Sabbaoth: [TC] Caùc ñaïo binh (töôùc hieäu chæ veà Giaveâ: Gc 5:4)
Sabbatarians: Phaùi Sa-baùt (Tin laønh Calvin ôû Anh quoác buoäc giöõ Chuùa nhaät nhö Do thaùi giaùo giöõ ngaøy Sa-baùt)
Sabbath: Ngaøy Sa-baùt, höu leã
s.'s journey: loä ñoaïn Sa-baùt (quaõng ñöôøng ñöôïc pheùp ñi trong ngaøy Sa-baùt)
Sabbatic(-al): Thuoäc ngaøy Sa-baùt
s. year: naêm nghæ (naêm thöù 7)
Sabbatine: Lieân quan ñeán ngaøy thöù 7
s. bull: saéc chæ veà ñaëc aân boä aùo Ñöùc Baø (nguïy taïo: cho laø do Gioan 22 ban haønh n. 1322)
s. privilege: ñaëc aân boä aùo Ñöùc Baø Caùt Minh (Cameâloâ/Caùcmen)
Sabellianism: Laïc thuyeát Sabellius (phuû nhaän söï khaùc bieät thaät söï giöõ Ba Ngoâi; x. modalism)
Saccidananda: Höõu-töù-phuùc
Sacellum: Nhaø nguyeän; mieáu thôø
Sacerdos: Tö teá, linh muïc
Sacerdotal: Thuoäc linh muïc, tö teá
Sacerdotalism: Chuû nghóa/cheá ñoä/naõo traïng cöïc toân giaùo só
Sackcloth: Vaûi gai, vaûi boá, vaûi bao taûi
s. and ashes: maëc aùo nhaëm vaø raéc tro (noùi leân loøng saùm hoái)
Sacra doctrina: Giaùo lyù thaùnh
s. pagina: Kinh Thaùnh
Sacral: Thuoäc: toân giaùo, phuïng töï; thaùnh thieâng
Sacrament: Daáu chæ; Bí tích (ñk 840tt)
primordial s.: bí t. nguyeân caên
s. house: nhaø taïm (hình thaùp ôû Ñöùc ngaøy xöa)
s. of Baptism: bí tích Röûa toäi, pheùp Thanh taåy
s. of Confirmation: bí t. Theâm söùc
s. of Holy Orders: bí t. Truyeàn Chöùc Thaùnh
s. of Matrimony: bí t. Hoân phoái
s. of Penance: bí tích Caùo giaûi
s. of Initiation: bí t. khai taâm
s. of Reconciliation: bí tích Hoøa giaûi
s. of salvation: bí tích cöùu ñoä
s. of the Altar: bí t. Thaùnh Theå
s. of the Anointing of the Sick: bí tích Xöùc daàu Beänh nhaân
s. of the dead: bí tích keû cheát (Röûa toäi, Giaûi toäi, Xöùc daàu beänh nhaân)
s. of the Eucharist: bí t. Thaùnh Theå
s. of the living: bí tích keû soáng (chòu trong tình traïng aân suûng)
The (Blessed) S.: Thaùnh theå
Sacramental: Thuoäc bí tích; aù bí tích (ñk 1166)
s. character: aán tích
s. confession: xöng toäi «trong toøa», chòu bí tích caùo giaûi
s. dispositions: taâm traïng caàn thieát (ñeå cöû haønh hoaëc laõnh nhaän bí tích)
s. economy: keá hoaïch bí tích
s. forum: toøa giaûi toäi
s. grace: aân suûng bí tích
s. immolation: hy teá bí tích
s. matter and form: chaát theå vaø moâ thöùc (chaát lieäu coïng vôùi cöû ñieäu vaø lôøi ñoïc)
s. presence: hieän dieän bí tích (thaät söï cuûa ÑK ôû trong Thaùnh Theå; x. real presence)
s. satisfaction: vieäc ñeàn toäi (khi chòu bí tích caùo giaûi)
s. sign: daáu chæ bí tích (nghi thöùc beà ngoaøi)
s. theology: thaàn hoïc bí tích, bí tích hoïc
s. union: hieäp thoâng bí tích
Sacramentalism: Heä thoáng bí tích; hoïc thuyeát töôïng tröng (vg. trong Thaùnh Theå ÑK chæ hieän moät caùch töôïng tröng, chöù khoâng phaûi thaät söï; x. sacramentarism); naõo traïng thaùi cöïc neä bí tích
Sacramentality: Bí tích tính
principle of s.: nguyeân taéc bí tích tính
Sacramentals: Caùc aù bí tích
Sacramentarians(-ism): Phaùi töôïng tröng (Tin laønh phuû nhaän ÑK hieän dieän thöïc söï ôû trong Thaùnh Theå: Zwingli, Calvin)
Sacramentary: Saùch nghi thöùc (khoâng coù caùc baøi ñoïc), bí tích chæ nam
Gelasian s.: saùch nghi thöùc cuûa Ñöùc Geâlasioâ (ban boá)
Gregorian s.: saùch nghi thöùc cuûa Ñöùc Greâgoârioâ
Leonine. s.: saùch nghi thöùc cuûa Ñöùc Leâoâ
Sacramentum: Bí tích
s. in esse: bí tích taïi söï
s. in fieri: bí tích ñöông thaønh
s. in usu: bí tích laõnh nhaän
s. informe: bí tích baát thaønh
s. tantum: daáu chæ ñôn thuaàn
Sacrarium: Gieáng thaùnh (chaäu röûa ñaët ôû phoøng thaùnh, ñeå röûa, giaët... caùc vaät duïng thaùnh)
Sacred: Thaùnh, thaùnh thieâng, thaàn thaùnh
s. art: ngheä thuaät: thaùnh, toân giaùo
s. college: hoàng y ñoaøn
s. Congregation: thaùnh Boä
S. Heart: Thaùnh Taâm
s. image: aûnh töôïng thaùnh
s. minister: thöøa taùc vieân chöùc thaùnh
s. places: nôi thaùnh (ñaõ ñöôïc cung hieán, ñk 1206)
s. sciences: khoa hoïc thaùnh (coù chuû ñeà vaø tinh thaàn toân giaùo)
S. Scripture: Kinh Thaùnh
s. things: ñoà vaät thaùnh (ñaõ ñöôïc cung hieán hay laøm pheùp: ñk 1171)
s. times: thôøi gian thaùnh (ñk 1244)
s. vessels: thaùnh cuï (cheùn, ñóa, bình, v.v... thaùnh)
s. writer: bieân giaû kinh thaùnh
Sacrifice: Teá leã, hy leã, hy teá; hy sinh
s. of intellect: hy sinh yù kieán rieâng
s. of praise: hy leã: ngôïi khen, taùn tuïng
s. of thanksgiving: hy leã taï ôn
s. of the Mass: hy leã Misa, Thaùnh Leã
s. to Heaven: leã teá Trôøi
s. to the ancestors: cuùng oâng baø, teá toå
Sacrificial character: Tính chaát hy teá
Sacrilege: Toäi phaïm thaùnh
Sacrilegious: Thuoäc toäi phaïm thaùnh
s. communion: chòu leã phaïm [söï] thaùnh
s. confession: xöng toäi phaïm [söï] thaùnh
Sacring: Hieán thaùnh; truyeàn pheùp; truyeàn chöùc; gia mieän
s. bell: chuoâng rung luùc truyeàn pheùp
Sacristan: Ng. phuï traùch: phoøng thaùnh/aùo [leã], vieäc nhaø thôø; oâng töø
Sacristy: Phoøng thaùnh/aùo [leã]
Sacrosanct: Chí/cöïc thaùnh; khoâng ñöôïc xaâm phaïm
Sadducees: Phaùi Sa-ñoác
Sadhu: Tu só phieâu cö (AÁn ñoä)
Sadism: AÙc/baïo daâm; taøn baïo
Sadomasochism: AÙc thoáng daâm, loaïn thoáng daâm (tìm laïc khoaùi nhuïc duïc baèng töï haønh haï vaø haønh haï ng. ñoái taùc)
Sage: Hieàn nhaân, hieàn trieát; thoâng thaùi, khoân ngoan
Saint: Thaùnh, vò thaùnh; thaùnh nhaân
Saintliness: Thaùnh thieän tính
Salary: Ñoàng/tieàn löông
Salesians: Tu só Doøng Don Bosco (n. 1859)
Salmanticenses: Caùc thaàn hoïc gia Salamanca (Doøng Caùt Minh; taùc giaû cuûa boä Cursus theologicus: Giaùo trình Thaàn hoïc, noåi tieáng: tk 17-18)
Salutary act: Haønh ñoäng sinh ích cöùu ñoä
Salvation: Cöùu ñoä, cöùu roãi
s. community: coäng ñoàng cöùu ñoä
s. history: lich söû cöùu ñoä
-general s. history: lòch söû cöùu ñoä chung (bao goàm toaøn theå nhaân loaïi)
-special s. h.: lòch söû cuùu ñoä ñaëc bieät (It-ra-en vaø GH)
Salvation Army: Ñoäi quaân cöùu teá
Salvatorians: Tu só Doøng Chuùa Cöùu Ñoä (SDS, 1881)
Salve Regina: "Laïy Nöõ Vöông"
Salvific: Coù tính caùch cöùu roãi
s. presence: hieän dieän cöùu ñoä
s. will of God: yù ñònh cöùu ñoä cuûa TC
Salvo meliori judicio: Tröø phi coù yù kieán xaùc ñaùng hôn
Samaâdhi: Ñònh, thieàn ñònh, chæ quaùn
Samaritan: Ngöôøi xöù Samaria
s. Pentateuch: Nguõ thö Samaria
Samgha: Taêng chuùng, taêng hoäi
Samsara: Luaân hoài, sanh töû
Samuel: Sa-mu-en, 1Sm, 2Sm
Sanatio in radice: X. sanation
Sanation, radical: Ñieàu trò taïi caên (hoân phoái voâ hieäu: ñk 1161)
Sanbenito: Phaïm phuïc (aùo daøi maëc cho ng. bò toøa thaåm tra keát aùn)
Sanctify(-ing): Thaùnh hoùa
s.-ing grace: ôn thaùnh hoùa
s.-ing Office: nhieäm vuï thaùnh hoùa (ñk 834tt)
Sanctimonious: Phoâ tröông loøng moä ñaïo
Sanctimony: Ra veû ñaïo ñöùc
Sanction: Pheâ chuaån, xaùc nhaän, thöøa nhaän; thöôûng phaït; hình phaït; cheá taøi (ñk 1312)
remuneratory s.: khen thöôûng
vindicatory s.: hình phaït
Sanctity: Thaùnh thieâng/thieän
Sanctorale: Phaàn rieâng caùc Thaùnh (trong saùch leã hoaëc saùch caùc giôø kinh phuïng vuï)
Sanctuary: Nôi toân nghieâm, thaùnh ñieän/ñöôøng; nôi truù aån
right of s.: quyeàn: truù nguï, tî hoä
Sanctus: Kinh "Thaùnh, Thaùnh, Thaùnh..."
s. bell: hoài chuoâng rung luùc ñoïc kinh «Thaùnh, Thaùnh, Thaùnh»
Sanhedrin: Thöôïng hoäi ñoàng Do thaùi, coâng nghò
Sanskrit: Tieáng phaïn
Santa Claus: OÂng giaø Noâen
Sapientia: Khoân ngoan, ñöùc khoân
Sapiential books: Caùc trieát thö (caùc saùch khoân ngoan trong KT: G, Tv, Cn, Gv, Dc, Kn, Hc)
Sapphism: Chöùng nöõ ñoàng giôùi luyeán aùi (x. lesbianism)
Sarcophagus: Moà ñaù; quaùch
Sarkikoùs: Baèng thòt; theå xaùc
Sarx: Thòt, xaùc theå
Satan: Sa-tan, töôùng quyû
Satanism: Phaùi thôø Satan; quyû quaùi
Satanology: Satan hoïc, quyû hoïc
Sati: Thieâu phuï (ng. vôï töï thieâu cheát theo choàng)
Satisfaction: Thoûa maõn, toaïi nguyeän; ñeàn buø: loãi phaïm, toäi loãi
adequate s.: ñeàn buø/toäi: caân xöùng, ñaày ñuû
condign s.: ñeàn buø/toäi xöùng ñaùng
congruous s.: ñeàn buø/toäi töông hôïp
extrasacramental s.: ñeàn toäi ngoaïi bí tích
s. theory: hoïc thuyeát cöùu chuoäc thuïc toäi (cuûa th. Anselmoâ)
vicarious s.: ñeàn buø/toäi thay
Satyagraha: Khaùng cöï thuï ñoäng
Saving faith: Nieàm tin cöùu roãi
s. history: lòch söû cöùu ñoä
Savio(u)r: Ñaáng Cöùu theá, vò cöùu tinh
Scandal: Göông muø/xaáu; tai tieáng; côù vaáp phaïm
Scapegoat: Oan döông (con deâ gaùnh toäi: Lv 16:20tt); bung xung, ng. chòu toäi thay ng. khaùc
Scapular: Khaên/baêng choaøng vai (khoaùc leân y phuïc tu só cuûa moät soá Doøng tu); boä aùo ÑM
s. medal: aûnh boä aùo ÑM (thay theá cho boä aùo ÑM)
Sceptic(-al): Ngöôøi: hoaøi nghi, theo chuû nghóa hoaøi nghi
Scepticism: Chuû nghóa hoaøi nghi
Schema: Löôïc ñoà, sô ñoà
Scheme: Coâng thöùc; daïng thöùc; kieåu maãu
conceptual s.: coâng/daïng thöùc khaùi nieäm
Schism: Ly giaùo/khai (ñk 751)
Eastern s.: ly khai Ñoâng Taây (n. 1054)
Great Western s.: ñaïi ly khai Taây phöông (1378-1417)
Schismatic: Ly khai, taùch rôøi; phaân ly
Schmalkaldic Articles: Caùc giaùo ñieàu Schmalkalden (do phaùi Luther ñeà xuaát n. 1537)
Scholar: Hoïc giaû, thoâng thaùi; moân sinh; sinh vieân (coù hoïc boång)
Scholarship: Hoïc roäng, uyeân baùc; hoïc boång
Scholastic: Hoïc vieân; kinh vieän; thuoäc tröôøng hoïc, hoïc taäp, nhaø giaùo
s. theology: thaàn hoïc kinh vieän
Scholasticism: Hoïc thuyeát/ phöông phaùp kinh vieän
Scholia: Chuù giaûi, phuï chuù
Scholiast: Nhaø bình giaûi
School: Tröôøng hoïc (ñk 796tt); tröôøng phaùi, hoïc phaùi
s. book: saùch giaùo khoa
s. man: nhaø trieát/thaàn hoïc kinh vieän
s.(s) of theology: tröôøng phaùi thaàn hoïc
Sciencia: Khoa hoïc; kieán/tri thöùc
s. acquisita: tri thöùc: taäp thaønh, sôû ñaéc
s. beata: phuùc kieán
s. futuribilium: bieát veà vò lai khaû höõu/theå
s. infusa: tri thöùc thieân phuù
s. media: trung thöùc (giöõa thaáu thò vaø ñôn trí)
s. simplicis intelligentiae: ñôn trí
s. visionis: thaáu thò
Science: Khoa hoïc; kieán thöùc
s. of faith: thaàn hoïc
Scientism: Chuû nghóa duy khoa hoïc
Sclav, sclavonic: x. slav, slavonic
Scorn: Khinh bæ/reû, khinh mieät; cheá nhaïo
Scotism: Hoïc thuyeát Duns Scotus († 1308), tröôøng phaùi Phanxicoâ
Scribe: Kyù luïc, kinh sö
Scriptorium: Vaên phoøng cheùp saùch (cuûa tu vieän)
Scriptural: Thuoäc Kinh Thaùnh
Scripture(s): Kinh Thaùnh; kinh saùch
Holy S.: Kinh Thaùnh
Scroll: Cuoän giaáy/da; saùch cuoän
Scruple(-pulosity): Boái roái, lo aâu (sôï coù loãi/toäi); thaän troïng, chu ñaùo, ngaïi nguøng, ñaén ño
Scrutiny: Ñieàu tra (ñk 1051), kieåm tra; xeùt kyõ
Scurrility: Thoâ tuïc, thoâ bæ
Sea: Bieån, ñaïi döông
brazen s.: beå nöôùc baèng ñoàng (1V 7:23)
s. of Galilee: [bieån] hoà Galileâa
Seal: Daáu nieâm, con daáu/trieän, aán tín
s. of baptism: aán tích Röûa toäi, aán tín Thanh taåy
s. of confession (sacramental s.): aán tích giaûi toäi, aán toøa g. toäi (ñk 983, 1388)
s. of the Spirit: aán tín Thaùnh Linh
Secession: Ly khai, phaân ly, taùch lìa
s. Church: GH ly khai
Second: Thöù hai, thöù nhì
s. Añam: Añam thöù hai (ÑK)
s. coming: ÑK taùi phuïc/laâm
Secondary: Thöù caáp, thöù yeáu, phuï, phoù, trung caáp
Secrecy: Kín ñaùo, bí maät; thaàm kín
Secret: Kín, bí maät; thaàm kín; lôøi nguyeän treân leã vaät (xöa= ñoïc thaàm)
s. discipline: quy luaät bí thuaät (x. disciplina arcani)
s. marriage: hoân phoái kín (ñk 1130); naëc hoân (hôïp phaùp)
s. society: hoäi kín
Secretariat of State (papal): Phuû Quoác vuï khanh (ñk 360)
s. of the synod: vaên phoøng (thöôøng tröïc) thöôïng hoäi nghò (ñk 348)
Secretarium: Phoøng maëc aùo leã
Secretary: Thö kyù
s. of State: Boä tröôûng ngoaïi giao (Toøa thaùnh)
Sect(-arian): Giaùo phaùi; moân phaùi; beø phaùi, beø ñaûng
Sectarianism: Chuû nghóa/naõo traïng beø phaùi
Secular: Theá tuïc; thuoäc theá kyû; coå xöa, laâu ñôøi
s. arm: "caùnh tay" (quyeàn bính) phaàn ñôøi, theá quyeàn
s. clergy, priest: haøng giaùo só, LM trieàu
s. Institute: Tu hoäi ñôøi (ñk 710)
Secularism: Traøo löu/chuû nghóa tuïc hoùa
Secularity: Theá tuïc tính; tröôøng kyø tính; baäc giaùo só trieàu
Secularization: Theá tuïc hoùa; hoaøn tuïc
Secularize: Tuïc hoùa; hoaøn tuïc
Secundum quid: Tuøy dieän (theo moät phuông dieän naøo ñoù)
Security: An ninh/toaøn, yeân oån
Sedentary: Tónh taïi (ngoài, ôû moät choã), ñònh cö
Sede impedita: Caûn toøa
Sede vacante: Troáng toøa
Sedes Sapientiae: Toøa Khoân ngoan (töôùc hieäu ÑM)
Sedia gestatoria: Gheá kieäu
Sedilia: Gheá (cho [nhöõng] ng. haønh leã)
Seduce: Quyeán ruõ, duï doã
See: Toøa (GM)
Holy S.: Toøa thaùnh
s. of Peter: Toøa Thaùnh Pheâroâ (ngoâi toøa Giaùo Hoaøng)
Seed: Haït gioáng; tinh dòch
s. of Abraham: con chaùu/doøng doõi Abraham
Seeker: Ngöôøi tìm kieám
Seekers: tín ñoà giaùo phaùi Caàu tuyeàn (Tin laønh tk 17)
Seer: Kieán nhaân (ng. coù thieân nhaõn), tieân tri
Segnatura Apostolica: Toái cao phaùp vieän (Toøa thaùnh)
Segregate: Coâ laäp, chia taùch, taùch bieät
Self: Ngaõ, baûn ngaõ, caùi toâi; chính mình
s.-abnegation: queân mình
s.-abuse/pollution: thuû daâm
s.-causation: töï gaây neân mình
s.-centred(-ness): quy ngaõ
s.-communication: thoâng ban chính mình (TC töï maïc khaûi vaø trao ban chính mình)
s.-confidence: töï tin
s.-conscience: yù thöùc veà mình
s.-control: töï chuû
s.-dedication: daán/xaû thaân
s.-defense: töï veä
s.-denial: boû mình
s.-fulfilment: töï kyû thaønh töïu
s.-giving: hieán mình/thaân
s.-governing: töï trò
s.-restraint: töï cheá
s.-righteousness: coâng chính töï löïc; töï cho laø ñuùng
s.-sacrifice: hy sinh, queân mình
s.-seeking: töï tö töï lôïi, vò kyû
s.-transcendence: töï sieâu thaêng
s.-will: ngoan coá
Selfish(-ness): Ích kyû, vò kyû
Selfless: Vò tha
Semantics: Ngöõ nghóa hoïc
s. of religion: x. religious discourse
Semi: Nöûa, baùn-
s.-Arianism: hoïc thuyeát daïng Arioâ (x. pneumatomachians, macedonians, homoiousians)
s. doubles: leã baäc baùn keùp (xöa)
s.-Pelagianism: hoïc thuyeát daïng Peâlagioâ (Cassian, Vincent of Lerins)
Semina verbi: Haït gioáng Lôøi Chuùa
Seminar: Khoùa: hoäi thaûo, hoïc hoûi chuyeân ñeà
Seminarian: Chuûng sinh
Seminary: Chuûng vieän
major s.: ñaïi chuûng vieän
minor s.: tieåu chuûng vieän
Sem(e)iology: Trieäu chöùng hoïc
Semiotics: Kyù hieäu hoïc
Semite: Seâmita (daân toäc, ngoân ngöõ)
Semitism: Ñaëc ngöõ Seâmita
Semper reformanda: Caàn phaûi canh taân khoâng ngöøng (GH)
Sempiternal: Vónh cöûu, vónh vieãn, ñôøi ñôøi
Senate: Thöôïng nghò vieän
Sensation: Caûm giaùc; xuùc ñoäng
Sensationalism: Caûm giaùc luaän; xu höôùng giaät gaân
Sense: Giaùc quan; caûm giaùc; caûm thöùc; yù nghóa; chieàu höôùng
common s.: leõ thöôøng, löông tri
illative s.: caûm quan haäu keát
religious s.: caûm thöùc toân giaùo
s. of faith: caûm thöùc ñöùc tin
s. of responsibility: yù thöùc traùch nhieäm
s. of sin: yù thöùc toäi loãi
s. of the sacred: yù thöùc thaùnh thieâng
Senses of Scripture: Caùc yù nghóa cuûa Kinh Thaùnh
accommodated s.: yù nghóa thích öùng
allegorical s.: yù nghóa aùm duï, nguï yù
anagogical s.: yù nghóa höôùng thöôïng (chæ veà: trôøi, ñôøi sau)
eschatological s.: yù nghóa caùnh chung
historical s.: yù nghóa lòch söû
literal/literary s.: nghóa ñen/ vaên töï
plenary/fuller s.: x. sensus plenior
spiritual s.: yù nghóa thieâng lieâng
tropological s.: yù nghóa tyû duï
typical/typological s.: yù nghóa: tieân tröng, ñieån hình, tieâu bieåu
Sensibility: Tính nhaïy caûm, ña caûm; caûm tính; tri giaùc
Sensualism: Thuyeát duy caûm; chuû nghóa nhuïc duïc, khaùi laïc daâm duïc
Sensuality: Giaùc caûm tính; vaät duïc; tính/thuù nhuïc duïc
Sensus: X. sense
s. fidelium: caûm thöùc tín höõu, caûm nhaän cuûa caùc tín höõu
s. fidei: caûm thöùc ñöùc tin
s. plenior: yù nghóa: troïn veïn, ñaày ñuû [hôn]
Sentence: Baûn aùn, aùn vaên; luaän ñeà thaàn hoïc; meänh ñeà
Sententia(-ae): Quan ñieåm/yù kieán thaàn hoïc
s. bene fundata: yù kieán coù cô sôû vöõng
s. communis: yù kieán chung
s. fidei proxima: yù kieán caän tín
s. probabilior: yù kieán caùi nhieân hôn
s. probabilis: yù kieán caùi nhieân
s. theologice certa: yù kieán xaùc nhieân veà maët thaàn hoïc
Sentiment: Tình caûm; caûm tình; caûm thöùc; caûm nghó, yù kieán
Sentire cum Ecclesia: Caûm thoâng vôùi GH, ñoàng taâm ñoàng caûm vôùi GH
Separated brethren: Anh em ly khai
Separation: Phaân caùch/ly, ly bieät, chia caét; bieät cö
marital s.: vôï choàng ly thaân
s. of Church and State: cheá ñoä bieät laäp giöõa GH vaø Nhaø nöôùc
Separatism: Chuû nghóa/höôùng phaân laäp
Septenary: Boä baûy; baûy: ngaøy, naêm, ng., bí tích...
Septuagesima: Chuùa nhaät 70
Septuagint (LXX): Baûn Baûy Möôi (baûn dòch Kinh Thaùnh baèng tieáng Hy laïp)
Sepulchre(-cher): Moä, phaàn moä; choã hoång ñöïng ñaù thaùnh (ôû giöõa baøn thôø)
Holy S.: Moä Thaùnh (Chuùa Gieâsu)
Sequel: Haäu quaû, aûnh höôûng; di haäu/haïi, dö chöùng; ñoaïn/phaàn tieáp (vaên hoïc, ngheä thuaät,...)
Sequence: Ca tieáp lieân
Seraph(-im): Luyeán thaàn, thaàn Seraphim
Seraphic: Thaàn tieân; lieân quan ñeán thaùnh Phanxicoâ Assisi
s. blessing: lôøi chuùc laønh (thaùnh Phanxicoâ soaïn n. 1224, vaø ngaøy nay ñoïc thaáy ôû trong Saùch leã Roâma, phaàn: Coâng thöùc ban pheùp laønh cuoái leã, soá 10: Thöôøng nieân 1)
s. doctor: thaùnh Bonaventura
s. order: Doøng Phanxicoâ
Serene(-ness,-ity): Bình thaûn, thanh thaûn, ñieàm tónh, yeân tónh; quang ñaõng, quang taïnh
Sermon: Baøi giaûng
s. of the mount: baøi giaûng treân nuùi (Mt 5-7)
Servant: Toâi tôù, ng. giuùp vieäc, gia boäc
S. of God: Ng. toâi tôù TC
S. of Yahweh: Ng. toâi tôù Gia-veâ
S. songs/poems: caùc (boán) baøi ca veà Ng. toâi tôù Giaveâ (Is 42:1-4; 49:1-6; 50:4-11;52:13–53:12)
Server, Altar/Mass: Ng. giuùp Leã
Service: Phuïc vuï; dòch vuï; buoåi leã
liturgical s.: nghi thöùc phuïng vuï
memorial s.: nghi thöùc kyû nieäm
Servile: Noâ boäc, thuoäc: noâ leä, lao ñoäng naëng
s. fear: noâ uùy (kính Chuùa vì sôï hoûa nguïc)
s. work: lao ñoäng naëng
Servites: Tu só Doøng Toâi tôù Ñöùc Meï
Servus servorum Dei: Toâi tôù cuûa caùc toâi tôù TC (danh hieäu ÑGH)
Seventh-day Adventists: Giaùo phaùi Cô ñoác Phuïc laâm ngaøy thöù baûy
Severe: Nghieâm khaéc/nhaët, khaét khe; khoác lieät, döõ doäi, traàm troïng, gay gaét; nghieâm nghò/trang; khoâ khan
Severianism: Nhaát tính thuyeát daïng Severus (thöôïng phuï Antioâkia, † 538)
Sex: Giôùi, gioáng; giôùi/phaùi tính; tính/tình duïc; giao hôïp
fair/weaker s.: phaùi ñeïp, phaùi yeáu, nöõ giôùi
male s.: nam giôùi
s. act: giao hôïp
s.-appeal: kheâu gôïi; kheâu daâm, quyeán ruõ tình duïc
s. education: giaùo duïc giôùi tính
s. life: ñôøi soáng sinh duïc
s. offence: saøm sôõ
s. organs: cô quan sinh duïc
s.-starved: theøm khaùt tình duïc
sterner s.: phaùi maïnh, nam giôùi
Sexagesima: Chuùa nhaät 60
Sexism: Phaân bieät giôùi tính
Sext: Giôø saùu
Sexual: Thuoäc giôùi tính, sinh duïc, nhuïc duïc
s. abuse: hieáp daâm, cöôõng daâm
s. identity: baûn saéc giôùi tính
s. perversion: loaïn daâm
s. rectitude: chính phong duïc tính
Sexuality: Giôùi tính, baûn naêng giôùi tính; tính duïc; sinh duïc, nhuïc duïc
Shaddai: Ñaáng Toái Cao, Thöôïng Ñeá
Shalom: Bình an; hoøa bình
Shaman: Phuø thuûy
Shame: E theïn, ngöôïng nguøng; xaáu hoå, maéc côõ
Sheath: Bao göôm/kieám; vaùy boù saùt; bao cao su (choáng thuï thai, nhö condom; x. prophylactic)
Sheep: Chieân cöøu
s.-fold: baõi raøo (chuoàng) cöøu
Shekinah: Thaàn cö
Shema: "Haõy nghe!" (baûn tuyeân tín Do thaùi: Ñnl 6:4-5)
Sheol: Coõi aâm, aâm ty; ñòa nguïc
Shepherd: Muïc töû
Good s.: muïc töû nhaân laønh
Shinto(-ism): Thaàn ñaïo
Showbread: Baùnh tieán (Lv 24:5-9, Mc 2:26)
Shrine: Nôi linh thieâng; hoøm chöùa thaùnh tích; thaùnh ñieän (ñk 1230tt)
marian s.(s): ñeàn kính ÑM (nôi haønh höông Thaùnh Maãu)
national, international s.: ñeàn thaùnh: toaøn quoác, quoác teá
Shroud: Khaâm lieäm; che ñaäy, bao kín; khaên lieäm
Holy s.: Khaên lieäm thaùnh (Turin, YÙ)
Shrovetide (Shrove Tuesday): Thôøi gian chuaån bò Muøa Chay (thöù ba ngaøy tröôùc leã tro: vôùi vieäc xöng toäi)
Siblings: Anh chò em
Sibylline: Thuoäc Sibylla; bí aån
s. Oracles: saám ngoân Sibylla (nguïy thö)
Sic: Nhö vaäy, theo nguyeân vaên
Sick call: Goïi LM ñi keû lieät (ñeå cöû haønh caùc bí tích beänh nhaân)
Sign: Daáu chæ, daáu hieäu
make the s. of the cross: laøm daáu Thaùnh Giaù
s. of Jonah: daáu laï ngoân söù Gioâna (Mt 12:39)
s. of peace: cöû chæ chuùc bình an
s. of the times: daáu chæ thôøi ñaïi
Signatura, Apostolic: Toái cao phaùp vieän Toøa thaùnh (ñk 1445)
Significant others: Caùc baäc vò voïng/theá giaù khaùc, ng.khaùc ñaùng keå
Signum: Daáu chæ, daáu hieäu
Silence: Thinh laëng, im laëng; yeân laëng, yeân tónh
argument from s.: im laëng laøm baèng (khoâng baøn ñeán moät ñeà taøi nhöõng khi caàn noùi ñeán laø baèng chöùng cho thaáy ng. giöõ im laëng khoâng bieát veà ñeà taøi ñoù)
Silentium obsequiosum: Laëng thinh toân kính
Simar: X. soutane, zimarra
Similarity: Gioáng nhau, töông töï, ñoàng daïng
Similitude: Töông töï, gioáng nhau; nguï ngoân
Simony: Maïi thaùnh (ñk 149, 188, 1380), buoân thaàn baùn thaùnh
Simple feast: Leã baäc thöôøng
Simplicity: Ñôn thuaàn tính; ñôn giaûn, giaûn dò; thöïc thaø
Simul justus et peccator: Vöøa coâng chính maø cuõng vöøa toäi loãi (tình traïng ngöôøi kitoâ theo Luther)
Simulation: Giaû boä (ñk 1379); giaù phoûng nghieäm, giaû nghieäm (taïo ñieàu kieän gioáng nhö thaät ñeå thöû nghieäm)
Simultaneity: Ñoàng thôøi tính
Sin: Toäi, toïâi loãi
actual s.: hieän toäi
capital s.: caên toäi, ñaàu moái (7 moái toäi ñaàu: kieâu ngaïo, haø tieän, meâ daâm duïc, hôøn giaän, meâ aên uoáng, ghen gheùt, laøm bieáng)
contracted s.: toäi maéc phaûi
deadly (seven) s.: x.capital
grave s.: toäi naëng, toäi troïng
mortal s.: toäi troïng
original s.: nguyeân toäi
-originated o. s.: thuï nguyeân toäi, vi quaû nguyeân toäi (haäu quaû)
-originating o. s.: khôûi nguyeân toäi, vi nhaân nguyeân toäi (nguyeân nhaân)
personal s.: toäi caù nhaân
reserved s.: toäi bieät caám, b.cheá (chæ thaåm quyeàn ñaëc bieät môùi giaûi tha ñöôïc)
s. against the Holy Spirit: toäi phaïm ñeán Thaùnh Linh
social/structural s.: toäi: xaõ hoäi, cô caáu
venial s.: toäi nheï
Sincere(-ity): Thaønh thaät, chaân thaønh, thaät loøng
Sine die: Voâ haïn ñònh, khoâng thôøi haïn
Sine qua non: Tieân quyeát, taát yeáu
Sinful(-ness): Toäi loãi; toäi phaïm
Singillatim: Töøng caùi/laàn moät, moät caùch: rieâng reõ, caù theå
Single: Ñôn, ñôn ñoäc, ñôn leû; ñoäc thaân
s. heart: thaät loøng, chaân thaønh /tình, chaân thöïc
Singularity: Ñaëc bieät, phi thöôøng; kyø quaëc, laäp dò
Siniticism: Quan nieäm/nhaân sinh quan Trung hoa (veà toân giaùo, trieát hoïc, vaên hoùa...)
Sinlessness: Voâ toäi
Sinner: Ng. toäi loãi, toäi nhaân, toäi phaïm
Sin-offering: Leã taï toäi (Lv 4:3)
Sinology: Haùn hoïc
Sirach, Book of: Huaán ca, Hc
Sister: Chò/em gaùi; baø sô, nöõ tu
s. german: chò/em ruoät
s. of mercy: baø phöôùc
Situation: Caûnh huoáng; traïng thaùi; vò trí, ñòa theá
s. ethics: luaân lyù tình huoáng
Situational analysis: Phaân tích tình huoáng
Situationism: Hoïc thuyeát tình huoáng
Sitz im Leben: Thöïc traïng cuoäc/ caûnh soáng
Sivaism: Ñaïo Siva
Skeptic: x. sceptic
Skete: Ñan vieän nhoû
Sky: Trôøi, baàu trôøi, khoâng trung; khí haäu
Slander: Noùi xaáu, phæ baùng; vu khoáng
Slav: Daân toäc, vaên hoùa,... Slav
Slave: Noâ leä
Slavery: AÙch/caûnh noâ leä
Slavonic: Thuoäc: ngoân ngöõ,
phuïng vuï Slav
Slip: Laàm loãi; sô suaát, sô yù
s. of the pen: vieát sô yù, lôõ buùt
s. of the tongue: noùi sô yù, lôõ lôøi
Slogan: Khaåu hieäu, bieåu ngöõ
Sloth: Löôøi bieáng, ueå oaûi
Snob: Ñua ñoøi, hoïc ñoøi laøm sang; hôïm hónh, hôïm mình
Sober: Ñieàu ñoä, chöøng möïc; traàm tónh; khoâng say söa
Sobornost: Hieäp ñoaøn/thoâng, ñoaøn theå tính
Sobriety: Tieát ñoä, chöøng möïc
Social: Thuoäc xaõ hoäi
s. anthropology: nhaân chuûng hoïc vaên hoùa
s. justice: coâng baèng xaõ hoäi
s. teaching: hoïc thuyeát xaõ hoäi (cuûa GH)
Socialism: Xaõ hoäi chuû nghóa
Societas perfecta: Xaõ hoäi hoaøn chænh (khoâng caàn ñeán xaõ hoäi khaùc ñeå ñaït muïc ñích cuûa mình, thí duï: quoác gia, GH)
Society: Xaõ hoäi; hoäi ñoaøn
S. of Apostolic Life: Tu ñoaøn Toâng ñoà (ñk 731)
S. of Jesus: Doøng Teân (SJ)
S. of St. Vincent de Paul: Doøng thaùnh Vinh sôn
Socinianism: Laïc thuyeát Sozzini (phuû nhaän Ba Ngoâi vaø Cöùu chuoäc)
Sociobiology: Xaõ sinh hoïc
Sociology: Xaõ hoäi hoïc
Sociomatrix: Ñoà bieåu xaõ hoäi
Socratic method: Phöông phaùp giaùo khoa vaán ñaùp (theo kieåu Soâcrateâ)
Sodality: Hieäp hoäi (ñk 298)
Sodomy: Keâ giao/gian; thuù daâm
Sola fide(s): Chæ ñôn thuaàn nhôø ñöùc tin (maø con ng. ñöôïc coâng chính hoùa: Luther)
Sola gracia: Chæ ñôn thuaàn nhôø ôn Chuùa (Tin laønh)
Sola Scriptura: Chæ moät mình Kinh Thaùnh (Tin laønh)
Solecism: Loãi cuù phaùp, l.ngöõ ph
Solemn: Troïng theå, long troïng; uy nghi
s. blessing: pheùp laønh long troïng (vg. cuoái Leã)
Solemnity: Long/Leã troïng
Solicitor: Coá vaán phaùp luaät, luaät sö; ng. quaûng caùo löu ñoäng (vaøo töøng nhaø)
S.-General: coâng chöùng vieân
Solicitude(-ousness): Lo laéng, quan taâm, aân caàn
Solidarity: Ñoaøn keát, lieân ñôùi
Solidum, in: Caùch lieân ñôùi (ñk 140)
Solifidianism: Thuyeát duy tín ñöùc (Tin laønh)
Soliloquy: Noùi moät mình, ñoäc thoaïi
Solipsism: Duy ngaõ luaän/thuyeát
Solitude: Coâ ñoäc/ñôn; coâ quaïnh, coâ tòch, tónh mòch
Solomon: Saloâmon
Psalms of S.: ca vònh Saloâmon (nguïy thö)
Solstice: Chí, ñieåm chí
summer s.: haï chí
winter s.: ñoâng chí
Soma: Theå xaùc, thaân theå
Somaschi: Tu só Doøng Soâmasca (do thaùnh H. Emiliani saùng laäp n. 1532)
Somatic: Thuoäc theå xaùc
Son: Con trai; doøng doõi
S. of God: Con TC
S. of man: Con Ngöôøi
Song of Songs: Dieãm ca, Dc
Songs of Ascent: Thaùnh vònh leân ñeàn (Tv 120-134)
Sonship: Phaän laøm con, töû heä
Soothsaying: Boùi toaùn
Sophia: Khoân ngoan, ñöùc khoân, hieàn ñöùc
Sophiology: Thaàn hoïc minh trieát (Nga: laáy ñöùc khoân laøm kim chæ nam)
Sophism: Nguïy bieän
Sophist: Ngöôøi nguïy bieän; (xöa) trieát gia
Sophisticate: Nguïy bieän/luaän
Sophisticated: Tinh vi, phöùc taïp; saønh ñieäu; saønh ñôøi
Sorcery: Pheùp phuø thuûy, yeâu thuaät
Sorites: Lieân chaâu luaän
Sorority: Hoäi nöõ sinh/sinh vieân
Sorrowful mysteries: Naêm söï thöông (maàu nhieäm maân coâi)
Sorrows of the B.V.Mary: Baûy söï thöông khoù ÑM
Soter: Ñaáng Cöùu Tinh
Soteriology: Cöùu ñoä hoïc
Soul: Hoàn, linh hoàn; taâm hoàn, taâm trí; con ngöôøi
intellectual s.: trí hoàn
sensitive s.: giaùc hoàn
vegetative s.: sinh hoàn
Soul-entity: Thöïc theå linh hoàn
Soul of the Church: Linh hoàn GH (Thaùnh Linh)
Sound: Laønh maïnh; toát töôi; ñuùng ñaén, chính ñaùng; aâm thanh; thaêm doø
Soup: Chaùo, canh, xuùp
pre-biotic s.: chaùo/xuùp tieàn sinh hoïc
primitive s.: chaùo nguyeân thuûy
Source: Nguoàn suoái/goác, coäi nguoàn, caên nguyeân; nguoàn: tö lieäu, xuaát xöù, taøi lieäu goác
s. criticism: pheâ bình taàm/truy nguyeân (nghieân cöùu veà nguoàn goác caùc vaên lieäu KT)
s. of sin: caên nguyeân toäi loãi
Soutane: AÙo doøng
Sovereign: Chuùa teå, ñeá vöông; coù chuû quyeàn; toái cao/thöôïng
s. power: quyeàn löïc toái cao
s. rights: quyeàn toái cao
Space: Khoâng gian; khoâng trung; khoaûng troáng; khoaûng caùch; khoaûng thôøi gian
s.-age: thôøi ñaïi [du haønh] vuõ truï
s.-craft/-ship: con taøu vuõ truï
s.-man/-woman: nhaø du haønh vuõ truï
Spacelessness: Phi khoâng gian
Space-time: Khoâng-thôøi gian
Speaking in tongues: Noùi tieáng laï, ôn ngoân ngöõ
Specialissimo modo: Moät caùch raát ñaëc bieät
Specialization: Chuyeân veà; chuyeân moân hoùa
Species: Loaïi, gioáng loaøi; hình saéc (Thaùnh Theå: hình baùnh vaø hình röôïu)
Specification: Phaân loaïi, ñònh loaïi, chæ roõ, ñònh roõ; ñaëc ñieåm kyõ thuaät
Specious: Beà ngoaøi xem ra ñuùng/hôïp lyù, chæ coù maõ ngoaøi, hö bieåu, giaû doái, ñaùnh löøa
Speculation: Tö bieän, suy lyù, suy ñoaùn, suy cöùu; ñaàu cô
Speculative theology: Thaàn hoïc suy lyù
Spel(a)eology: Hang ñoäng hoïc
Spell: Thaàn chuù; buøa meâ; söùc quyeán ruõ; ñaùnh vaàn; phieân chuyeán
Sperm: Tinh dòch
Spes: Ñöùc caäy
Sphragis: AÁn daáu
Spinozism: Hoïc thuyeát Spinoza († 1677, moät daïng phieám thaàn luaän)
Spirare: chuû xuy
Spirari: thuï xuy
Spiration: Nhieäm xuy (Thaùnh Thaàn phaùt xuaát töø Chuùa Cha vaø Chuùa Con)
active s.: chuû xuy (Cha+Con)
passive s.: thuï xuy (Th.Thaàn)
s. of the Holy Spirit: nh. xuy Thaùnh Thaàn
Spirit: Thaàn khí; thaàn linh; tinh thaàn, taâm hoàn
bad. s: thaàn döõ
evil s.: aùc thaàn
good s.: thaàn laønh
Holy S.: Thaùnh Thaàn
pure s.: tinh thaàn thuaàn tuùy
s. of God: Thaàn Khí TC
Spiritism: Thuaät thoâng linh, chieâu hoàn; thoâng thaàn hoïc
Spiritual: Thuoäc tinh thaàn, thaàn linh; thieâng lieâng
Negro S.: thaùnh ca cuûa ng. da ñen (ôû Hoa kyø)
s. aid: linh trôï (= linh höôùng)
s. being: höõu theå thieâng lieâng
s. bouquet: boù hoa thieâng lieâng
s. combat: cuoäc chieán ñaáu thieâng lieâng (Ep 6:13)
s. consolation: an uûi thieâng lieâng
s. death: cheát trong ñôøi soáng th. lieâng, tình traïng toäi troïng
s. direction: linh höôùng
s. dryness: khoâ khan thieâng lieâng
S. Exercises: Linh thao
s. father: cha linh höôùng
s. life: ñôøi soáng thieâng lieâng
s. reading: ñoïc saùch thieâng lieâng
s. theology: thaàn hoïc tu ñöùc
s. union: keát hieäp thieâng lieâng
Spirit(ual)ism: X. spiritism; chuû thuyeát tinh thaàn
Spirituality: Linh ñaïo, loái soáng thieâng lieâng; tu ñöùc hoïc; tröôøng phaùi tu ñöùc
christian s.: linh ñaïo kitoâ
Spiritualization: Tinh thaàn hoùa, taâm linh hoùa; thieâng lieâng hoùa
Sponsalia: Hoân öôùc
Sponsor: Ngöôøi ñôõ ñaàu, baûo ñaûm, baûo trôï
Spontaneity: Boäc phaùt, töï phaùt; töï yù; hoàn nhieân
Spouse: Choàng, vôï, phu, phuï, baïn ñôøi, baïn traêm naêm,
S. of Christ: Hieàn theâ Ñöùc Kitoâ
Sprinkling: Raûy nöôùc (moät caùch thöùc röûa toäi)
Spurious: Giaû maïo; giaû doái
Spurius: Con ngoaïi hoân phaïm thaùnh
Spy Wednesday: Thöù tö Tuaàn thaùnh
SSD (Sacrae Scripturae Doctor): Tieán só Kinh Thaùnh
SSL (Sacrae Scripturae Licentiatus): Cöû nhaân K.Thaùnh
Stability: Beàn vöõng, laâu beàn (ñk 522); oån ñònh
Staff: Gaäy (GM), coïc, coät; choã döïa; nhaân vieân; ban laõnh ñaïo; ban tham möu
pastoral s.: gaäy GM
Stage of development: Giai ñoaïn phaùt trieån
Stagirite: Aristoát
Stained window: Cöûa kính maøu
Stall: Gheá ngaên kinh só; quaày baùn haøng; ngaên chuoàng
canon's s.: gheá kinh só
choir s.(s): daøn gheá ca ñoaøn
Standardization: Chuaån hoùa
Stanza: Khoå thô
Staretz: Tu só (coù uy theá vì laø thaùnh thieän: Nga)
State: Tình traïng, traïng thaùi; hình thaùi, leà loái; nhaø nöôùc, quoác gia, bang
original [justice] s.: traïng thaùi [coâng chính] nguyeân thuûy/sô
pontifical s.(s): vuøng ñaát Toøa thaùnh, laõnh ñòa giaùo hoaøng
s. church: GH quoác gia
s. of elevated nature: tình traïng sieâu nhieân hoùa (nhaân tính ñöôïc naâng leân bình dieän sieâu nhieân)
s. of exaltation: tình traïng hieån vinh
s. of fallen nature: tình traïng nhaân tính sa ñoïa
s. of grace: tình traïng aân suûng
s. of humiliation: tình traïng haï mình/töï haï
s. of integrity: traïng thaùi nguyeân tuyeàn
s. of life: baäc soáng
s. of perfection: baäc troïn laønh
s. of restored nature: tình tr.
hoài phuïc (ñöôïc cöùu chuoäc)
Statement: Trình baøy, phaùt bieåu; bieåu quyeát; baûn tuyeân boá
States of the Church: Laõnh ñòa giaùo hoaøng
Static: Tónh, tònh, tónh ñònh; (ñieän) tónh ñieän
Statics: Tónh hoïc
Stational liturgy: Phuïng vuï chaëng vieáng
Stations, Roman (st. churches): Nhaø thôø chaëng vieáng (caùc nhaø thôø chính ôû Roâma, luaân phieân ñoùn ÑGH ñeán laøm leã trong Muøa chay =xöa)
Stations of the cross: Ñaøng thaùnh giaù; 14 aûnh töôïng duøng ñeå ngaém ñaøng thaùnh giaù
Statistic(-al) error: Sai suaát thoáng keâ
Status: Cöông vò, thaân phaän; tình hình, tình traïng
s. animarum: "Tình traïng caùc linh hoàn" (phuùc trình naêm naêm moãi GM chính toøa trình leân ÑGH veà tình hình giaùo phaän cuûa mình: ñk 399)
s. quo: nguyeân traïng
Statute: Ñaïo luaät; quy cheá (ñk 94)
Staurology: Thaäp giaù hoïc
STD (Sacrae Theologiae Doctor): Tieán só thaàn hoïc
Steeple: Gaùc hoaëc thaùp chuoâng
Step: Böôùc; baäc, naác; caáp baäc
s.-brother/-sister: anh chò em cuøng cha/meï khaùc meï/cha
s.-child: con rieâng
s.-father/-mother: boá/meï gheû, keá phuï/maãu
Stepping stone: Taûng ñaù ñôõ [böôùc] chaân; baøn ñaïp
Stereotype: Kieåu/maãu raäp khuoân, maãu coù saün
Sterile: Khoâng sinh saûn, voâ sinh; caèn coãi; khoâng keát quaû, voâ boå; voâ khuaån
Sterilize(-ation): Khöû truøng, saùt truøng, dieät khuaån; laøm cho heát sinh saûn, trieät saûn, tuyeät saûn
therapeutic sterilization: x. therapeutic
Steward(-ship): Quaûn gia/lyù
Stigma(-ta): Thöông tích, daáu thaùnh; veát seïo; veát oâ nhuïc; ñaàu nhuïy; daáu saét nung
Stigmatines: Tu só Doøng daáu thaùnh (CSS, 1816)
Stigmatization: In daáu thaùnh
Stimulus: Taùc nhaân: kích thích, khích leä
Stipend: Boång loäc; boång leã (ñk 945); tieàn löông
Stipes: Goác; thaân coät thaäp giaù
STL: Cöû nhaân thaàn hoïc
Stoa: Chuû nghóa/thuyeát khaéc kyû
Stock, holy oil: Bình daàu thaùnh
Stoic(-al): Ngöôøi phaùi khaéc kyû, tröôøng phaùi Stoa
Stoicism: Phaùi khaéc kyû, hoïc thuyeát Stoa
Stole: Daây caùc pheùp
s. fee: ñoùng goùp töï nguyeän (cho LM cöû haønh nghi thöùc: ñk 531)
Stone: Ñaù, soûi, thaïch; neùm ñaù
s. age: thôøi ñaïi ñoà ñaù
stone's cast (throw): quaõng daøi neùm ñaù (baèng neùm moät hoøn ñaù (= caùch khoâng xa; Lc 22:41)
Stool: Gheá ñaåu
Stoup: Bình nöôùc thaùnh
Strain: Ñoaïn nhaïc, khuùc ca; gioïng ñieäu; caêng; loïc
s. of the church organ: khuùc nhaïc ñaøn oáng nhaø thôø
Strangulation: Thaét chaën, boùp ngheït; thaét coå
Stratagem: Möu keá, möu meïo
Strategy: Chieán löôïc
Stratification, social: Phaân taàng xaõ hoäi
Stratum(-ta): Ñòa taàng; giai caáp, giai taàng (xaõ hoäi)
Straw: Coïng rôm; oáng huùt
liturgical s.: oáng chòu leã
s. poll/vote: thaêm doø dö luaän
Strength: Söùc maïnh/löïc; söùc khoeû; cöôøng ñoä; ñoä beàn
Stress: Stress, taâm traïng caên thaúng; nhaán maïnh; troïng aâm; öùng suaát (söùc eùp)
Strict: Chính xaùc, ñuùng nghóa, chaët cheõ; nghieâm ngaët; nghieâm chænh
s. observance: doøng tu nhaët pheùp
s. sense: saùt nghóa, nghóa heïp
Stricto sensu: Theo nghóa heïp
Stripping of the altar: Loät khaên baøn thôø
Strophe: Ñoaïn/tieát thô; khoå thô
Structuralism: Cô caáu luaän, thuyeát caáu truùc
Structure: Cô caáu, caáu truùc, keát caáu
Studites: Lieân bang ñan vieän Studios (Byzantinoâ); Doøng Studita (Coâng giaùo)
Study: Hoïc taäp, nghieân cöùu; khaûo luaän; chaêm chuù
Stumbling block: Chöôùng ngaïi vaät; ñieàu gaây vaáp ngaõ, khoù khaên
Stylite: Toïa truï khoå tu, aån só soáng treân coät
Stylus curiae: Theå vaên giaùo trieàu
Sub-apostolic: Thuoäc thôøi haäu toâng ñoà
Subconscious: Tieàm thöùc
Subculture: Vaên hoùa nhoùm hoaëc phuï taàng
Subdeacon: Phuï phoù teá, chöùc naêm
Subdelegation: Chuyeån uûy, taùi uûy quyeàn: ñk137
Sub gravi: Buoäc naëng
Subject: Chuû theå; ng. beà döôùi, thuoäc caáp; chuû ñeà; chuû ngöõ
Subjection: Phuïc toøng
Subjective: Chuû quan
Subjectivism: Chuû nghóa caù theå, thaùi ñoä chuû quan
Subjectivity: Chuû theå tính; chuû quan
Sublapsarianism: Hoïc thuyeát haäu sa ñoïa (x. postlapsarianism)
Sublimate: Thaêng hoa, thanh cao hoùa, cao thöôïng hoùa
Sublime: Cao caû, sieâu phaøm; tuyeät vôøi
Subliminal: Döôùi ngöôõng [yù thöùc], tieàm thöùc
Submersion: Dìm ngaäp (caùch röûa toäi baèng dìm xuoáng nöôùc)
Submission: Phuïc toøng, quy phuïc; quy thuaän
Submit: Phuïc tuøng, quy phuïc; ñeä trình
Subordination: Leä/phuï thuoäc
Subordinationism: Haï phuïc thuyeát (cho laø Chuùa Con phuï thuoäc Chuùa Cha: Tam Vò hoïc)
Subornation: Mua chuoäc, ñuùt loùt, hoái loä
Subreption: Che giaáu söï thaät, giaáu dieám (ñk 63)
Subsequent: Tieáp haäu
Subsidiarity: Boå trôï, tuøy phuï
s. principle: nguyeân taéc phaân quyeàn/nhieäm (caùi caáp döôùi laøm ñöôïc thì caáp treân khoâng can thieäp vaøo)
Subsistence: Laäp höu; toàn taïi; sinh keá; caáp döôõng
s. theory: hoïc thuyeát toàn taïi (nhaân tính ÑK toàn taïi ôû trong Ngoâi Lôøi)
Subsistent relations: Töông quan töï höõu (cuûa Ba Ngoâi TC)
Substance: Baûn theå, baûn chaát; thöïc theå, thöïc chaát; noäi dung, ñaïi yù; taøi saûn, tieàn cuûa
s. of sacrament: baûn chaát bí tích
Substantial: Ñaùng keå, quan troïng, chuû yeáu, coù thöïc chaát, maïnh meõ, giaøu coù
Substantialism: Thuyeát baûn theå
Substantiate: Chöùng minh, daãn chöùng
Substantive: Danh töø; coù thaät, thaät söï toàn taïi; chuû/troïng yeáu
Substitute: Ng./vaät thay theá
Substitutionary atonement (hoaëc Substitution of Christ): Ñeàn [toäi] thay (ÑK hy sinh ñeå ñeàn thay cho caùc toäi nhaân)
Substratum(-ta): Lôùp döôùi, neàn moùng, cô sôû, taàng neàn; theå neàn; cô höõu theå
Subsume: Bao haøm, bao nhieáp, aån bieän
Subtility: Tính tinh dieäu (cuûa xaùc soáng laïi)
Subtilty, subtleness, subtlety: Tinh teá, tinh vi, teá nhò, khoân kheùo, khoân ngoan
Subunists: Phaùi ñoäc hình saéc (chòu leã döôùi moät hình, Boâheâmia, tk 15)
Suburbicarian dioceses: [7] Ñòa phaän ngoaïi oâ Roâma (coù hoàng y giaùm muïc laøm ñaàu)
Sub utraque: Döôùi hai hình (röôùc leã)
Succession: Keá nhieäm, keá vò; keá thöøa; keá tieáp, lieân tieáp
apostolic s.: keá nhieäm: toâng ñoà, toâng truyeàn
Succubus: Yeâu tinh, nöõ yeâu quaùi (ñoái laïi vôùi incubus: quyû ñöïc)
Sudharma: Dieäu phaùp
Suffer: Ñau ñôùn/khoå; chòu ñöïng, cam chòu; chòu thieät/toån haïi
Suffering: Khoå ñau
s. Servant of Yahweh: Ngöôøi toâi tôù khoå ñau cuûa Giaveâ
Sufficient: Ñaày ñuû; coù khaû naêng
s. grace: ôn tuùc duïng (ñuû duøng), tuùc suûng
Suffi: Nhaø thaàn bí Hoài
Suffism: Thaàn bí Hoài
Suffragan: GM hoaëc giaùo phaän thuoäc haït, phoù haït
Suffrages: Kinh hoaëc Leã caàu cho ngöôøi quaù coá
Suicide: Töï töû, töï saùt
Sui compos: Töï chuû
Sui generis: Ñaëc thuø, bieät loaïi, ñoäc nhaát
Sui juris: Töï laäp; tröôûng thaønh
Sulpicians: Hoäi Xuaân Bích (n. 1641)
Summa theologica: Toång luaän thaàn hoïc
Sunday: Chuùa nhaät
s. observance: giöõ Chuùa nhaät
Sunnite: Theo Sunna: chính giaùo Hoài
Super-ego: Sieâu ngaõ, sieâu kyû
Supererogation, works of: Coâng vieäc ngoaïi traïch (laøm theâm, boån phaän khoâng buoäc)
Superfluity(-uous): Dö thöøa, khoâng caàn thieát
Superintendent: Ngöôøi giaùm thò, troâng nom, quaûn lyù
Superior: Beà treân (ñk 617tt)
religious s.: beà treân doøng
s. general: beà treân: caû, toång quyeàn
Superiority: Thaéng theá, öu theá; öu vieät, troåi vöôït, hôn haún
s. complex: maëc caûm töï toân
Supernatural: Sieâu nhieân
s. existential: hieän sinh theå sieâu nhieân
s. order: cheá ñoä sieâu nhieân (toaøn boä heä thoáng cöùu roãi)
Supernaturalism: Thuyeát duy sieâu nhieân
Supernature: Sieâu nhieân tính
Superorgani(ci)sm: Sieâu höõu cô theå, cô caáu xaõ hoäi
Superstition: Meâ tín, dò ñoan
Supper, last: Böõa tieäc ly
Supplemental ordination: Truyeàn chöùc boå sung
Supplet ecclesia: GH boå khuyeát (caùc thieáu soùt, nhaát laø trong laõnh vöïc thaåm quyeàn: ñk 144)
Supplication(-ory): Naøi xin, khaån caàu
Supposit: Baûn vò, baûn theå
Suppression: Baõi boû, huûy boû, giaûi taùn; caám chæ, ñaøn aùp; ñeø neùn, caàm laïi; giaáu gieám
s. of a religious Institute: giaûi taùn hoäi doøng (ñk 584-5)
Supra-historical: Sieâu lòch söû
Supralapsarianism: Tieàn sa ngaõ (thuyeát Calvin cho laø TC tieàn ñònh veà soá phaän moãi ngöôøi tröôùc khi Añam phaïm toäi)
Supremacy: Quyeàn toái cao, toái thöôïng, chuû quyeàn; öu theá
s. Act: ñaïo luaät chuû quyeàn (cuûa Henry VIII töï ñaët mình laøm ñaàu GH Anh, n. 1534)
Supreme: Toái cao, toái thöôïng; tuyeät ñænh, toät böïc; cao/quan troïng nhaát
S. Being: Thöôïng Ñeá
s. hour: giôø: sau heát, haáp hoái, laâm chung
s. moderator: Beà treân toång quyeàn (ñk 622)
s. Pontiff: Giaùo hoaøng
Sura: Thieân (kinh Coran)
Surplice: AÙo caùc pheùp
s.fee: tieàn söûa soaïn (giuùp) leã
Surrogate: Ngöôøi ñaïi dieän GM; ngöôøi/vaät thay theá
s. mother: theá maãu (ñeå döôõng thai vaø sinh thay moät ng. meï ñaõ thuï thai)
s. uterus: töû cung: thay/keá theá
Suspension: Vaï huyeàn chöùc (ñk 1333)
Suspicion: Nghi ngô, ngôø vöïc
Sustine et abstine: Gaéng chòu vaø gaéng nhòn (hoïc thuyeát Stoa)
Sutra: Kinh, tieát (Nhaø Phaät)
Suttee: Thieâu phuï (vôï töï thieâu theo choàng: AÁn ñoä)
Swami: Thaày tu, laõnh tuï toân giaùo (AÁn ñoä)
Swaddling-bands/-clothes: Khaên loùt, taõ loùt, khaên boïc (treû con)
Swastika: Chöõ thaäp ngoaëc, hình chöõ vaïn
Swear: Theà nguyeàn, tuyeân theä; nguyeàn ruûa
Swedenborgianism: Giaùo thuyeát Swedenborg († 1772, Thuïy ñieån: moät hình thöùc hoïc thuyeát troän laãn thaàn bí, thoâng linh vaø tröïc tri)
Sweet(-ness): Ngoït; thôm; ngoït ngaøo, dòu daøng; deã thöông, coù duyeân
Sword: Göôm, kieám; quaân quyeàn
s. of the spirit: göôm Thaàn Khí (Lôøi Chuùa: Ep 6:17)
two s. theory: thuyeát song quyeàn (ñaïo–ñôøi); x. two-s.(s)
Syllabus: Danh muïc caùc meänh ñeà; baûn caùo traïng
s. of Pius IX: baûn quyeát nghò cuûa Ñöùc Pioâ IX (leân aùn 80 meänh ñeà hay yù kieán sai laïc; n. 1864)
s. of Pius X: baûn quyeát nghò cuûa Ñöùc Pioâ X (leân aùn moät soá quan ñieåm khaùc; n. 1907)
Syllogism: Tam ñoaïn luaän
Sylvestrines: Tu só Doøng thaùnh Sylvester (n. 1231)
Symbiosis: Coäng sinh
Symbol: Bieåu töôïng; kyù hieäu; kinh tin kính, baûn tuyeân tín
s. of faith: baûn tuyeân xöng ñöùc tin, coâng thöùc/baûn tuyeân tín, tín quy (kinh tin kính)
Symbolic theology: Thaàn hoïc bieåu töôïng (theá giôùi höõu hình phaûn aùnh thöïc taïi voâ hình)
Symbolics: Tín bieåu hoïc (nghieân cöùu veà caùc tuyeân ngoân ñöùc tin cuûa Kitoâ Giaùo); bieåu töôïng hoïc
Symbolism: YÙ nghóa töôïng tröng; thuyeát bieåu töôïng
Symbolize: Töôïng tröng; bieåu töôïng hoùa
Sympathy: Ñoàng caûm, ñ. tình; thieän/thoâng caûm; thöông caûm
Symposium: Hoäi nghò chuyeân ñeà; taäp tieåu luaän
Synagogue: Hoäi ñöôøng (Do thaùi)
Synallagmatic: Song phöông, buoäc hai beân
Synaxis: Coäng ñoàng phuïng töï, coäng ñoaøn tham döï
Synchronic(-ous): Ñoàng ñaïi, ñoàng thôøi
Syncretism: Hoøa ñoàng chuû nghóa, thuyeát hoå loán, hoãn hôïp
Synd(t)eresis: Löông naêng (khaû naêng hieåu bieát caùc nguyeân taéc luaân lyù cô baûn)
Syndicalism: Chuû nghóa coâng ñoaøn (nghieäp ñoaøn)
Synechdoche: Pheùp ñeà duï (laáy moät phaàn ñeå chæ toaøn boä, hay ngöôïc laïi)
Synergism: Thuyeát: coäng löïc, ñoàng taùc (Melanchthon); hieäp ñoàng
Synergy: Coäng löïc, hieäp löïc, ñoàng taùc, coäng taùc; hieäp ñoàng taùc duïng
Synod: Hoäi nghò
diocesan s.: coâng nghò giaùo phaän (ñk 460)
s. of bishops: thöôïng hoäi ñoàng GM
Synodical government: Theå cheá coâng nghò (Anh giaùo, keå töø n. 1969)
Synopsis: Baûng toùm taét, baûn toaùt yeáu, bieåu nhaát laõm
Synoptic: Nhaát laõm; ñoái chieáu; khaùi quaùt
s. gospels: Phuùc AÂm nhaát laõm
s. problem/question: vaán ñeà nhaát laõm (lieân quan ñeán caùc Phuùc AÂm nhaát laõm)
Syntax: Cuù phaùp, ngöõ phaùp
Synthesis: Toång hôïp
Syriac rite: Leã ñieån Syri (GH chính thoáng Syri, hoaëc GH thaùnh Giacoâbeâ)
Syro-Chaldaeans: GH Canñeâ
Syro-Malabar, -Malankara: thuoäc GH: Malabar, Malankara (AÁn ñoä, coâng giaùo)
System: Heä thoáng
belief s.: tín heä
Systematic: Coù heä thoáng; nhaát loaït
s. theology: thaàn hoïc heä thoáng
Systematics: Thaàn hoïc heä thoáng
Systematize(-ation): Heä thoáng hoùa
Systemic: Thuoäc toaøn boä heä thoáng, cô theå noùi chung; lieân quan ñeán boä tuaàn hoaøn maùu; aûnh höôûng ngaám nhaäp
Systems of grace: Hoïc thuyeát veà aân suûng vaø töï do
Syzygy: AÂm döông (ngoä giaùo); kyø soùc voïng