùng kính, ñaùng troïng
Respondent: Bò caùo, beân bò (aùn ly hoân); ñaùp öùng, traû lôøi (thi vaán ñaùp)
Response: Caâu ñaùp, traû lôøi, hoài aâm; öùng ñaùp; ñaùp ca
Responsibility: Traùch nhieäm
Responsorial Psalm: Thaùnh vònh ñaùp ca
Responsory: Xöôùng ñaùp ca
Rest: Nghæ ngôi/yeân; yeân taâm; yeân tónh; ngöøng yeân; ñaët ñeå/töïa; vaät choáng ñôõ
eternal r.: an nghæ ngaøn thu
lay to rest: ñöa ñeán nôi an nghæ (choân caát)
Restaurare omnia in Christo: Hoài phuïc moïi söï trong ÑK (bieät hieäu Ñöùc Pioâ X)
Restitutio in integrum: Phuïc hoài nguyeân traïng (ñk 1645)
Restitution: Hoaøn traû, boài thöôøng; hoài phuïc
r. theory of creation: thuyeát saùng taïo nhö hoài phuïc
Restoration: Hoaøn traû; söûa chöõa, truøng tu, phuïc cheá; phuïc hoài, khoâi phuïc
r. of all things: x. apocatastasis
Restorationism: X. apocatastasis
Restriction: Haïn cheá; thu heïp
mental r.: x. mental reservation
Restrictive: X. restriction
r. interpretation: giaûi thích theo nghóa heïp (ñk 18)
Resurrection: Soáng laïi, phuïc sinh
r. of the body: xaùc loaøi ngöôøi soáng laïi
r. of the dead: keû cheát soáng laïi
Resuscitate: Hoaøn sinh, hoài sinh, soáng laïi; caûi töû hoaøn sinh, laøm cho soáng laïi
Retable: Boä tranh hoaëc böùc chaïm döïng ngay phía sau baøn thôø; x. reredos
Retractation: Ruùt laïi lôøi; phaûn cung; ñính chaùnh
Retreat: Cuoäc tónh taâm; ruùt lui; nôi aån daät
Retreatant: Ng.: tónh taâm, caám phoøng
Retribution: Baùo phuïc; baùo öùng; ñeàn ñaùp; thöôûng phaït
day of r.: ngaøy phaùn xeùt
r. theory: hoïc thuyeát baùo phuïc (thöôûng phaït ñôøi sau)
Retrieve(-al): Phuïc hoài, khoâi phuïc; taùi phaùt hieän; söûa chöõa, ñeàn buø, buø laïi; hoài töôûng
Retroactive: Hoài toá; coù hieäu löïc trôû veà tröôùc
Retroductive: Hoài nghieäm
Retrospective: Nhìn laïi dó vaõng; hoài coá, hoài öùc
Return, myth of...: X. recurrence
Reunion: Hoïp maët; (Kitoâ giaùo) hôïp nhaát, ñaïi keát
Reveal: Veùn môû, baøy toû, thoå loä; maïc khaûi
Revealed law: Luaät maïc khaûi, thaàn luaät
Revelation: Maïc khaûi
Book of R.: Saùch Khaûi huyeàn, Kh
continued r.: maïc khaûi tröôøng lieân
formal r.: maïc khaûi: minh xaùc, chính thöùc
general r.: m. kh. phoå quaùt (qua löông taâm vaø vuõ truï)
primitive r.: m. kh. sô thuûy (cho loaøi ngöôøi sô thôøi)
private r.: maïc kh. rieâng tö
special r.: maïc khaûi ñaëc bieät (Do thaùi-Kitoâ)
public r.: maïc khaûi coâng nhieân, chính thöùc
Revenge: Baùo thuø, baùo oaùn, traû thuø
Revenue: Lôïi töùc; thu nhaäp
Reverence: Toân kính, suøng kính; troïng kính
Reverend: Khaû kính; ngaøi, quyù...(töø duøng ñeå toân xöng caùc giaùo só)
Most R.: Ñöùc cha/toång (GM)
Rev.: Quyù: cha/LM, muïc sö, v.v.
Right R.: Ñöùc oâng
Very R.: Quyù cha/LM: toång ñaïi dieän, beà treân caû, v.v.
Reverential fear: Kính sôï
Review: Xem laïi, xeùt laïi, toång kieåm; hoài töôûng; ñieåm saùch/baùo, ñieåm duyeät, taïp chí; duyeät binh
court of r.: toøa phaù aùn
Revise: Duyeät laïi, hieäu duyeät; tu chính; oân thi; taùi thaåm; baûn in thöû
Revisionism: Chuû nghóa xeùt laïi
Revival: Phuïc hoài, p.höng, hoài phuïc, h.sinh; thöùc tænh nieàm tin (cuûa quaàn chuùng)
Revivalism: Phoøng traøo thöùc tænh loøng ñaïo (quaàn chuùng)
Reviviscence: Phuïc hieäu, phuïc hoaït
r. of merits: phuïc hieäu coâng traïng
r. of sacraments: phuïc hieäu bí tích
Revolution: Chu kyø quay voøng, voøng quay, xoay vaàn; bieán ñoåi/chuyeån (maïnh meõ, saâu roäng); caùch maïng
agricultural/industrial r.: caùch maïng noâng nghieäp/ coâng nghieäp
Reward: Töôûng thöôûng, thöôûng coâng, baùo ñaùp, thuø lao; phaàn/tieàn thöôûng
Rhabdomancy: Thuaät boùi que
Rhetoric: Tu töø hoïc; thuaät huøng bieän
Rhyme: Hôïp vaän, aên vaàn; laøm thô, ñaët thaønh thô; töông hôïp/xöùng
without r. or reason: choùi tai gai trí; khoâng hôïp tình maø cuõng chaúng hôïp lyù
Rhythm: Nhòp ñaäp; nhòp ñieäu; nhòp nhaøng
biological r.: nhòp sinh hoïc
Right: Phaûi, höõu; ñuùng, coù lyù; thaúng; ngay
Right: Ñieàu toát, ñieàu ñuùng; quyeàn; quyeàn lôïi
Bill of R.(s): Baûn Tuyeân ngoân Nhaân quyeàn
civil r.(s): quyeàn coâng daân
divine r.: thaàn quyeàn
human r.(s): nhaân quyeàn
r. of succession: q. thöøa keá
r. to vote: quyeàn ñaàu phieáu, quyeàn baàu cöû
Righteous(-ness): Coâng chính, chính tröïc, ngay thaúng; chính ñaùng
original r.: coâng chính nguyeân thuûy (tröôùc nguyeân toäi)
Rigorism: Luaân lyù/ñaïo ñöùc: nghieâm khaéc, ngghieâm nhaët
Rigorist: Ngöôøi theo chuû nghóa khaéc khoå
Ring: Voøng khaâu, nhaãn; ñoaøn theå; voõ ñaøi
fisheman’s r. nhaãn ÑGH
pastoral r.: nhaãn GM
wedding r.: nhaãn cöôùi
Risk: Nguy cô, nguy hieåm, hieåm hoïa; lieàu lónh
Rite: Nghi thöùc; nghi leã; leã ñieån (ñk 214)
r. of passage: nghi thöùc quaù ñoä (nhö töø thôøi thô aáu qua tuoåi thaønh nieân chaúng haïn)
R.(s) controversy: Tranh luaän veà leã cheá (Trung hoa, AÁn ñoä: tk 17-18)
R.(s) of Christian Initiation of Adults (RCIA): Nghi thöùc khai taâm kitoâ ng. lôùn
Sacred Congregation of R.(s): Boä Leã Ñieån (xöa); (nay: thuoäc Boä Phuïng töï)
Ritual: Thuoäc nghi leã; Saùch nghi thöùc
r. Church: GH leã ñieån (thuoäc leã ñieån...: ñk 111)
r. mass: Thaùnh Leã coù nghi thöùc rieâng (vg. Thaùnh Leã Truyeàn chöùc, Hoân phoái, Tuyeân khaán...)
Rituale Romanum: Saùch nghi thöùc Roâma (bí tích vaø aù bí tích tröø Thaùnh Leã)
Ritualism: Nghi thöùc chuû nghóa, thoùi neä nghi
Rivalry: Caïnh tranh, tranh ñua; tranh giaønh, ganh ñua
Robber council of Ephesus: Coâng ñoàng nguïy Epheâsoâ (n. 449)
Rochet: AÙo ren vaén (GM)
Rogations Days: Ngaøy caàu muøa
Role: Vai troø; chöùc naêng, phaän vuï
Roma locuta, causa finita: Roâma tuyeân boá laø noá giaûi xong
Roman: Thuoäc: Roâma, Vaticanoâ, ÑHG
r. canon: leã quy Roâma= Kinh Taï Ôn I
r. Catholicism: GH Coâng giaùo Roma
r. Church: GH Coâng giaùo
r. congregations: caùc boä Toøa thaùnh (x. congregations)
r. curia: giaùo trieàu Roâma (ñk 360)
R. Law (Corpus Iuris Civilis): Boä Daân luaät Roâma
R. Missal: Saùch Leã Roâma
r. rite: leã ñieån Roâma (Taây phöông)
r. see: toøa giaùm muïc Roâma, Toøa thaùnh Roâma
Romans, epistle to the: Thö göûi giaùo höõu Roâma, Rm
Romanticism: Traøo löu laõng maïn
Rome: Roâma; töôïng tröng cho GH Coâng giaùo vaø cho quyeàn bính GH
Rood: Thaùnh giaù (lôùn döïng treân r. screen, coù ÑM vaø thaùnh Gioan toâng ñoà ñöùng döôùi chaân. Rood coù nghóa laø goã)
r. screen: tröôùng ñoà cung thaùnh (döïng ngang giöõa cung thaùnh vaø loøng nhaø thôø; gaàn gioáng nhö jube)
Root: Reã, goác, chaân; coäi reã, caên nguyeân; caên baûn; ngöõ caên, töø caên
r. metaphor: aån duï caên baûn
Rosary: Chuoãi/traøng maân coâi
Rosicrucians: Hoäi chöõ thaäp hoàng (hieäp hoäi aùm maät toång hôïp Tam ñieåm vaø thoâng thieân hoïc)
Rota: Toøa thöôïng thaåm (ñk 1443)
Royalty: Vöông vò/quyeàn
Royalties: Ng. hoaøng toäc; quyeàn: taùc giaû, tröôùc taùc; tieàn baûn quyeàn
Ruach: Khí
Rubric: Chæ daãn chöõ ñoû; ñeà muïc, chuyeân muïc
Rudiment(s): Khaùi nieäm cô sôû, kieán thöùc cô ñaúng; boä phaän/cô quan sô phaùt/taïo
Rule: Quy luaät; quy phaïm, q.taéc; luaät doøng
r. of faith: quy phaïm ñöùc tin; tín luaät
R.(s) of Justice: x. Regulae Juris
r. of prayer: nguyeän luaät
Russellites: Phaùi Russell, töùc laø "Chöùng nhaân Jeâhova"
Russian Orthodox Church: GH Chính thoáng Nga
Russicum (Collegium): Giaùo hoaøng Hoïc vieän Nga (do Ñöùc Pioâ XI thaønh laäp n. 1929 taïi Roâma)
Ruth: Ruùt, R
Ruthenian: [GH, ng.] Rutheânoâ (coâng giaùo goác Slav thuoäc leã ñieån Ñoâng phöông, nhaát laø ôû Baïch Nga, Sloâvakia vaø Ukraina)