Babeùlisme: Tình traïng hoãn ñoän (nhö thôøi xaây thaùp Babel)

Background: Haäu caûnh; quaù trình

Bacteùriologie: Vi khuaån hoïc

Bahaisme: Ñaïo Bahai

Baïanisme: Thuyeát Baio

Baiser: Hoân

de paix: hoân bình an, chuùc bình an

Balance: Caùi caân, caùn caân

des forces: caân baèng löïc löôïng

(en eùconomie): caân ñoái

deùficitaire: nhaäp sieâu

exceùdentaire: xuaát sieâu

Baldaquin: Phöông du, loïng, taùn du

Balustrade: Bao lôn

Bans de mariage: Caùo thö hoân phoái, rao hoân phoái, baûn tuyeân yeát vieäc thaønh hoân

Bang, theùorie du “Big Bang”: Thuyeát vuï noå lôùn (luùc vuõ truï baét ñaàu thaønh hình)

Banqueroute: Vôõ nôï, phaù saûn, khaùnh kieät

Bapteâme: Pheùp röûa, thanh taåy

de deùsir: baèng öôùc muoán

d’eau: baèng nöôùc

de sang: baèng maùu

par le feu: baèng löûa

reùel: thöïc thuï, baèng nöôùc

Baptiste (Jean): Taåy giaû; phaùi tröôûng taåy

Baptisteøre: Gieáng röûa toäi

Baralipton: Tam ñoaïn luaän Baralipton

Barbara: Tam ñoaïn luaän Barbara

Barbari: Tam ñoaïn luaän Barbari

Baroque: (kieåu ngheä thuaät) Baroác

Barrette: Muõ (giaùo só)

Baruch: Ba-ruùc, Br

Basilien: Tu só Doøng th. Basilioâ

Basilique: Vöông cung thaùnh ñöôøng

majeure: Ñaïi v.c.th. ñöôøng

mineure: Tieåu v.c.th. ñöôøng

patriarchale: Giaùo ñöôøng
/v.c.th. ñöôøng thöôïng phuï

Bassin: Chaäu, beå, löu vöïc

d’airain: beå ñoàng

Battologie: Truøng laëp (yù, lôøi); truøng ngöõ, noùi laëp laïi voâ ích

Battre sa coulpe: Thuù toäi, nhaän loãi; xin loãi

Baume: Nhöïa thôm, toâ hôïp höông

Beùatification: Toân phong chaân phöôùc, aù thaùnh

Beùat: Thanh thaûn, khoan khoaùi; ngaây ngoâ; aù thaùnh

Beùatifique (vision): Phuùc kieán, chieâm ngöôõng TC trong haïnh phuùc, thò kieán vónh phuùc

Beùatitude: Haïnh phuùc

Beùatitudes: Moái Phuùc thaät

les 8 B.: baùt chính phuùc

Beau: Ñeïp, myõ; myõ haûo

Beau-fils: Con gheû, con reå

-freøre: Anh (em) reå, anh (em) choàng (vôï)

-peøre: boá vôï (choàng), oâng nhaïc

-parents: boá meï vôï (choàng), oâng baø nhaïc

Bedeau: Giaùo daân troâng coi vaø giöõ traät töï trong nhaø thôø (oâng töø)

Beùguine: Nöõ tu Beâganh (soáng chung maø khoâng khaán, thôøi Trung coå)

Beùhaviorisme: Taâm cöû thuyeát, Chuû nghóa haønh vi

Belle-fille: Con gheû, con daâu

-meøre: meï choàng (vôï), baø nhaïc

-soeur: chò (em) daâu, chò (em) vôï (choàng)

Benedicite: Kinh “Xin Chuùa chuùc laønh” tröôùc böõa aên

Beùneùdictine(e): Tu só/thuoäc Doøng Bieån Ñöùc

Beùneùdiction: Pheùp laønh, chuùc l.

apostolique: p.l. toøa thaùnh

eucharistique/du St Sacrement: p.l. Mình thaùnh Chuùa

urbi et orbi: p.l. ÑGH ban cho (Roma vaø) toaøn theá giôùi

de l’eau: laøm pheùp nöôùc

nuptiale: p.l. ban cho vôï choàng, laøm pheùp cöôùi, chuùc hoân

Beùneùfice (eccleùsiastique): AÂn boång Giaùo só, boång loäc

aø la charge d’aâmes: do vieäc chaêm lo cho caùc linh hoàn

amovible: khaû truaát

consistorial: do hoäi nghò caùc giaùm muïc

inamovible: baát khaû truaát

incompatible: baát khaû töông hôïp

litigieux: tranh tuïng

patronal: baûo trôï

perpeùtuel: vónh vieãn

reùgulier: doøng tu

reùserveù: daønh rieâng

reùsidentiel: do truù sôû

romain: giaùo hoaøng

seùculier: trieàu

simple: ñôn

temporaire: nhaát thôøi

Beùneùficiaire: Ngöôøi höôûng aân boång

Beùneùficier: Höôûng aân boång

Beneplacitum Apostolicum: Chaáp thuaän cuûa Toøa Thaùnh

Beùni(e): Ñöôïc (Trôøi) che chôû, ban phuùc, chuùc phuùc

Beùnigniteù: Khoan dung, dòu hieàn

Beùnitier: Bình nöôùc thaùnh

Berakha: Lôøi chuùc tuïng

Bergerie: Chuoàng cöøu; thô ñoàng queâ

Bergsonisme: Hoïc thuyeát Bergson

Bernardin: Tu só/thuoäc Doøng th. Beânañoâ

Bestialiteù: Thuù daâm; thuù tính

Beùtyle: Ñaù thaàn (Siry, Libaêng)

Bhagavat: Theá toân

Bhakti: Luyeán aùi, troâng caäy (TC)

Bhandanta: Ñaïi ñöùc

Bhikchu, bhiksu: Tyø kheo, khaát só, taêng ni

Bible: Kinh Thaùnh

Bibliographie: Thö muïc hoïc, thö muïc

Bibliolaâtre, -trie: Meâ say saùch; chuù giaûi chuoäng vaên töï (hieåu Kinh Thaùnh theo nghóa ñen cuûa töøng chöõ)

Bibliomancie: Thuaät boùi saùch

Bibliophile: Ngöôøi/tính ham thích saùch

Bibliotheøque: Thö vieän, tuû saùch

Biblisme: Laäp tröôøng duy kinh thaùnh (chæ chaáp nhaän nhöõng ñieàu ghi roõ trong Kinh Thaùnh)

Bibliste: Ngöôøi nghieân cöùu Kinh Thaùnh

Biplorhapte: Caëp keïp thuû baûn/taøi lieäu

Bicameùrisme, bicameùralisme: Cheá ñoä hai/löôõng vieän

Biceùphale: Hai ñaàu

Bidonville: Khu nhaø oå chuoät

Bien: Ñieàu toát/thieän, lôïi ích, ñieàu phuùc lôïi, phuùc loäc

apparent: haøo nhoaùng, beà ngoaøi

bien commun: coâng ích

deùlectable: gaây khoaùi traù

eùthique: luaân lyù ñaïo ñöùc

honneâte: chính tröïc

moral: luaân lyù

ontologique: höõu theå

priveù: ích rieâng, tö lôïi

reùel: ñích thöïc

salutaire: boå ích/cöùu ñoä

utile: höõu ích

vrai: thöïc söï

Biens: Taøi saûn, cuûa caûi

cultuels: cuûa höông hoûa. töï saûn höông hoûa

eccleùsiastiques: cuûa Giaùo Hoäi

d’eùpargne: do tieát kieäm

fiduciaires: tín/uûy thaùc

immobiliers: baát ñoäng saûn

patrimoniaux: di saûn

quasi-eccleùsiastiques: haàu nhö thuoäc veà GH

temporaires: nhaát thôøi

temporels: traàn theá

de consommation: ñeå tieâu thuï

de production: ñeå saûn xuaát

Bienfaisance: Vieäc thieän/nghóa, thieän cöû; vieäc töø thieän

Bien-fonds: Baát ñoäng saûn

Bienheureux: Chaân phuùc, aù thaùnh; phuùc nhaân, coù phöôùc

Bienveillance: Vò nghóa, loøng toát, haûo taâm

Bieøre: Bia; quan taøi

Bigamie: Song hoân, coù hai vôï, hai choàng

simultaneùe: ñoàng thôøi

successive: keá tieáp

Big-Bang: Vuï Noå Lôùn

Bigot: Meâ ñaïo, suøng ñaïo moät caùch ngaây ngoâ/muø quaùng

Bilocal: Coù maët taïi hai nôi cuøng moät luùc

Bilocation: Löôõng taïi, hieän dieän moät luùc taïi hai nôi

Binaire: Nhò nguyeân, hai nguyeân toá; hai maët

(structure): nhòp ñoâi

Biner, binage: Laøm hai leã moät ngaøy

Biodeùgradable: Deã maát phaåm chaát do taùc nhaân sinh hoïc; coù theå phaân tích baèng vi sinh vaät

Bioeùthique: Nhaân sinh ñaïo ñöùc hoïc, ñaïo ñöùc sinh hoïc

Biogeùneøse: Sinh nguyeân thuyeát (khôûi nguyeân cuûa söï soáng)

Biogeùneùtique: Sinh nguyeân hoïc

Biognose: Sinh hoïc

Biographie: Tieåu söû

Biologie: Sinh vaät hoïc

Biologisme: Thuyeát/chuû nghóa duy sinh hoïc

Biomeùcanisme: Cô sinh thuyeát

Bionique: Khoa sinh ñieän töû; phoøng sinh hoïc

Bionomie: Sinh caûnh hoïc, sinh thaùi hoïc

Biophore: Sinh nguyeân, maàm soáng

Biorythme: Chu kyø sinh hoïc

Biospheøre: Sinh caàu, sinh quyeån (vuøng cuûa söï soáng)

Biotique: Thuoäc söï soáng

Bis(s)exueù(el): Löôõng tính

Blanc-seing: Baïch kheá, tôø khoáng chæ (giaáy kyù chöa coù noäi dung)

Blaspheøme: Phaïm thöôïng, loäng ngoân

Bleù: Luùa mì, (farine) mieán

Bodhi: Boà ñeà, Ñaïo, Giaùc, Trí

Bodhihrdaya: Ñaïo taâm, Boà ñeà taâm

Bodhisattva: Boà taùt

Bogomile: Giaùo phaùi nhò nguyeân Boâgoâmiloâ

Bollandiste: Bollandista (ngöôøi thuoäc toå chöùc Jean Bolland, chuyeân nghieân cöùu veà tieåu söû caùc thaùnh)

Bon: Toát, hay, ngon; traùi phieáu

bonne foi: thieän yù, yù toát, ngay tình

bonne reùputation: thanh danh, tieáng toát

bon sens: löông tri

Bondieuserie: Suøng ñaïo loá laêng; ñoà thôø töï reû tieàn

Bonheur: Haïnh phuùc

Bonteù: Loøng toát, nhaân töø, töû teá; thieän tính

Bonum vacans: Vaät voâ chuû

Bonze: Nhaø sö; ngöôøi trònh troïng quaù ñoä

Boomerang: Chieác Bumôraêng; cuù “gaäy oâng ñaäp löng oâng”

Bouc eùmissaire: Oan döông (con deâ gaùnh toäi); bung xung, ngöôøi phaûi chòu toäi thay cho caùc ngöôøi khaùc

Bouddha: Ñöùc Phaät

Bouddha-Dharma-Samgha: Phaät-Phaùp-Taêng

Bouddheùiteù: Phaät tính

Bouddhisme: Phaät giaùo

Bouquet spirituel: Boù hoa thieâng lieâng

Bourgeois: Thöù daân; ngöôøi trung löu; tö saûn; ng. tröôûng giaû, coù ñaàu oùc heïp hoøi

Bovarysme: Tính aûo töôûng, giaû töôûng; taâm traïng baát maõn

Brachylogie: Löôïc töø ngöõ

Brahman: Baø la moân. tö teá Blm.

Braille: Chöõ bray, chöõ noåi (cho ngöôøi muø duøng)

Brainstorming: Kích naõo (phöông phaùp neâu yù kieán giöõa taäp theå ñeå baøn thaûo haàu giaûi quyeát vaán ñeà chung)

Brainwashing: Taåy naõo

Branch theory: Bieät chi thuyeát/phaùi

Bras seùculier: Phaàn ñôøi (toøa aùn)

Brasse: Saûi nöôùc, saûi tay (1,62m, 1,83m), kieåu bôi saûi

Brebis eùgareùe/galeuse: Con chieân laïc/gheû (ngöôøi soáng traùi vôùi luaät pheùp Giaùo hoäi/xaõ hoäi)

Bref: Ñoaûn saéc

sous anneau du peâcheur: coù nhaãn ÑGH ñoùng daáu

Breùviaire: Kinh Nhaät tuïng, Phuïng vuï giôø kinh, saùch nguyeän

Brousse: Röøng ruù, truoáng, traûng buïi

Budget: Ngaân saùch, ngaân quyõ

Buis: Hoaøng döông

beùnit: h.d. laøm pheùp ngaøy leã laù

Buisson: Buïi caây, buïi gai

ardent: buïi gai chaùy röïc

Bulle: Saéc chæ, troïng saéc

Bulletin Officiel: Coâng baùo

Bure: Vaûi len thoâ (bua)

Bureaucratie: Cheá ñoä quan lieân/thö laïi; teä ñoan quan lieâu; thuû tuïc baøn giaáy loøng thoøng

Burette: Bình röôïu nöôùc

But: Ñích

anticipeù: tieâu ñích tieân löôïng

atteindre le b.: ñaït muïc ñích

By-pass: OÁng nhaùnh, oáng daãn phuï, keânh phuï; van caïnh

Byronisme: Phong caùch Byron

Byzantin: Thuoäc Bidaênxioâ

discussion b.: tranh caõi vieån voâng

Byzantinisme: Khuynh höôùng tranh caõi vieån voâng