TÖØ VÖÏNG TRIEÁT THAÀN CAÊN BAÛN

PHAÙP VIEÄTJ

J: Gioøng vaên/truyeàn thoáng Yavít (Jahveâ/Jeâhoâva)

Jacobin: (xöa) Doøng Ñaminh;

(nay) moät nhoùm caùch maïng (Phaùp), khuynh höôùng daân chuû tieân tieán

Jacobite: Giaùo phaùi Giacoâbeâ Beârañeâoâ (moät chi phaùi cuûa nhaát tính thuyeát: phaàn lôùn ñaõ hieäp nhaát vôùi G.H. Coâng giaùo)

Jacques: Gia-coâ-beâ, Gc

Jactance: Khoaùc laùc, khoe khoang/meõ

Jaculatoire: Kinh ngaén, nguyeän taét, kinh moät caâu

Jahviste: Nguoàn/tröôøng phaùi Gia-veâ (Yaveâ)

Jaïn, Jaïna, Jaïnisme: Ñaïo Giaina

Janseùnisme: Thuyeát Giaêng-xen (Jansenius), ñaïo lyù khaéc khoå

Jargon: Bieät ngöõ, tieáng loùng

Je: Toâi, ta, tao, tôù, ngaõ

Jean: Gio-an, Ga

Jeùhova: Gia-veâ (Yaveâ), YHWH

Jeùreùmiade: Than vaõn, ai oaùn

Jeùreùmie: Gieâ-reâ-mi-a, Gr

Jeùsuate: Doøng Toâng ñoà th. Hieâroânimoâ

Jeùsuite: Doøng Teân

Jeùsus-Christ: Gieâsu Kitoâ

Jeu: Troø chôi; côø baïc, vaùn

Jeûne, jeûner: AÊn chay, chay tònh

eucharistique: nhòn aên tröôùc khi chòu leã, chay tònh Thaùnh Theå

Joachimite: Phaùi Joachim de Fiore

Job: Gioùb, G

Testament de Job: Chuùc thö Gioùb (nguïy thö)

Jocisme: Phong traøo thanh nieân lao ñoäng kitoâ

Joël: Gioâ-en, Ge

Johannique: Thuoäc Gio-an

Johannite: Phaùi Gioan Taåy Giaû

Jonas: Gioâ-na, Gn

Joseùphisme: Laïc phaùi Gioâseâphismoâ

Josueù: Gioâ-sueâ, Gs

Jour: Ngaøy; aùnh saùng

d’abstinence: ngaøy kieâng thòt

de feâte: ngaøy leã

de jeûne: ngaøy aên chay

du Seigneur : ngaøy cuûa Chuùa, Chuùa nhaät

feùrieù: ngaøy nghæ

Jovinianisme: Phaùi Gioâvinianoâ

Joyeux: Vui

mysteøres j.: naêm söï vui

Jubeù: Toøa giaûng

Jubilaire: Bieät coâng; toaøn xaù

Jubilation: Bieät coâng; hôùn hôû vui möøng

Jubileù: Ôn toaøn xaù

ceùleùbrer son j.: möøng kim khaùnh

faire son j.: laõnh ôn toaøn xaù, laøm vieäc ñaïo ñöùc

Jubileùs (livre des): Saùch Gioâben (chia lòch söû Do thaùi chia thaønh töøng thôøi kyø 50 naêm)

Judaïsant: Kitoâ höõu chuû tröông giöõ luaät Do thaùi

Judaïsme: Do thaùi giaùo

Judas: Giuña (Ítcarioát); keû phaûn boäi

Jude: Giu-ña (toâng ñoà), Gñ

Judeùo-chreùtien: Kitoâ höõu giöõ luaät Do thaùi

Judiciaire: Tö phaùp

Judith: Giö-ñi-tha, Gñt

Juge: Thaåm phaùn

d’instruction: döï thaåm, boài thaåm

Jugement: Phaùn ñoaùn

assertorique: xaùc quyeát, thöïc teá

apodictique: taát yeáu

cateùgorique: nhaát quyeát

certain: xaùc thöïc, chaéc chaén

conjonctif: lieân keát

d’attribution: tö caùch

de reùaliteù: thöïc taïi

d’existence: hieän höõu

de valeur: giaù trò

hypotheùtique: giaû ñònh

teùmeùraire: voõ ñoaùn

Jugement: Xeùt xöû; baûn aùn, thaåm aùn

criminel: hình söï

de discussion: bieän luaän

de reùtribution: öùng coâng

dernier: chung thaåm

eccleùsiastique: thuoäc giaùo toøa

geùneùral: coâng thaåm

particulier: tö thaåm

Juges (Bible): Caùc Thuû Laõnh, Tl

Juif (judaïque): Do thaùi

Juiverie: (thoùi taät) Do thaùi

Jureù: Boài thaåm; coù tuyeân theä

ennemi j.: keû thuø khoâng ñoäi trôøi chung

Jurement: Lôøi theà, theà nguyeàn

antimoderniste: choáng traøo löu tö töôûng Duy taân

Juridique: Phaùp lyù; tröôùc toøa

Jurisconsulte: Luaät gia

Jurisdiction (pouvoir): Taøi phaùn/thaåm (quyeàn)

certaine: xaùc thöïc

contentieuse: toá tuïng

deùleùgueùe: thöøa uûy

douteuse: hoà nghi

fausse: giaû maïo

non-sacramentelle: ngoaïi bí tích

ordinaire: thoâng thöôøng

particulieøre: ñaëc bieät

propre: chính thuï

sous-deùleùgueùe: taùi uûy, chuyeån uûy

universelle: phoå quaùt

vicariale: thöøa thuï

volontaire: töï yù

vraie: chaân thöïc

Jurisprudence: AÙn leä, leà loái xeùt xöû (cuûa moät toøa aùn)

Jury: Ban hoäi thaåm; hoäi ñoàng chaám thi

Jus: Quyeàn lôïi, luaät phaùp

ad rem: quyeàn höôùng söï

in re: quyeàn noäi söï, ñoái vaät

Jussion: Saéc meänh, leänh chieáu

Juste: Ñuùng, chính xaùc; coâng chính; coâng baèng/minh

milieu: trung dung

Juste (livre du): Saùch Ngöôøi coâng chính (trong CÖ ñaõ bò thaát laïc)

Justice: Coâng bình; coâng chính; coâng lyù

commutative: giao hoaùn

distributive: phaân phoái

geùneùrale: toång quaùt

imputative: quy traùch

leùgale: phaùp lyù

originelle: c.ch. cuûa Toå tieân, nguyeân khôûi

vindicative: c.l. baùo oaùn

Justifier, justification (par Dieu): Coâng chính hoùa

Juveùnat: Nhaø thöû, ñeä töû vieän