Habacuc: Kha-ba-cuùc, Kb

Habeas corpus: Leänh ñình quyeàn giam giöõ; luaät baûo ñaûm töï do caù nhaân (ôû Anh quoác)

Habit (des religieux): AÙo Doøng; y phuïc (tu só)

Habitant: Ngöôøi ôû, daân cö

Habitat: Nôi soáng; vuøng phaân boá; ñieàu kieän cö truù

Habitation: Cö truù, choã/nhaø ôû

Habitude: Thoùi quen, taäp quaùn

peùcheù d’habitude: toäi do thoùi quen, quen phaïm

Habitudinaire: Ngöôøi quen phaïm (moät thöù toäi naøo ñoù)

Habitueù: Khaùch quen; ngöôøi quen phaïm (:habitudinaire)

Habitus: Saéc/traïng maïo; thöôøng caùch/tính

entitatifs: thuoäc höõu theå

opeùratifs: thuoäc hoaït ñoäng

Ha(s)chisch: Caàn sa, hasít

Hadeøs: AÂm phuû

Haggaïdaïh: Nghi thöùc Hag. (Do Thaùi)

Hagiasme: Laøm pheùp nöôùc; thaùnh ñöôøng coù suoái thaùnh

Hagiographie: Tieåu söû/haïnh caùc thaùnh, khoa söû saùch veà caùc thaùnh

Hagiologie: Vaên chöông vieát veà caùc thaùnh; hieån thaùnh hoïc

Hagiotheùrapie: Teá töï ñieàu trò

Haine, Hair: Haän thuø

Haire: AÙo saùm hoái

Hallucination: AÛo giaùc/töôûng

psychique: taâm linh

psychosensorielle: taâm giaùc

Hallucinogeøne: Gaây aûo giaùc

Hamartologie: Toäi hoïc

Handicap: Taät nguyeàn, taøn/
khuyeát taät; baát lôïi, trôû ngaïi

Handicapeù: Bò taät nguyeàn/taøn taät

Hapax legomenon: Töø chæ gaëp moät laàn (trong Thaùnh Kinh)

Hardware: Keát caáu (maùy ñieän toaùn)

Harem: Haäu cung, khueâ phoøng

Harmonie: Hoøa aâm, ñieäu, nhòp nhaøng; haøi hoøa, hoøa hôïp

preùeùtablie: thuyeát hoøa hôïp tieân thieát

Harmoniser: Ñieàu hôïp/hoøa

Harpie: Nöõ yeâu (quaùi vaät) ñaàu ngöôøi mình chim; baø chaèng; ñaøn baø aùc nghieät

Hasard: Ngaãu nhieân, tình côø

Hasidim: Do thaùi ñaïo ñöùc

Hassidisme: Phong traøo moä ñaïo Do thaùi (t.k. 18-19)

Haut: Cao, cao lôùn; cao caáp; cao thöôïng, cao caû; cao sieâu

lieu: Nôi cao (ñeå teá leã thaàn minh)

Treøs H. (le): Ñaáng Toái Cao

Haute Eglise: Thöôïng Giaùo Hoäi (Anh giaùo)

Haut-relief: Chaïm noåi

Hebdomadaire: Haèng tuaàn; tuaàn baùo

Hebdomadier: Tu só tröïc tuaàn

Heùbraïsant: Ngöôøi nghieân cöùu tieáng Hipri

Heùbraïsme: Ñaëc ngöõ Hipri

Heùbreux: (thö:) Do-thaùi, Dt; (daân, tieáng:) Do thaùi, Hipri, Heâ brô

Heùcatombe: Leã baùch sinh; cuoäc taøn saùt

Hect(o)-: Tieàn toá coù nghóa 100

Heùdonisme: Khoaùi laïc chuû nghóa

Heùgeùlianisme: Thuyeát Hegel

Heùgire: Kyû nguyeân Hoài giaùo

Heùlio-: Tieàn toá coù nghóa maët trôøi

Heùliocentrique: Nhaät taâm (theo thuyeát coi maët trôøi laø trung taâm vuõ truï)

Heùliotropisme: Tính höôùng döông

Helleùnisme: Ñaëc ngöõ Hy laïp; vaên minh Hy laïp

Helleùniste: Ngöôøi nghieân cöùu tieáng Hy Laïp; (Taân Öôùc:) ngöôøi Do thaùi Hy laïp hoùa

Helveùtique: Thuïy só

Heùma-, heùmato-: Tieàn toá coù nghóa maùu, huyeát

Heùmatologie: Huyeát hoïc

Heùmeùrologue: Ngöôøi laøm (nghieân cöùu) lòch

Heùmi-: Tieàn toá coù nghóa nöûa-, baùn-

Heùmispheøre: Baùn caàu

Heùmistique: Nöûa caâu thô

Heùmophilie: Chöùng khoâng caàm ñöôïc maùu, maùu khoâng ñoâng ñaëc

Heùmorroisse: Bò baêng huyeát

Hendyadys(is,-yin): Pheùp theá ñoâi

Heùnotheùisme: Ñôn nhaát thaàn ñaïo, duy nhaát thaàn giaùo (ñaïo moät thaàn toái cao, nhöng khoâng phuû nhaän caùc thaàn cuûa ñaïo khaùc)

Heùnotique: Saéc chæ cuûa hoaøng ñeá Zenon (naêm 482: nhaèm thoáng nhaát G.H. sau coâng ñoàng Canxeâñoân)

Heùortologie: Phuïng vuï taàm nguyeân hoïc

Heptarchie: Chính theå boä baûy, thaát ñaàu cheá

Heptateuque: Boä baûy cuoán, thaát thö taäp (Saùng theá-Thuû laõnh)

Heùraut: Ngöôøi coâng boá, rao truyeàn

Heùreùditaire: Thöøa keá; di truyeàn; truyeàn kieáp

Heùreùditeù: Quyeàn thöøa keá; tính di truyeàn

Heùreùsiarque: Ngöôøi chuû xöôùng laïc giaùo

Heùreùsie: Laïc giaùo

Heùreùtique: Ngöôøi/thuyeát laïc giaùo

Heùritage: Di saûn, cuûa thöøa keá

Hermaphrodite: Löôõng tính, aùi nam aùi nöõ

Hermeùneutique: Khoa chuù giaûi

de suspicion: loái chuù giaûi ngôø vöïc

Hermeùtisme: Phaùi ngoä ñaïo bí truyeàn; bí maät hoïc; bí aån, bí hieåm

Heùroïciteù, heùroisme: Tính anh huøng

Heùroïne: Nöõ anh huøng; baïch phieán

Heùsychasme/heùsicaste: Thuyeát/ngöôøi tónh toïa

Heùteùro-: Tieàn toá coù nghóa khaùc

Heùteùrodoxe: Dò giaùo/thuyeát, khoâng chính thoáng

Heùteùrogame: Dò giao (hoa thuï tinh do hoa cuûa moät thöù caây khaùc; giao töû khaùc nhau [coù theå nhieãm saéc khaùc nhau] trong cuøng moät loaøi)

Heùteùrogeùneùiteù: Tính khoâng ñoàng chaát, khoâng thuaàn nhaát; dò chaát; dò chuûng

Heùteùrogeneøse: Dò phaùt sinh; thuyeát dò chuûng

Heùteùrogeùnisme: Thuyeát ngaãu sinh

Heùteùronomie: Tha luaät, quyeàn dò trò (nhaän luaät töø beân ngoaøi)

Heures (canoniques): Giôø kinh (nhaät tuïng)

Heuristique: Taàm kieän hoïc, taàm cöùu (phöông phaùp) phaùt hieän

Hexameùron: Luïc nhaät: trình thuaät saùng taïo 6 ngaøy

Hexapleøs: Saùch saùu coät

Hexateuque: Luïc kinh boä, Luïc thö (töø Saùng theá - Gioâ-sueâ)

Hiatus: Choã vaáp hai nguyeân aâm; khe, choã giaùn ñoaïn

Hibernation: Nguû ñoâng, ñoâng mieân

Hic et nunc: ÔÛ ñaây vaø baây giôø, ngay taïi ñaây vaø trong giaây phuùt naøy

Hier-, hieùro-: Tieàn toá coù nghóa thaùnh

Hieùrarchie: Giai traät; Phaåm traät, Haøng Giaùo Phaåm

angeùlique: chín phaåm thieân thaàn

Hieùrarchie des valeurs/des veùriteùs: Baäc thang giaù trò, thöù baäc caùc chaân lyù

Hieùratique: Thuoäc veà thaàn thieâng; ñuùng truyeàn thoáng toân giaùo (nghi thöùc, ngheä thuaät); uy nghi; cöùng nhaéc; chöõ vieát thaûo cuûa Ai caäp thôøi xöa

Hieùratisme: Tính chaát hieùratique

Hieùrocracie: Cheá ñoä thaàn quyeàn, chính theå taêng löõ

Hieùrodule: Toâi tôù phuïc vuï ñeàn thôø

Hieùrogamie: Thaàn hoân (giöõa caùc thaàn nam vaø nöõ, trong thaàn thoaïi)

Hieùroglyphe: Chöõ töôïng hình (Ai caäp thôøi xöa)

Hieùronymites: Doøng th. Hieâroâminoâ

Hieùrophanie: Linh khaûi

Hieùrophante: Ñaïi tö teá (huyeàn bí giaùo); ngöôøi giaûi thích nhöõng ñieàu huyeàn bí

Hieùrosolymitain: Daân thaønh Gieârusalem

High Church: Thöôïng Giaùo Hoäi (Anh giaùo)

Hinayana: Tieåu thöøa/thaëng

Hindi: Tieáng AÁn ñoä

Hindou, Hindouisme: AÁn ñoä Giaùo

Hipp-, hippo-: Tieàn toá coù nghóa maõ, ngöïa

Hippocratique: Thuoäc Hipoâcraùt (y só löøng danh thôøi coå ñaïi) vaø hoïc thuyeát cuûa oâng

serment H./d’H.: lôøi höùa chu toaøn nghóa vuï baùc/y só

Histoire: Lòch söû, söû hoïc

compareùe: ñoái chieáu

de l’EÙglise: giaùo söû

du salut: Lòch söû cöùu ñoä

sainte: thaùnh söû

Historicisme: Duy söû, thuyeát lòch söû

Historiciteù: Söû tính, tính chaát l.s.

Historien: Nhaø söû hoïc, söû gia

Historiographe: Söû quan/thaàn

Hodeùgeùtique: Muïc vuï veà coâng taùc höôùng daãn tín höõu; daãn loä

Holisme: Toaøn tieán

Holo-: Tieàn toá coù nghóa toaøn theå/boä/veïn

Holocauste: Leã toaøn thieâu; daâng hieán toaøn thaân; “cuoäc taøn saùt”

Home(o)-: Tieàn toá coù nghóa gioáng nhau/cuøng loaïi

Homeùens, homeùisme: Phaùi “ñoàng daïng”

Homeùlie: Baøi giaûng, giaûng leã

Homeùousiens: Phaùi “töông ñoàng tính” (moät daïng cuûa thuyeát Semi-arianisme)

Homicide: Saùt nhaân

Homiliaire: Taäp baøi giaûng

Hominideùs: Hoï ngöôøi (loaïi linh tröôûng vöøa hoùa thaïch vöøa coøn soáng, goàm caû con ngöôøi)

Hominiens: Phaân boä ngöôøi, nhaân daïng chuûng

preù-h.: tieàn nhaân daïng chuûng

Hominisation: Quaù trình hình thaønh loaøi ngöôøi

Homme: Ngöôøi, nhaân loaïi

d’affaires: nhaø kinh doanh

de bien: ng. töø taâm

d’eùglise: giaùo só

d’eùpeùe: quaân nhaân

d’esprit: ng. taøi trí

d’Etat: nhaø chính khaùch

de lettres: vaên só

de loi: luaät gia

de paille: ng. noäm, buø nhìn

de peine: ng. lao ñoäng vaát vaû

de rien: ng. chaúng ra gì

de robe: thaåm phaùn

Fils de l’h: Con Ngöôøi

pneumatique/spirituel: ng. thaàn thieâng

psychique: ng. khí huyeát

Homo-: Tieàn toá coù nghóa nhö, ñoàng

Homo: Con ngöôøi; ngöôøi nhaân daïng (ôû moät chaëng naøo ñoù trong tieán trình hình thaønh loaøi ngöôøi)

erectus: ng. (n.d.) ñöùng thaúng

oeconomicus: ng. (n.d.) kinh teá

faber: ng. (n.d.) cheá taïo

habilis: ng. (n.d.) kheùo tay

sapiens: ng. (n.d.) leân khoân/tinh khoân

Homogeøne: Ñoàng/thuaàn nhaát, ñoàng chaát; ñoàng loaïi; ñoàng chuûng

Homologation: Pheâ chuaån, coâng nhaän (caùch chính thöùc)

Homologies: Coâng thöùc tuyeân tín

Homologue: Ñoàng ñieàu/ñaúng; ñoàng nhieäm; töông ñöông

Homonyme: Ñoàng aâm; truøng teân

Homosexualiteù: Ñoàng tính luyeán aùi, loaïn daâm ñoàng giôùi

Homoousiens: Phaùi ñoàng baûn tính

Honneâteteù: Löông thieän, lieâm khieát, thanh lieâm

publique: coâng haïnh

Honneur: Danh/vinh döï

affaire d’h.: cuoäc ñaáu kieám

champ de l’h.: chieán tröôøng

dame d’h.: thò/theå nöõ

garçon/demoiselle d’h.: ng. phuø reå/coâ phuø daâu

h. funeøbres: taùng nghi

parole d’h.: lôøi danh döï (laáy danh döï maø cam ñoan)

place d’h.: gheá danh döï

Honoraire: Danh döï; tieàn thuø lao

de messe: boång/tieàn leã

Honoris causa: Danh döï

Horizon: Chaân trôøi; phaïm vi; vieãn töôïng, trieån voïng

Horizontalisme: Chuû tröông duy hoaønh giao

Hormone: Kích thích toá, hocmon

Horoscope: Soá töû vi

Hors-texte: Phuï ñính/baûn

Hosanna: Tung hoâ, lôøi reo möøng

Hosannieøre: Thaùnh giaù Leã laù

Hospice: Döôõng ñöôøng, cöùu teá vieän

Hospitalier: Hieáu khaùch; (thuoäc/nhaân vieân) beänh vieän; tu só teá baàn (laøm phöôùc)

Hospitaliteù: Hieáu khaùch, cho cö truù

eucharistique: chia seû Thaùnh Theå

Hostie: Leã vaät, hy leã, baùnh leã

consacreùe: Mình Thaùnh, Chuùa

Hoâtel-Dieu: Beänh vieän

Houlette: Gaäy chaên cöøu, gaäy quyeàn (GM); chaên daét, höôùng daãn

Huguenot: Phaùi Calvin, Tin laønh Phaùp

Huiles: Daàu

des cateùchumeønes: döï toøng

des infirmes: beänh nhaân

Saintes/sacreùes: thaùnh

Huissier: Moân laïi, thöøa phaùt laïi

apostolique: toâng toøa

Humain: Nhaân baûn; nhaân caùch/phaåm; nhaân ñaïo; nhaân tính, baûn saéc loaøi ngöôøi

acte h.: haønh vi nhaân tính/con ngöôøi

les humains: nhaân loaïi

respect h.: e sôï dö luaän

sciences h.: khoa hoïc nhaân vaên

Humaniser: Nhaân baûn hoùa

Humanisme: Thuyeát nhaân baûn, nhaân vaên; chuû nghóa nhaân ñaïo

Humaniste: Nhaø coå vaên hoïc; nhaø nhaân baûn chuû nghóa; nhaø nhaân ñaïo chuû nghóa

Humaniteù: Nhaân loaïi; nhaân tính

Humaniteùs: Coå vaên hoïc

Humeùral: Khaên phuû vai (trong phuïng vuï)

Humiliteù: Khieâm haï/nhöôøng/toán

Humour: Haøi höôùc, khoâi haøi

noir: dieãu côït chua chaùt vaø taøn nhaãn

Hussite: Thuyeát/phaùi Jan Huss (+1415: chuû tröông chòu leã döôùi hai hình vaø caûi caùch G.H.)

Hybride: Lai, lai taïp

Hybris: Xaác laùo, laùo xöôïc, sæ nhuïc

Hydr-, hydro-: Nöôùc, thuûy-

Hydropique: Phuø, thuõng

Hyleùmorphisme: Moâ chaát thuyeát, thuyeát hình chaát

Hylozoisme: Vaät hoaït luaän

Hymen: Hoân nhaân; maøng trinh

les fruits de l’h.: con caùi

Hymne sacreùe: Thaùnh thi/ca

Hyper-: Quaù, sieâu, taêng-

Hyperbole: Ngoa duï; khoa tröông

Hyperdulie: Bieät toân, caùch suøng kính daønh rieâng cho Ñ. Meï

Hypertrophie: Nôû to; phaùt trieån quaù möùc

Hypeøthre (temple): Ñeàn loä thieân

Hypnose, hypnotiser: Thoâi mieân

Hypnologie: Thoâi mieân hoïc

Hypo-: Keùm, thieáu, giaûm, thaáp-

Hypochthonien, diviniteùs: Thaàn aâm phuû

Hypocondriaque: Hay lo laéng veà söùc khoûe, buoàn baõ lo laéng

Hypocoristique: AÂu yeám (töø)

suffice h.: tieáp toá aâu yeám

Hypocrisie: Giaû hình, ñaïo ñöùc giaû

Hypostase, hypostatique: Baûn/ngoâi vò, caù theå

identification h.: ñoàng nhaát hoùa trong ngoâi vò

union h.: ngoâi hieäp

Hypostasier: Baûn vò/ngoâi vò hoùa

Hypotheøque: Quyeàn caàm coá, sai aùp, ñeå ñöông; theá nôï baèng baát ñoäng saûn

Hypotheøse: Giaû thuyeát

documentaire: huaán lieäu

fragmentaire: ñoaïn thieân

Hypotypose: Mieâu taû linh hoaït, hoaït taû

Hysope: Caây baøi höông

Hysteùrectomie: Caét boû töû cung

Hysteùrie, hysteùrique: Icteâri; cuoàng loaïn, loaïn thaàn kinh