TÖØ VÖÏNG TRIEÁT THAÀN CAÊN BAÛN

PHAÙP VIEÄTS

Sabaoth: (Thieân Chuùa) Caùc ñaïo binh

Sabbat: Höu leã, ngaøy Sabbat

Sabbataires: Phaùi giöõ ngaøy thöù baûy

Sabbatin(e): Lieân quan ñeán ngaøy thöù baûy

bulle s.: saéc chæ veà caùc ñaëc hueä cuûa boä aùo Ñ. Meï

privileøge s.: ôn do ñeo aùo Ñ. Baø Caùt Minh

Sabbatique: Naêm Sabbat, naêm aân xaù, naêm thaát tuaàn; naêm nghæ vieäc

Sabellianisme: Laïc thuyeát Sabellius (xem Modalisme)

Sabhaâga-nimitta: Tö duy

Sabre et goupillon: Quaân ñoäi vaø toân giaùo

Saccidananda: Höõu-töù-phuùc

Sacellum: Nhaø nguyeän, mieáu thôø

Sacerdoce: Chöùc linh muïc/tö teá

commun/des laics: tö teá chung/giaùo daân

geùneùral/universel: coäng/ñaïi ñoàng

hieùrarchique: phaåm traät

ministeùriel: thöøa taùc

royal: vöông giaû

Sacraliser: Thaùnh thieâng hoùa (moät söï vaät)

Sacramentain: Tu só/thuoäc Doøng Thaùnh Theå

Sacramentaire: Saùch bí tích, bí tích chæ nam

geùlasien: cuûa ÑGH Geâlasioâ

greùgorien: cuûa ÑGH Greâgoârioâ

leùonien: cuûa ÑGH Leâoâ

Sacramentaliteù: Tính caùch bí tích

Sacramental, -aux: AÙ bí tích

Sacramentel: Thuoäc veà bí tích

Sacramentum et res: Thöïc taïi vaø daáu chæ

Sacramentum tantum: Daáu chæ maø thoâi

Sacre: Taán phong; toân phong

Sacreù: Thaàn thaùnh, linh/thaùnh thieâng

-Coeur: Thaùnh Taâm

Colleøge: Hoàng y ñoaøn

droits s.: quyeàn baát khaû xaâm phaïm

histoire s.: thaùnh söû

livre s.: saùch thaùnh

ordres s.: chöùc thaùnh

Peùnitencerie: Thöôïng toøa xaù giaûi

vase s.: bình thaùnh

Sacrement: Bí tích, nhieäm tích

derniers: caùc b.t. cuoái cuøng

des morts: b.t. keû cheát (coù toäi troïng)

des vivants: b.t. keû soáng (coù ôn thaùnh)

informe: thieáu moâ thöùc, khoâng thaønh

initeùrable: khoâng ñöôïc taùi ban

Saint S.: Thaùnh Theå

Sacrementaires: Phaùi phuû nhaän Thaùnh Leã (Calvin)

Sacrifice: Leã teá, hieán sinh, hy leã/teá; hy sinh

de la croix: h.l. thaùnh giaù

de la messe: Thaùnh Leã

expiatoire: h.l. thuïc toäi

non-sanglant: h.l. khoâng ñoå maùu

pacifique: leã caàu an

Sacrifier(se): Haõm mình, hy sinh

Sacrileøge: Phaïm thaùnh, baát kính söï thaùnh

local: phaïm ñeán nôi thaùnh

personnel: phaïm ñeán giaùo só

reùel: phaïm ñeán vaät thaùnh

Sacristain: OÂng töø, ngöôøi giöõ phoøng thaùnh, nhaø thôø

Sacristie: Phoøng thaùnh/maëc aùo (leã)

Sacro-saint: Chí thaùnh

Sadaâyatana: Luïc nhaäp

Saddharma: Dieäu phaùp

Sadduceùens: Phaùi Sa-ñoác

Sadhu: Tu só leâu loång (AÁn ñoä)

Sadisme: Baïo/hung daâm

Sadomasochisme: Hung khoå daâm, khoaùi khoå baïo daâm

Saga: Truyeän, saga (Baéc AÂu)

Sage: Trieát nhaân, hieàn giaû/trieát; khoân ngoan

Le Sage: Saloâmon

Sagesse: Khoân ngoan, ñöùc khoân, minh trieát, thöôïng trí; Kn (saùch kinh thaùnh)

Saint: Thaùnh; thaùnh nhaân

chreâme: daàu thaùnh

des Saints: nôi cöïc thaùnh

Esprit: Thaùnh Thaàn

Lieux s.: Thaùnh Ñòa

Office: Thaùnh Boä Ñöùc tin

Peøre: Ñ.Th.Cha

Sacrement: Mình Thaùnh Chuùa, Thaùnh Theå

seùpulcre: Moä Chuùa Kitoâ

Sieøge: Toøa Thaùnh

Synode: Coâng nghò (Ñoâng phöông)

table: baøn chòu Leã

Sainteteù: Thaùnh thieän

sa S...: Ñ. Thaùnh Cha

Saisie: Sai aùp, tòch bieân/thu

Saisine: Quyeàn thöøa keá töùc thì

Saisonnier: Theo muøa; töøng muøa; giöõ ñaïo tuøy muøa

Salaire: Löông, tieàn coâng

Salariat: Cheá ñoä/thaân phaän/giôùi laøm coâng

Saleùsien: Tu só Doøng Ñon Boscoâ

Salut: Cöùu thoaùt; cöùu ñoä/roãi; chaøo hoûi; chaøo kính

planche de s.: taám vaùn cöùu maïng (bí tích giaûi toäi)

du Saint Sacrement: Chaàu Thaùnh Theå

Salutation angeùlique: Kinh Kính möøng

Salvation: Cöùu vôùt; cöùu ñoä/roãi

Salve Regina: Kinh Laïy Nöõ Vöông

Salvo meliori judicio: Tröø phi coù yù kieán hay/toát hôn

Samaâdhi: Ñònh, thieàn ñònh, chæ quaùn

Samedi Saint: Thöù baûy Tuaàn Thaùnh

Samgha: Taêng chuùng/hoäi

Sammaø-ditthi: Chaùnh kieán

Sammaø-sati: Chaùnh nieäm

Sammaø-vayaøma: Chaùnh tinh taán

Samsara: Luaân hoài, sanh töû

Samskaøraøs-kanda: Haønh uaån

Samuel: Sa-mu-en, 1Sm, 2Sm

Sanare in radice: Ñieàu trò/chöõa taän caên

San-Benito: AÙo daøi maëc cho keû bò Toøa Thaåm tra keát aùn

Sanctifier: Thaùnh hoùa

Sanction: Pheâ chuaån, thöøa nhaän; cheá taøi; thöôûng/tröøng phaït; hình phaït

Sanctoral: Chu kyø kính thaùnh, saùch leã caùc thaùnh

Sanctuaire: Thaùnh ñieän/ñöôøng, ñeàn thôø; cung thaùnh

Sanctus: Kinh “Thaùnh, Thaùnh, Thaùnh”

Sang: Maùu huyeát; gioáng noøi

bapteâme du s.: cheát vì ñaïo

Feâte du Preùcieux Sang: Leã Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ

Sanheùdrin: Hoäi ñoàng coâng toïa (Do thaùi)

Sanheùdrite: Hoäi vieân h.ñ.c.t., hoäi ñoàng Do thaùi

Sanskrit: Tieáng Phaïn

Santon: Thaày tu Hoài giaùo; hình töôïng ñeå trang trí maùng coû dòp leã No-en

Saphique: Xaphô; thô 11 aâm tieát

Saphisme: Loaïn daâm ñoàng giôùi nöõ

Sapience: Khoân ngoan

Sapientiaux: Saùch minh trieát, Khoân ngoan

Sarcophage: Moà ñaù; quaùch

Sarrasin: Ng. Hoài giaùo (xöa)

Sarx: Xaùc theå/thòt

Satan: Quyû Satan

Satanique: Quyû quyeät/quaùi

Satanisme: Phaùi thôø Satan

Satellite: Veä tinh; chö haàu

Sati: Vôï töï thieâu theo choàng

Satire, -rique: Vaên chaâm bieám, thô traøo phuùng

Satisfaction: Thoûa maõn; ñeàn buø loãi phaïm/toäi loãi

vicaire: thay theá, theá chaân

Satisfactoire: Thoûa mn; ñeàn toäi

Satisfaire: Laøm thoûa thích; ra/laøm vieäc ñeàn toäi

Satyrique: Cuoàng daâm

Sauveur: Cöùu tinh, Ñaáng Cöùu Theá

Savant: Baùc hoïc, thoâng thaùi

Savoir: Bieát; thuoäc; tri/kieán thöùc

Savonarole: Ngöôøi giaûng naûy löûa

Scandale: Tai tieáng; göông xaáu; côù vaáp phaïm; chöôùng kyø

des faibles: g.x. cho keû yeáu ñuoái

pharisaique: g.x. giaû hình

pierre de s.: ñaù vaáp phaïm

Scapulaire: Khaên/baêng choaøng vai (ngoaøi aùo chính cuûa tu só moät soá doøng); boä aùo Ñ, Meï

Scatologie: Lôøi/vaên tuïc tóu, oâ ueá

Sceau: AÁn, trieän, con daáu

de la confession/sacramentel: aán toøa (giaûi toäi)

sous le s. du secret: caùch bí maät

Sceùnario: Kòch baûn, chuyeän phim

Sceùnopeùgie: Leã leàu taïm

Scepticisme: Thuyeát/thaùi ñoä hoaøi nghi

Scheùma: Löôïc ñoà

dynamique: naêng ñoäng

Scheùmatisme: Nieäm töôûng luaän, thuyeát coâng thöùc; tính sô löôïc

Scheøme: Löôïc ñoà, kieåu maãu; coâng thöùc; daïng thöùc

conceptuel: coâng thöùc khaùi nieäm

Scheùol: AÂm phuû

Schisme: Ly giaùo/khai

Schizoïde: Daïng taâm thaàn phaân laäp, ly hoaøn caûnh

Schizophreùnie: Chöùng taâm thaàn phaân laäp, chöùng taûo ñieân (kheùp kín soáng xa thöïc teá)

Schola affectus: Tröôøng (luyeän) caûm thöùc/nghieäm

Scholie, scolie: Chuù giaûi, phuï chuù

Science: Khoa hoïc

appliqueùe: öùng duïng

de la nature: thieân nhieân

des moeurs: phong tuïc hoïc

expeùrimentale: thöïc nghieäm

humaines: nhaân vaên

naturelles: töï nhieân hoïc

occultes: huyeàn bí hoïc

pratiques: thöïc tieãn

profane: theá tuïc

sacreùe: thaùnh, thaùnh khoa

Science: Tri thöùc

acquise: laäp thaønh, sôû ñaéc

de simple intelligence: ñôn trí

de vision: thò kieán; thaáu thò

don de s.: ôn thoâng thöùc/hieåu bieát

infuse: thieân phuù

neùcessaire: taát nhieân

moyenne: trung thöùc (giöõa thaáu thò vaø ñôn trí)

probable: caùi nhieân

scientia opinitiva: chuû kieán/nhieân

Science Chreùtienne: Toân phaùi “Khoa Hoïc Kitoâ Giaùo”

Science-fiction: Khoa hoïc vieãn/giaû töôûng

Scientisme: Chuû nghóa duy khoa hoïc

Scientiste: Ng. theo chuû nghóa duy khoa hoïc

Scission: Ly giaùo; chia taùch/reõ

Scissipariteù: Loái sinh saûn taùch ñoâi, phaân lieät sinh, tính phaân lieät

Scitum: Ñieàu ñaõ bieát

Scleùroseù: Xô cöùng; trì treä, trô ì

Scolasticat: Kinh/hoïc vieän

Scolastique: Kinh vieän; sinh vieân tu só, hoïc vieân

Scoliaste: Nhaø bình giaûi coå vaên

Scolie: Cöôùc chuù giaûi thích

Scotisme: Hoïc thuyeát Duns Scot; tröôøng phaùi Phanxicoâ

Scoutisme: Höôùng ñaïo

Scribe: Thö laïi; luaät só; kyù luïc

Script: Chöõ vieát kieåu chöõ in; kòch baûn

Scripturaire: Thuoäc veà Kinh Thaùnh

Scrupule: Boái roái; ngaïi nguøng; chu ñaùo

sans sc.: khoâng ngaïi nguøng/do döï, taùng taän löông taâm

Scrutateur: Ng. kieåm phieáu

Scrutin: Ñaàu/boû phieáu

Seùcessioniste: Ly khai

Seùcheresse: Khoâ khan; haïn haùn

de coeur: loøng khoâ khan

Secondaire: Phuï, thöù yeáu, baäc hai

eùcole s.: trung hoïc

eøre s.: ñaïi trung sinh

secteur s.: khu vöïc II

Secondariteù: Tính ñeä nhò

Secondes noces: Tuïc huyeàn, taùi giaù

Secours: Cöùu/phuø trôï, giuùp ñôõ

divin: cuûa TC, thaàn trôï

N.D. du Perpeùtuel S.: Ñ.M. Haèng Cöùu Giuùp

Secret: Kín; bí maät

professionnel: chöùc nghieäp, nhaø ngheà

de la confession: toøa caùo giaûi

sacramentel: aán bí tích, toøa giaûi toäi

Secreùtaire: Thö kyù

d’Etat (Vatican): Quoác vuï khanh

Geùneùral: Toång Thö kyù

Secreùtairerie d’Etat: Phuû quoác vuï khanh (Vaticanoâ)

Secreùtariat: Vaên phoøng; chöùc thö kyù; ban bí thö

Secreøte: Lôøi nguyeän thaàm, lôøi nguyeän treân leã vaät

Sectaire: Beø phaùi/ñaûng

Sectarisme: OÙc beø phaùi

Sectateur: Moân ñeä, tín ñoà

Secte: Phaùi, giaùo phaùi, beø phaùi

Secteur: Khu vöïc, lónh vöïc; haït

Section: Nhaùt caét; phaân ñoaïn; boä phaän; khu; tieát

Seùculaire: Traêm naêm; coå xöa, laâu ñôøi

anneùe s.: naêm cuoái theá kyû

Seùcularisation: Tuïc hoùa; hoaøn trieàu, hoaøn tuïc

Seùcularisme: Traøo löu tuïc hoùa

Seùculariteù: Baäc giaùo só trieàu

Seùculier: Theá tuïc, ngoaøi ñôøi, trieàu

bras s.: toøa aùn ñôøi

institut s.: tu hoäi ñôøi

preâtre s.: LM trieàu

Secundum quid: Tuøy phöông

Seùcuriteù: An toaøn, an ninh

ceinture de s.: ñai an toaøn

Conseil de s.: Hoäi ñoàng Baûo an

s. sociale: baûo ñaûm xaõ hoäi, an sinh xaõ hoäi

Sede vacante: Troáng ngoâi/toøa, khuyeát nhieäm

Sedia gestatoria: Gheá kieäu (röôùc Giaùo Hoaøng)

Seùducteur: Quyeán ruõ

Sefarade, sefardi: Do thaùi goác Taây ban nha

Seùgreùgation: Taùch bieät, phaân ly

Seigneur: Chuùa teå

jour du S.: Chuùa nhaät

Seigneurie: Quyeàn chuû teå, laõnh chuùa

Sein: Ngöïc, loøng daï

d’Abraham: Loøng Abraham, caûnh cöïc laïc

de Dieu: loøng TC, thieân ñaøng

Seing: Chöõ kyù

blanc-s.: baïch kheá (giaáy kyù chöa coù noäi dung)

sous seing priveù: kyù tö (khoâng thò thöïc)

Seùjour: Löu laïi; löu nguï

Seùlection naturelle: Choïn loïc töï nhieân

Semaine: Tuaàn leã

d’anneùes: tuaàn naêm (7 naêm)

eâtre de s.: tröïc tuaàn

feâte des s.: leã nguõ tuaàn

Grande: Tuaàn thaùnh

Sainte: Tuaàn thaùnh

Seùmantique: Töø nghóa hoïc

Seùmeùiologie, seùmiologie: Daáu hieäu hoïc

Semences du Verbe: Haït gioáng Lôøi Chuùa

Semi-: Nöûa, baùn-

Semi-arianisme: Thuyeát daïng Arioâ (pneumatomaques, maceùdoniens, homeùousiens)

Semidouble: Baäc baùn keùp

Semina verbi: Haït gioáng Lôøi Chuùa

Seùminaire (session d’eùtudes): Hoäi thaûo; khoùa hoäi hoïc

Seùminaire: Chuûng vieän

Seùminariste: Chuûng sinh

Seùmiologie: Daáu hieäu hoïc, tín hieäu hoïc; trieäu chöùng hoïc

Seùmiotique: Kyù hieäu hoïc

Semi-peùlagien: Thuyeát daïng Peâlagioâ

Seùmite: Daân Seâmita

Seùmitisme: Ñaëc ngöõ Seâmita

Sempiternel: Tröôøng cöûu, maõi maõi

Seùnat: Thöôïng nghò vieän

Seùnateur: Thöôïng nghò só/vieân

Seùnatus-consulte: Quyeát ñònh cuûa nghò vieän

Seùneveù: Haït caûi

Sens: YÙ nghóa

accomodatice: thích öùng

alleùgorique: aùm duï, nguï yù

anagogique: giaûi thuyeát

conseùquent: haäu luaän, luaän nghóa

de l’Ecriture: (nhöõng) yù nghóa cuûa K.Th.

de la foi: caûm thöùc ñöùc tin

du peùcheù: yù thöùc veà toäi loãi

figureù: nghóa boùng

mystique: thaàn bí

parabolique: duï ngoân

propre: nghóa ñen

spirituel: thieâng lieâng

tropologique (moral): tyû duï

typique/typologique: tieân tröng; ñieån hình, tieâu bieåu

Sens: Giaùc quan

bon s.: löông tri

commun: leõ thöôøng

externe: ngoaïi quan, nguõ quan

interne/inteùrieur: noäi quan

Sensation: Caûm giaùc

aø s.: giaät gaân

Sensationnisme: Thuyeát duy caûm

Sensibiliser: Taêng nhaïy; gaây caûm öùng/caûm thöùc; laøm cho nhaïy caûm

Sensible: Caûm tính

Sensitif: Coù caûm giaùc

Sensoriel: Thuoäc veà caûm quan, giaùc quan

Sensualisme: Thuyeát duy caûm; khuynh höôùng nhuïc duïc

Sensualiteù: Daâm/nhuïc duïc

Sensuel: Thuoäc nhuïc caûm, nhuïc duïc, daâm duïc

Sensus fidei: Caûm thöùc ñöùc tin

Sensus fidelium: Caûm nhaän cuûa caùc tín höõu

Sensus plenior: YÙ nghóa troïn veïn

Sentence: AÙn quyeát; aùn vaên, baûn aùn

absolutoire: xaù giaûi

condemnatoire: xöû phaït

deùclaratoire: tuyeân caùo

deùfinitive: aùn chung quyeát

interlocutoire: trung phaùn

valide: thaønh söï, höõu hieäu

Sentences (livre des): (saùch) Toång luaän caùc chuû ñeà thaàn hoïc

Sentencieux: Veû trònh troïng; duøng chaâm ngoân

Sententiae: Quan ñieåm thaàn hoïc

Sentiment: Tình caûm; caûm töôûng; yù thöùc; yù kieán

religieux: caûm thöùc toân giaùo

Sentimentalisme: Thoùi ña caûm, naëng veà tình caûm

Sentir: Caûm thaáy; ngöûi thaáy; toûa muøi

avec l’eùglise: caûm thoâng vôùi GH

Sentire cum ecclesia: Caûm thoâng vôùi GH

Seùparation: Taùch/ly bieät, chia caùch

de biens: bieät saûn, ly saûn

de corps: ly thaân, bieät cö

Seùparatisme: Chuû nghóa phaân laäp

Seùpareù: Taùch bieät, chia ly, bieät cö

freøres s.: anh em ly khai (Tin laønh)

Septante (LXX): Baûn Baûy Möôi (baûn dòch Kinh Thaùnh do 70 dòch giaû thöïc hieän)

Septuageùsime: Chuùa nhaät baûy möôi

Seùpulcre: Moä, phaàn moä, nhaø moä thaùnh

Seùpulture: Choân caát, mai taùng

eccleùsiastique: theo giaùo luaät

Seùquelle: Di chöùng/taät; di haïi; beø luõ, boä haï

Seùquence: Caùc con baøi suoát; ca tieáp lieân; chuoãi lieân caûnh (phim)

Seùquestre: Cung thaùc, taïm giöõ; giam giöõ

Seùraphin: Luyeán thaàn, thaàn Seâraphim

Seùraphique: Thaàn tieân; lieân quan ñeán th. Phanxicoâ Assisi

amour s.: aùi tình thaàn tieân

docteur s.: th. Bonaventura

ordre s.: Doøng Phanxicoâ

Serf-arbitre: Noâ yù

Seùrie: Chuoãi, daõy, loaït

hors s.: ngoaïi haïng

production en s.: saûn xuaát haøng loaït

Seùrigraphie: Thuaät in ñoà hình/in baèng baûn luïa

Serment: Phaùt/tuyeân theä, lôøi theà

assertif: theà xaùc quyeát

deùcisoire: theà quyeát tuïng

estimatoire: theà ñoaùn ñònh

extra-judiciaire: ..ngoaïi tuïng

impreùcatoire: theà ruûa

invocatoire: theà khaån

judiciare: tuyeân theä taøi phaùn

promissoire: theà (ñoan) höùa

simple: theà ñôn

solennel: theà troïng

suppleùtoire: theà theâm/boå sung

Sermon: Baøi giaûng, thuyeát giaùo

Sermonaire: Nhaø thuyeát giaùo; taäp baøi giaûng

Serpent: Raén; Satan

Servage: Cheá ñoä/thaân phaän noâng noâ, noâ leä

Servant: Ngöôøi giao boùng

de messe: ng. giuùp leã

freøre s.: thaày doøng phuïc dòch

Service: Phuïc vuï, phuïng söï, haàu haï; dòch vuï

Servile: Noâ boäc, lao ñoäng naëng

traduction s.: dòch töøng chöõ

Servite: Doøng Toâi tôù Ñ. Meï

Servitude: AÙch noâ leä, thaân phaän toâi ñoøi, goø boù

Servus servorum Dei: Toâi tôù cuûa caùc toâi tôù Th. Chuùa (danh hieäu ÑGH duøng ñeå chæ veà mình)

Sesqui-: Moät laàn röôõi

Seuil: Ngöôõng

de l’an: ñaàu naêm

psychologique: ngöôõng taâm lyù

Sexageùsime: Chuùa nhaät saùu möôi

Sex-appeal: Veû kheâu gôïi/daâm

Sexe: Giôùi, giôùi tính, phaùi tính

Sexisme: Phaân bieät giôùi tính

Sexte: Giôø saùu

Sexualiteù, sexuel: Tính duïc, giôùi tính; sinh duïc; nhuïc duïc

acte s.: giao hôïp

Shekinah: Thaàn cö

Sheùol: AÂm phuû, ñòa nguïc

Shintoïsme, Shintoâ: Thaàn ñaïo

Siamois: Thaùi lan

freøres s.: sinh ñoâi dính nhau

Sibling: Anh em ruoät

Sibyllin: Thuoäc Sibylla; bí aån

Sic: Nhö vaäy, theo nguyeân vaên

Sicaire: Keû gieát möôùn

Sieøcle: Theá kyû; thôøi ñaïi; theá gian

grand s.: t.k. 16

des lumieøres: t.k. 18

pour les s. des s.: ñôøi ñôøi

Sieøge: Gheá ngoài; truï sôû; vaây haõm

apostolique: toâng toøa

empeâcheù: caûn toøa

vacant: troáng toøa, khuyeát nhieäm

Saint S.: Toøa Thaùnh (Roâma)

Sigillaire: Thuoäc daáu aán

sigilleù: ñoùng daáu

Signaleùtique: Nhaän daïng

Signature: Chöõ kyù

Apostolique: Toái cao phaùp vieän Toøa Thaùnh

Signe: Daáu chæ/hieäu

commeùmoratif: kyû hieäu

de contradiction: phaûn hieäu

de croix: daáu thaùnh giaù

deùmonstratif: chæ hieäu

des temps: d.c. thôøi ñaïi

efficace: naêng hieäu

formel: moâ hieäu

instrumental: duïng hieäu

intentionnel: yù hieäu

mental: taâm hieäu

mixte: taïp hieäu

naturel: nhieân hieäu

prognostique: döï hieäu

sensible: giaùc hieäu

Signifiant: (ngoân ngöõ hoïc) Caùi bieåu ñaït

Signifieù: Caùi ñöôïc bieåu ñaït

Similitude: Gioáng nhau, töông töï; duï ngoân

Simonie: Maïi thaùnh, buoân thaàn baùn thaùnh

Simple(-iciteù): Ñôn giaûn, giaûn dò; ñôn thuaàn tính; thöïc thaø

corps s.: ñôn chaát

Simplisme: Taät ñôn giaûn hoùa; thoâ thieån

Simulacre: Hình thöùc giaû vôø, giaû taïo; thaàn töôïng

Simulation: Man traùo, maïo taùc; giaû vôø

Simul justus et peccator: Coâng chính maø vaãn toäi loãi (nhaän ñònh cuûa Luther veà tình traïng taâm hoàn cuûa ngöôøi kitoâ)

Simultaneùisme: Pheùp ñoàng thuaät

Sinanthrope: Ngöôøi vöôïn Baéc Kinh

Sindon: Khaên lieäm thaùnh (Torintoâ)

Sineùcure: Chöùc vuï nhaøn roãi (ngoài khoâng maø aên löông)

Sine die: Khoâng thôøi haïn, voâ haïn ñònh

Sine qua non: Tieân quyeát, taát yeáu

Singillatim: Töøng caùi moät

Singularisme: Ñôn ñoäc luaän

Singulariteù: Tính ñaëc bieät, ñaëc saéc; laäp dò

Sinisation: Haùn hoùa

Sinologie: Haùn hoïc

Sionisme: Chuû nghóa Sion (Do Thaùi)

Siracide: Saùch Huaán Ca, Hc

Sismique (onde): Soùng ñòa chaán

Sismologie: Ñòa chaán hoïc

Situation: Hoaøn caûnh, caûnh huoáng

morale de s.: luaân lyù tuøy hoaøn caûnh

Sitz im Leben: Thöïc traïng cuûa cuoäc soáng, ...cuûa hoaøn caûnh

Slogan: Khaåu hieäu, bieåu ngöõ (tuyeân truyeàn, quaûng caùo)

Snobisme: Thoùi ñua ñoøi, thích kieåu caùch

Sobornost: Giaùo Hoäi hieäp thoâng

Sociabiliteù: Khaû naêng hôïp quaàn

Sociable: Xaõ giao, deã hôïp quaàn

Socialisation: Xaõ hoäi hoùa

Socialisme: Xaõ hoäi chuû nghóa

Socialiteù: Xaõ hoäi tính

Socieùtaire: Hoäi vieân, xaõ vieân

Socieùteù: Xaõ hoäi, hoäi, phaùi

cleùricale: tu hoäi giaùo só

de vie apostolique: t.h. toâng ñoà

secreøte: hoäi kín

Socinianisme: Laïc thuyeát Sozzini (phuû nhaän Ba Ngoâi, cöùu chuoäc)

Sociocentrisme: Quy xaõ hoäi luaän

Socioculturel: Xaõ hoäi vaên hoùa

Sociologie: Xaõ hoäi hoïc

appliqueùe: öùng duïng

religieuse: veà toân giaùo

Sociologisme: Thuyeát duy xaõ hoäi

Socius: Xaõ vieân; phuï taù

Sodomie: Keâ giao/gian; thuù daâm (haäu moân)

Soeur: Chò, em; nöõ tu, baø sô

Software: Thao taùc tính toaùn, nhu theå ñieän toaùn

Soi: Mình, caùi mình

en soi: töï thaân

Soleùcisme: Loãi cuù phaùp

Solenniteù: Kính troïng theå, leã troïng, ñaïi leã

Solidariteù: Lieân ñôùi; lieân keát

Soliloque: Noùi moät mình, ñoäc thoaïi

Solipsisme: Duy ngaõ luaän, thuyeát duy ngaõ

Solitaire: Ñôn ñoäc, coâ ñôn; hiu quaïnh

acte/peùcheù s.: thuû daâm

vers s.: con saùn

Solitude: Coâ tòch, coâ ñôn; quaïnh queõ

Sollicitation: Caàu khaån; xin xoû; khuyeán duï, loâi cuoán, xuùi duïc, duï doã

ad turpia: khuyeán daâm

Sollicitude pastorale: Lo laéng muïc vuï

Solstice: Ñieåm chí

d’eùteù: haï chí

d’hiver: ñoâng chí

Soma: Thaân theå, theå xaùc

Somation: Theå hoaùn

Somatique: Thuoäc theå heä, xaùc

Sombrer: Ñaém chìm, sa laày; dieät vong

Sommation: Ñoøi, yeâu caàu; traùt ñoøi; leänh ñöùng laïi

Somme: Toång soá, toång coäng, toaøn boä

theùologique: toång luaän thaàn hoïc

Sommier: Soå hoà sô; soå ghi; ñaù chaân voøm; xaø; giaùt loø xo

Somnambulisme: Mieân haønh/du

Sondage: Thaêm doø

Sonder les reins: Doø xeùt loøng daï

Sophisme: Nguïy bieän

Sophiste: Nguïy bieän gia; (xöa) nhaø trieát hoïc

Sophistique: Thuaät nguïy bieän

Sophistiqueù: Maøu meø, giaû taïo; tinh vi, phöùc taïp

Sophonie: Xoâ-phoâ-nia; Xp

Sorcellerie: Troø aûo thuaät, phuø thuûy

Sorite: Lieân chaâu luaän, pheùp lieân hoäi

Sort: May ruûi; soá phaän; thaân phaän

tenter le s.: caàu may

tirer au s.: ruùt thaêm

tirer des s.: xoùc theû

Sortie: Ra ngoaøi, loái ra

de religion: xuaát doøng

Sortileøge: Phuø pheùp

Soteùriocentrique: Quy cöùu ñoä

Soteùriologie: Cöùu ñoä (chuoäc) hoïc

Souche: Coäi goác; chi hoï

Souci pastoral: Baän taâm muïc vuï

Souffle: Hôi thoåi, hôi thôû, hôi boác; suy phaát (Th. Chuùa Ba Ngoâi)

de vie: sinh khí, söùc soáng

Souffrance: Ñau ñôùn; ñau khoå

affaire en s.: coâng vieäc coøn ñoïng laïi

S(o)ufisme: Thaàn bí Hoài (phaùi Hoài giaùo chuù troïng ñeán ñôøi soáng noäi taâm)

Soupçon: Nghi ngôø, ngôø vöïc; moät tí/chuùt

un soupçon de grippe: cuùm sô sô

Source: Suoái; nguoàn goác, caên nguyeân; nguoàn xuaát xöù, taøi lieäu goác

critique des s.: pheâ bình taøi lieäu goác

de loi: nguoàn luaät phaùp

de lumieøre: nguoàn aùnh saùng

d’eùnergie: nguoàn nghò löïc

de vie: nguoàn soáng

Sourcier: Ng. tìm maïch nöôùc

Sous: Döôùi

-comiteù: phaân ban, tieåu ban

-dataire: phoù chöôûng aán

-deùleùguer: chuyeån uûy

-deùveloppeù: chaäm phaùt trieån, thieáu môû mang

-diacre: phuï phoù teá, chöùc naêm

-entendre: ñeå hieåu ngaàm, haøm yù

-eùquipeù: trang bò thieáu

-espeøce: phaân loaøi

-genre: phaân chi

-peupleù: thieáu daân cö

-proleùtaire: voâ saûn lôùp döôùi

-promoteur de justice: phoù chöôûng lyù

-prom. de foi: phoù chöôûng tín

-secreùtaire: thöù tröôûng

Soutane: AÙo doøng

quitter la s.: hoài tuïc

Soutenir: Ñôõ, ñôõ ñaàn; uûng hoä; trôï löïc; baûo veä, beânh vöïc

une theøse: trình luaän aùn

Souvenir: Nhôù laïi, hoaøi nieäm, kyû nieäm

Souverain: Toái thöôïng

S. Pontife: Giaùo Hoaøng

Spatial: Khoâng gian

voyage s.: du haønh khoâng gian/vuõ truï

Speùcial: Rieâng, ñaëc bieät

Speùcialiser: Chuyeân bieät hoùa, chuyeân moân hoùa

Specialissimo modo: Caùch raát ñaëc bieät

Speùcialiste: Chuyeân moân/khoa; chuyeân vieân

Speùcieux: Haûo dieän, chæ coù veû ñuùng/hôïp lyù, beà ngoaøi

argument s.: lyù chöùng hö bieåu

Speùcification: Phaân loaïi, ñònh loaïi

de l’acte: ñònh vuï

Speùcifique: Ñaëc thuø/bieät, bieät loaïi; chuyeân bieät

Speùcimen: Maãu

Spectacle: Caûnh töôïng; kòch aûnh, bieåu dieãn

Speùculaire: Gioáng nhö kieáng soi

eùcriture s.: chöõ vieát ngöôïc

fonte s.: gang kính

hallucination s.: aûo giaùc soi göông

pierre s.: mi ca laù

Speùculation: Suy lyù, tö bieän; ñaàu cô

Speùleùologie: Khoa hang ñoäng

Sperme: Tinh dòch

Sphragis: AÁn daáu

Spicileøge: Taäp (taøi lieäu, vaên baûn)

Spinozisme: Hoïc thuyeát Spinoza

Spirant: Chuû xuy (C. Cha + C. Con)

spirante: phuï aâm xaùt heïp

Spiration: Nhieäm xuy (cuûa Ch. Th. Thaàn)

active: chuû xuy

passive: thuï xuy

Spireù: Thuï xuy (C. Th. Thaàn)

Spiritain: Tu só/thuoäc Doøng C. Thaùnh Thaàn

Spirite: Keû chieâu hoàn, thoâng linh

Spiritisme: Thuaät chieâu hoàn, thoâng linh; thoâng thieân hoïc

Spiritualisation: Taâm linh hoùa

Spiritualisme: Thuyeát phaân bieät vaät chaát vaø tinh thaàn

Spiritualiteù: Linh thieâng; tu ñöùc hoïc, loái soáng thieâng lieâng, linh ñaïo

Spirituel: Tinh thaàn, thieâng lieâng; toân giaùo; dí doûm

Sponsalia: Hoân öôùc

Spontaneùiteù: Töï phaùt/sinh; töï ñoäng/yù; töï nhieân

Spurius: Con ngoaïi hoân phaïm thaùnh

Stabiliteù: An/oån ñònh; vöõng beàn/chaéc; khaán troïn ñôøi

Stade: Saân vaän ñoäng; giai ñoaïn; xtaùt (=180 meùt, coå Hy laïp)

Stalle: Ngaên chuoàng; gheá ngaên/baønh

Stance: Khoå thô

Standard: Tieâu chuaån; toång ñaøi

de vie: möùc soáng

Standardisation: Chuaån hoùa

Starets: Tu só (coù uy theá vì thaùnh thieän: Nga)

Stateøre: Laïng baïc (Hipri=seqel; Hy laïp=stater)

Station: Tö theá; döøng laïi; traïm; beán, ga; nôi nghæ

(eùglise): chaëng vieáng

de la croix: chaëng ñöôøng thaùnh giaù

Statique: Tónh, tónh ñònh; tónh hoïc

Statistique: Thoáng keâ

Statue: Töôïng

Statuer: Quyeát ñònh, phaùn quyeát, cheá ñònh

Statu quo: Nguyeân traïng

Stature: Voùc, thaân ngöôøi

de la pleùnitude du Christ: taàm möùc sung maõn cuûa Ñ. Kitoâ

Statut: Quy cheá, noäi quy, ñieàu leä

de la femme marieùe: cöông vò cuûa ng. phuï nöõ coù gia ñình

des fonctionnaires: quy cheá coâng chöùc

Staurologie: Thaäp giaù hoïc

Steøle: Taám bia, trung truï

Stencil: Giaáy neán

Steùnographique: Toác kyù

Steùreùotype: Baûn ñuùc; lôøi saùo, laëp ñi laëp laïi maùy moùc

Steùrilisation: Laøm cho caèn coãi; tuyeät sinh saûn; khöû khuaån, tieät truøng

Stigmate: Thöông tích, daáu thaàn; veát seïo; daáu saét nung; veát oâ nhuïc; ñaàu nhuïy

Stigmatiseù: Ngöôøi ñöôïc in thöông tích, daáu thaàn

Stimulant: Coù kích löïc/söùc kích thích, laøm cho phaán chaán

Stipes: Goác; thaân coät cuûa thaäp giaù

Stoa: Chuû thuyeát khaéc kyû

Stochastique: Ngaãu nhieân

Stoïcisme: Phaùi khaéc kyû; tính kieân cöôøng

St(o)upe: Phuø ñoà

Strabisme: Taät laùc, leù, laùc hoäi tuï

Strate: Taàng, lôùp; ñòa taàng, lôùp ñaát

sociale: Giai taàng xaõ hoäi

Strateøge: Nhaø chieán löôïc; thoáng töôùng

Stratification sociale: Phaân taàng xaõ hoäi

Stress: ÖÙng suaát

Strict: Chaët cheõ, nghieâm nhaët/chænh

neùcessaire: nhu caàu toái thieåu

sens s.: nghóa heïp, ñuùng nghóa

Stricto sensu: Theo nghóa heïp

Strophe: Tieát thô, ñoaïn thô

Structuralisme: Cô caáu luaän, thuyeát caáu truùc

Structuration: Ñaët caáu truùc, cô caáu hoùa; caáu taïo

Structure: Cô caáu, caáu truùc; kieán truùc

dissipatives: (hoïc thuyeát) caáu truùc phaân taùn

Stupre: Hieáp daâm; daâm ñaõng

Style: Theå vaên; kieåu; voøi nhuïy

de vie: phong caùch soáng

manuel: theå thuû bieåu

oral: theå ñaøm thoaïi

Stylite: Toïa truï khoå tu, aån só soáng treân coät

Stylus curiae: Theå vaên Giaùo trieàu

Suaire: Vaûi/khaên lieäm

Sub-: Döôùi, thöù, aù, phuï-

Subalternation: Quan heä chung-rieâng, sai ñaúng

Subconscience: Tieàm thöùc

Subculture: Phuï taàng vaên hoùa

Subdeùleùguer: Chuyeån uûy, taùi uûy quyeàn

Sub gravi: Buoäc naëng

Subjectivisme: Caù theå chuû nghóa, thaùi ñoä chuû quan

Subjectiviteù: Chuû quan; chuû theå tính

Subjonctif: Loái lieân tieáp

Sublimation: Thaêng hoa; thanh cao hoùa, cao thöôïng hoùa

Sublime: Cao caû/thöôïng; tuyeät vôøi, trang myõ

Subliminal: Tieàm thöùc, döôùi ngöôõng yù thöùc

Subordinatianisme: Thuyeát Chuùa Con phuï thuoäc Chuùa Cha: (Tam vò hoïc), haï phuïc thuyeát

Subordination: Phuï/leä thuoäc, haï/tuøy thuoäc

Suborner: Mua chuoäc, hoái loä; duï doã

Subreption: Daáu gieám, aån khai; gian laäu

Subseùquent: Tieáp haäu

Subsidiariteù: Boå trôï, hoã trôï, phuï thuoäc

principe de s.: nguyeân taéc phaân quyeàn (caáp treân giuùp caáp döôùi töï tuùc; khi caáp döôùi laøm ñöôïc thì caáp treân khoâng can thieäp vaøo)

Subsistance: Sinh keá; caáp döôõng; laäp höõu

Substance, substantiel: Thöïc theå, baûn theå/chaát

Substantialisme: Baûn theå thuyeát

Substantif: Theå töø

Substitut: Phoù nhieäm, kieåm söï

de la Secreùtairerie d’Etat: Phuï taù quoác vuï khanh Toøa Thaùnh

Substitution: Theá, thay theá

d’enfant: ñaùnh traùo treû em

de personnaliteù: theá nhaân caùch

des termes: theá töø

peùnale: